- sınıf olarak çöz
hadi artık
Kuvvet ve Hareket: Bileşke Kuvvetin Harekete Etkisi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Bileşke Kuvvet (R veya F_{\text{net}}): Zıt yönlü kuvvetlerin farkı alınır ve hareket büyük kuvvetin yönünde olur.R = F_{\text{büyük}} - F_{\text{küçük}}
- Dengelenmiş Kuvvetler (R = 0\text{ N}): Hareket halindeki cisim sabit süratle yoluna devam eder.
- Dengelenmemiş Kuvvetler (R \neq 0\text{ N}):
- Net kuvvet hareket yönüyle aynı ise cisim hızlanır.
- Net kuvvet hareket yönüne zıt ise cisim yavaşlar.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — K Aracının Durumunu İnceleyelim
- İlk Hareketi: Doğu yönünde ilerliyor.
- Uygulanan Kuvvetler: Doğuya 3\text{ N}, Batıya 3\text{ N}.
- Bileşke Kuvvet:R_K = 3\text{ N} - 3\text{ N} = 0\text{ N}
- Net kuvvet sıfır olduğu için araç dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir. Dengelenmiş kuvvetler etkisindeki hareketli cisimler sabit süratle hareketine devam eder.
I. yargı DOĞRUDUR.
Adım 2 — L Aracının Durumunu İnceleyelim
- İlk Hareketi: Batı yönünde ilerliyor.
- Uygulanan Kuvvetler: Doğuya 4\text{ N}, Batıya 1\text{ N}.
- Bileşke Kuvvet:R_L = 4\text{ N} - 1\text{ N} = 3\text{ N} \text{ (Doğu yönünde)}
- Araç Batı yönünde giderken uygulanan net kuvvet Doğu yönündedir (harekete zıt yönlü). Harekete zıt bir kuvvet uygulandığında araç yavaşlamaya başlar.
II. yargı DOĞRUDUR.
Adım 3 — M Aracının Durumunu İnceleyelim
- İlk Hareketi: Batı yönünde ilerliyor.
- Uygulanan Kuvvetler: Batıya 5\text{ N}, Doğuya 2\text{ N}.
- Bileşke Kuvvet:R_M = 5\text{ N} - 2\text{ N} = 3\text{ N} \text{ (Batı yönünde)}
- Araç Batı yönünde giderken uygulanan net kuvvet de Batı yönündedir (hareketle aynı yönlü). Cisim hareket yönüyle aynı yönde bir net kuvvete maruz kaldığı için hızlanmaya başlar.
III. yargı DOĞRUDUR.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Dengelenmiş Kuvvet: Bileşkesi sıfır olan kuvvetlerdir; duran cisim durur, hareket eden cisim süratini değiştirmeden sabit süratle gider.
- Dengelenmemiş Kuvvet: Bileşkesi sıfırdan farklı olan kuvvetlerdir; cismin süratinde (hızlanma veya yavaşlama) ya da yönünde değişime sebep olur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: K aracının ilk başta hızlandığını görüp net kuvvet sıfır olunca duracağını veya hızlanmaya devam edeceğini düşünmek.- Doğru Yaklaşım: Net kuvvet sıfır olduğu andan itibaren ivmelenme biter ve cisim o anki süratini koruyarak sabit süratle gitmeye devam eder.
Benzer bir bileşke kuvvet sorusuyla pratik yapmak ister misin?