AYDIN YAiLAR
Görüntüdeki biyoloji sorularını sırasıyla inceleyelim ve doğru çözümlere ulaşalım.
15. Soru: Canlıların Temel Bileşenleri Tablo Boyama
Ayça Öğretmen, Kemal’den tablodaki doğru ifadelerin sonundaki kutucukları boyamasını istemiştir. İfadeleri tek tek analiz edelim:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Birinci İfadenin Analizi
- İfade: “Proteinlerin işlevlerinden bir tanesi de kalıtsal bilginin aktarılmasını sağlamaktır.”
- Analiz: Kalıtsal bilginin aktarılmasını proteinler değil, nükleik asitler (DNA) sağlar. Proteinler genetik şifreye göre sentezlenen yapısal ve işlevsel moleküllerdir.
- Durum: Yanlış (Boyanmaz).
Adım 2 — İkinci İfadenin Analizi
- İfade: “Tohumlu bitkilerde suyun iletim borularında taşınmasında kohezyon kuvveti etkilidir.”
- Analiz: Su moleküllerinin birbirini çekmesi olan kohezyon, bitkilerde suyun yükseklere taşınmasında temel fizyolojik mekanizmalardan biridir.
- Durum: Doğru (Boyanır).
Adım 3 — Üçüncü İfadenin Analizi
- İfade: “Organik bir polimer olan nötral yağlar, yağ asidi ve gliserolün esterleşmesi sonucu oluşur.”
- Analiz: Nötral yağlar (trigliseritler) büyük moleküllerdir ancak polimer değildirler. Polimer olabilmeleri için benzer monomerlerin (amino asitler veya glikoz gibi) zincir yapması gerekir. Yağlar dehidrasyonla oluşur ama polimer sınıfına girmezler.
- Durum: Yanlış (Boyanmaz).
Adım 4 — Dördüncü İfadenin Analizi
- İfade: “İnsan kanında Na ve K iyonlarının eksikliğinde sinir hücrelerinin uyarı iletiminde aksaklık meydana gelir.”
- Analiz: Sinirsel iletimde (impuls iletimi) Sodyum-Potasyum pompası görev yapar. Bu minerallerin eksikliği iletim hızını ve kalitesini doğrudan etkiler.
- Durum: Doğru (Boyanır).
Adım 5 — Beşinci İfadenin Analizi
- İfade: “Selüloz bitkilerin hücre çeperinin yapısına katılan bir polisakkarittir.”
- Analiz: Selüloz, bitki hücre çeperinin temel yapı taşıdır ve yapısal bir polisakkarittir.
- Durum: Doğru (Boyanır).
Step 6 — Seçenek Karşılaştırması
Kemal’in boyaması gereken kutucuk sırası: Boş - Boyalı - Boş - Boyalı - Boyalı şeklinde olmalıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B Seçeneği
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
16. Soru: Bakteriler ve Arkeler Arasındaki Ortak Özellikler
Bakteriler aleminde görülen özelliklerden hangileri Arke alemindeki canlılarda da görülebilir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
- Halkasal DNA içerme: Hem bakteriler hem de arkeler prokaryotiktir ve halkasal DNA yapısına sahiptir. (
Görülür) - Hücre duvarı bulundurma: Arkelerin çoğunda hücre duvarı vardır. Ancak arkelerin duvarı peptidoglikan değil, “psödopenptidoglikan” yapısındadır. İsim farklı olsa da hücre duvarı bulundurma ortaktır. (
Görülür) - Antibiyotiklerden etkilenme: Arkeler genellikle bakterileri öldüren antibiyotiklerden etkilenmezler. Bu onları bakterilerden ayıran temel farklardan biridir. (
Görülmez) - Ribozom bulundurma: Ribozom tüm canlılarda (prokaryot/ökaryot) ortak olan zarsız bir organeldir. (
Görülür)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) I, II ve IV
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
17. Soru: Mitokondri ve Kloroplast İlişkisi
Görseldeki döngü ve organel işlevleri ile ilgili yargıları inceleyelim:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
- Yargı I: “Mitokondride üretilen ATP yalnızca mitokondri içinde kullanılır.”
- Analiz: Mitokondride üretilen ATP, hücrenin genel metabolik faaliyetlerinde (aktif taşıma, sentez vb.) kullanılmak üzere sitoplazmaya aktarılır. Sadece kloroplastın ürettiği ATP hücre içinde başka yerde kullanılamaz. Bu ifade yanlıştır.
- Yargı II: “Hücrenin pH’ını mitokondri organeli düşürürken kloroplast organeli artırır.”
- Analiz: Mitokondri CO_2 üretir; CO_2 asidiktir, dolayısıyla pH’ı düşürür. Kloroplast ise CO_2 tüketir; asitlik azaldığı için pH artar. Bu ifade doğrudur.
- Yargı III: “Kloroplast, mitokondrinin sitoplazmaya bıraktığı tüm ürünleri kullanır.”
- Analiz: Mitokondri CO_2, H_2O ve ısı üretir. Kloroplast bunları kullanabilir ancak mitokondrinin ürettiği ATP’yi kloroplast dışarıdan almaz, kendi ATP’sini kendi üretir. “Tüm ürünleri” ifadesi bu yüzden hatalıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Yalnız II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Polimer: Benzer birimlerin birleşmesiyle oluşan dev molekül. Yağlar polimer değildir.
- PH Dengesi: CO_2 yoğunluğu artarsa asitlik artar, pH düşer.
Bu sorulardan herhangi birinin çözümünde takıldığın veya daha detaylı anlatmamı istediğin bir nokta var mı?
