Ay’ın Dünya etrafındaki hareketi sırasında bazen Güneş, Dünya ve Ay aynı doğrultuya gelir

Question Answer
1

Ay’ın Dünya etrafındaki hareketi sırasında bazen Güneş, Dünya ve Ay aynı doğrultuya gelir. Bu durumda Güneş ve Ay tutulmaları meydana gelir. Ay, yılda 12 defa Dünya etrafında dolanmasına rağmen yılda 12 defa Güneş ve Ay tutulması meydana gelmez. Bu durum Dünya’nın yörüngesi ile Ay’ın yörüngesi arasında belli bir açı olmasından kaynaklanmaktadır.
Buna göre,
I. Tutulma olayları birer gölge olayıdır.
II. Her ay bir tane Güneş tutulması, bir tane Ay tutulması meydana gelir.
III. Tutulma olaylarında Güneş, Dünya ve Ay aynı doğru üzerindedir.
çıkarımlarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III

Ay’ın Dünya etrafındaki hareketi sırasında bazen Güneş, Dünya ve Ay aynı doğrultuya gelir.
Ay’ın Dünya etrafındaki hareketi sırasında bazen Güneş, Dünya ve Ay aynı doğrultuya gelir.531×491 36.4 KB

2

Güneş ve Ay Tutulmalarının Oluşumu ve Yörünge Eğikliği

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Güneş ve Ay tutulmaları, ışığın doğrusal yolla yayılması sonucu opak bir gök cisminin diğerinin üzerine gölge düşürmesiyle oluşan ışık ve gölge olaylarıdır. Tutulmanın gerçekleşmesi için Güneş, Dünya ve Ay’ın tam olarak aynı doğrultuda hizalanması gerekir; Dünya ve Ay’ın yörünge düzlemleri arasındaki yaklaşık 5^\circ’lik açı nedeniyle her ay tutulma gerçekleşmez.

:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Öncülleri metne ve fen bilimleri ilkelerine göre inceleyelim:

  • I. Öncül (Doğru): Güneş ve Ay tutulmaları, opak olan gök cisimlerinin arkalarında gölge alanı oluşturması (Ay’ın gölgesinin Dünya’ya veya Dünya’nın gölgesinin Ay’a düşmesi) temeline dayanan birer gölge olayıdır.
  • II. Öncül (Yanlış): Metinde de ifade edildiği üzere, yörünge düzlemleri arasındaki açı sebebiyle Ay her dolandığında aynı doğrultuya gelemez. Bu nedenle her ay Güneş ve Ay tutulması meydana gelmez.
  • III. Öncül (Doğru): Metinde açıkça belirtildiği gibi, tutulmaların gerçekleşebilmesinin temel koşulu Güneş, Dünya ve Ay’ın aynı doğrultuda (aynı doğru üzerinde) yer almasıdır.

Bu çıkarımlara göre I ve III. ifadeler doğrudur.

:white_check_mark: CEVAP: B) I ve III

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Ay her ay Yeni Ay ve Dolunay evresine girmesine rağmen, Dünya ile Ay yörüngeleri arasındaki yaklaşık 5^\circ’lik eğiklik tutulmaların her ay yaşanmasını engeller. Sorularda bu durum sıklıkla çeldirici olarak kullanılır.