Verilen kelimelerin eş anlamlılarını üstlerindeki sarı kutuya, zıt anlamlılarını altlarındaki yeşil kutuya yazalım.
GÜZEL
CESUR
MUTLU
BÜYÜK
HIZLI
TEMİZ
YAŞLI
GÜÇLÜ
KOLAY
FAKİR
CEVAP
UZAK
Karışık halde verilen kelimeleri kullanarak anlamlı ve kurallı cümleler yazalım. Noktalama işaretlerine dikkat edelim.
attı ali topu nereye
girer der öğretmen sınıfa günaydın çocuklar
İlkokul Türkçe: Eş ve Zıt Anlamlı Kelimeler ile Kurallı Cümle Oluşturma
Eş ve zıt anlamlı sözcükler; yazılışları farklı ancak anlamları aynı olan sözcüklere eş anlamlı (anlamdaş), anlamca birbirinin tam karşıtı olan sözcüklere ise zıt (karşıt) anlamlı sözcükler denir. Kurallı bir cümlede ise iş, oluş veya hareket bildiren yüklem (eylem) her zaman cümlenin sonunda yer alır.
1. Eş ve Zıt Anlamlı Kelimeler Tablosu:
- GÜZEL:
- Üst Kutu (Eş Anlam): Hoş (veya Alımlı)
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Çirkin
- CESUR:
- Üst Kutu (Eş Anlam): Yürekli (veya Yiğit)
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Korkak
- MUTLU:
- Üst Kutu (Eş Anlam): Mesut (veya Şen)
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Üzgün (veya Mutsuz)
- BÜYÜK:
- Üst Kutu (Eş Anlam): İri (veya Kocaman)
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Küçük
- HIZLI:
- Üst Kutu (Eş Anlam): Süratli (veya Seri)
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Yavaş
- TEMİZ:
- Üst Kutu (Eş Anlam): Pak
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Kirli (veya Pis)
- YAŞLI:
- Üst Kutu (Eş Anlam): İhtiyar
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Genç
- GÜÇLÜ:
- Üst Kutu (Eş Anlam): Kuvvetli
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Güçsüz (veya Zayıf)
- KOLAY:
- Üst Kutu (Eş Anlam): Basit
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Zor (veya Güç)
- FAKİR:
- Üst Kutu (Eş Anlam): Yoksul
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Zengin
- CEVAP:
- Üst Kutu (Eş Anlam): Yanıt
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Soru
- UZAK:
- Üst Kutu (Eş Anlam): Irak
- Alt Kutu (Zıt Anlam): Yakın
2. Anlamlı ve Kurallı Cümleler:
-
attı / ali / topu / nereye
- Cümle: Ali topu nereye attı?
(Soru bildirdiği için cümlenin sonuna soru işareti (?) konur ve özel isim büyük harfle başlar.)
- Cümle: Ali topu nereye attı?
-
girer / der / öğretmen / sınıfa / günaydın çocuklar
- Cümle: Öğretmen sınıfa girer, “Günaydın çocuklar!” der.
(Konuşma ifadesi tırnak işareti içinde ve hitap olduğu için ünlemle belirtilir.)
- Cümle: Öğretmen sınıfa girer, “Günaydın çocuklar!” der.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bir sözcüğün olumsuzu (örneğin mutlu – mutsuz, tatlı – tatsız) onun zıt anlamlısı değildir; zıt anlam için taban tabana zıt farklı bir kavramın bulunması gerekir.
