10 Agagtak
Ay taoda 2020 ylın ait baz ülkelerin bebk (
doum ve olum oranlar verlnigtir.
Dünya
Japonys
Almanya
Misir
Rusya
Hindistarn
Nijerya
Bebek Dogum
Oranı (Binde)
247
1,48
147
3,15
1,75
2,30
542
Dogan Bebekierin
Olom Orans (Binde)
hangisine ulaşilamaz?
3
2
1
7
35
63
Tablodaki verilere göre aşağıdaki yargılardan
A) Nijerya’da hemn doğun oranı hem de bebek ölüm
oranı en yüksektir.
B) Japonya ve Almanya’da bebek ölüm oranları
Gügüktür.
C) Hindistan’da bebek ölüm oranı dünya
ortalamasinın üzerindedir.
D) Ülkelerin gelişmişlik seviyesi ile bebek ölüm
oranları arasında paralellik bulunur.
E) Misirda doğum oranı, Rusya’ya göre daha
yüksektir.
Tablo Yorumlama: Bebek Doğum ve Ölüm Oranları
ÇÖZÜM ADIMLARI & SEÇENEK ANALİZİ:
Soruda “Tablodaki verilere göre…” dendiği için yalnızca tabloda verilen sayısal veriler üzerinden çıkarım yapılmalıdır. Tablo dışındaki genel bilgiler dikkate alınmamalıdır.
- A Seçeneği: Nijerya’nın doğum oranı 5{,}42 ve bebek ölüm oranı 63’tür. Her iki değer de tablodaki diğer tüm ülkelerden yüksek olduğu için bu yargıya ulaşılır.
- B Seçeneği: Japonya ve Almanya’da bebek ölüm oranı binde 2’dir ve tablodaki en düşük değerlere sahiptir. Dolayısıyla bu yargıya ulaşılır.
- C Seçeneği: Hindistan’da bebek ölüm oranı binde 35, Dünya ortalaması ise binde 31’dir. 35 > 31 olduğundan dünya ortalamasının üzerinde olduğu yargısına ulaşılır.
- D Seçeneği: Tabloda ülkelerin "gelişmişlik seviyesi"ne dair doğrudan bir sütun veya bilgi yer almamaktadır. Ayrıca kavramsal olarak gelişmişlik arttıkça bebek ölüm oranları azalır (ters orantı vardır, paralellik/doğru orantı bulunmaz). Bu nedenle sadece tablodaki verilere bakılarak bu yargıya ulaşılamaz.
- E Seçeneği: Mısır’ın doğum oranı 3{,}15, Rusya’nın ise 1{,}75’tir. 3{,}15 > 1{,}75 olduğu için Mısır’ın doğum oranı Rusya’dan daha yüksektir; bu yargıya ulaşılır.
Sonuç ve Doğrulama:
Tabloda gelişmişlik düzeyine ilişkin hiçbir veri bulunmadığından ve tablo sorularında yalnızca verilen değişkenler üzerinden çıkarım yapılabileceğinden D seçeneğine ulaşılamaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D — Ülkelerin gelişmişlik seviyesi ile bebek ölüm oranları arasında paralellik bulunur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Nüfus piramitleri ve demografik dönüşüm modelleri ile gelişmişlik düzeyi ilişkisini de birlikte inceleyelim mi?