- Çocuk annesi yanından ayrıldginda büyük
bir(korku) ve kaygı yaşıyorsa, annesinden
ayritmamak içinbüyük bir direnç gösteriyor
ve sürekli ağlama, huzursuzluk tepkileri gös
teriyorsa bu bağlanma bebeklik bağlanmala-
HRdan hangisi ile ilişkilendirilir?
A) Korkulu
B Kayıtsız/káçınan
Gysüvenll
DÇelişkili
E) Saplantılı
Ayrılık Kaygısı ve Bebeklik Bağlanma Türleri Analizi
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Soru Kökünün Analiz Edilmesi
Soruda çocuğun anneden ayrılma anında verdiği tepkiler vurgulanmaktadır: büyük bir korku, kaygı, ayrılmamak için direnç, sürekli ağlama ve huzursuzluk. Bu belirtiler, çocuğun bakım veren figüre karşı aşırı bağımlı olduğunu ve ayrılığa karşı aşırı hassas bir tepki verdiğini gösterir.
Adım 2 — Seçeneklerin Bağlanma Kuramına Göre Değerlendirilmesi
- A) Korkulu: Bu bağlanma türü genellikle yetişkinlik bağlanma stilleri (Bartholomew ve Horowitz) arasında yer alır. Bebeklik dönemindeki “Mary Ainsworth - Yabancı Durum Testi” sınıflamasında birincil kategorilerden biri değildir.
- B) Kayıtsız / Kaçınan: Bu tipteki bebekler anne ayrıldığında tepki vermez, anne döndüğünde ise onunla ilgilenmez veya ondan kaçınırlar. Sorudaki “büyük direnç ve ağlama” belirtileri bu şıkla çelişir.
- C) Güvenli: Güvenli bağlanan bebekler anne ayrıldığında bir miktar huzursuz olabilir ancak anne döndüğünde kolayca sakinleşir ve keşif davranışına devam ederler. Sorudaki “büyük direnç ve yoğun kaygı” güvenli bağlanma ile uyumlu değildir.
- D) Çelişkili (Dirençli / Kararsız): Bu bebekler anne yanındayken bile gergindir. Anne ayrıldığında aşırı kaygı ve yoğun ağlama gösterirler (tam olarak soruda tanımlanan durum). Anne geri döndüğünde ise bir yandan kucağa alınmak isterken diğer yandan anneyi iterek veya vurarak direnç gösterirler. Bu yüzden “Çelişkili” veya “Dirençli” olarak adlandırılırlar.
- E) Saplantılı: Bu terim de genellikle yetişkinlikteki bağlanma stillerini tanımlamak için kullanılır. Bebeklik dönemindeki karşılığı genellikle çelişkili/kaygılı bağlanmadır ancak terminolojik olarak bebeklik dönemi için doğru ifade "Çelişkili"dir.
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
D. Çelişkili — Anne ayrıldığında yoğun korku, kaygı ve geri döndüğünde sakinleşememe durumunu en net açıklayan bebeklik bağlanma türüdür.
B. Kaçınan — Tepkisizlik ve umursamazlık görülür.
C. Güvenli — Anne gelince sakinleşme ve güven duygusu hakimdir.
Adım 4 — Final Doğrulama
Mary Ainsworth’ün "Yabancı Durum Testi"ne göre; anneden ayrılma anında yoğun stres yaşayan, ayrılmamak için direnç gösteren ve anne geri döndüğünde sakinleşmekte zorlanan çocuk tipi Çelişkili (Dirençli/Kaygılı) bağlanma stilini temsil eder.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] D) Çelişkili
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Çelişkili (Dirençli) Bağlanma
- [Tanım:] Bakım verenin tutarsız davranışları (bazen aşırı ilgili, bazen ilgisiz) sonucu oluşur.
- [Bu problemde:] Çocuğun yaşadığı yoğun ayrılık kaygısı ve huzursuzluk, bakım verene duyulan güvensiz bağımlılığın sonucudur.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Yetişkinlik ve Bebeklik Bağlanma Stillerini Karıştırmak
- [Yanlış:] Bebeklik sorusunda “Saplantılı” veya “Korkulu” gibi Bartholomew ve Horowitz’in yetişkin modellerini işaretlemek.
- [Doğru:] Bebeklik dönemi için Güvenli, Kaçınan, Çelişkili veya Dağınık sınıflamasını kullanmak.
Çelişkili bağlanan bir bebeğin anne geri döndüğündeki (birleşme anı) tipik tepkilerini de açıklamamı ister misin?