ATP molekülünün özellikleri ve yapısı ile ilgili
I. Hücre içinde sentezlenir.
II. İhtiyaç oranında üretilir ve tüketilir.
III. Bir molekül ATP’nin yapısında ikişer tane glikozit ve ester bağı bulunur.
açıklamalarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Hücre Biyolojisinde ATP Molekülünün Yapısı ve Özellikleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Adenozin trifosfat (ATP), hücrelerin doğrudan kullandığı temel enerji molekülüdür; hücre zarından dışarı çıkamaz, depolanamaz ve her canlı hücre tarafından kendi metabolik ihtiyacı kadar sentezlenip harcanır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
- I. Öncül (Doğru): ATP büyük ve yüklü bir molekül olduğu için hücre zarından geçemez. Bu nedenle her canlı hücre kendi ATP’sini hücre içinde sentezlemek ve tüketmek zorundadır.
- II. Öncül (Doğru): ATP molekülü hücrede depolanmaz; anlık enerji ihtiyacına göre üretilir ve anında tüketilir.
- III. Öncül (Yanlış): Bir ATP molekülü; adenin bazı, riboz şekeri ve 3 fosfat grubundan oluşur. Yapısında adenin ile riboz arasında 1 adet glikozit bağı, riboz ile ilk fosfat arasında 1 adet ester bağı ve fosfat grupları arasında 2 adet yüksek enerjili fosfat bağı bulunur. İkişer tane değil, birer tane glikozit ve ester bağı vardır.
Bu duruma göre I ve II numaralı ifadeler doğrudur.
- A) Yalnız I — II. öncül de doğru olduğu için eksiktir.
- B) Yalnız III — III. öncül yanlıştır.
- C) I ve II — Her iki öncül de biyolojik olarak tam ve doğrudur.
- D) I ve III — III. öncül yanlış bilgi içermektedir.
- E) I, II ve III — III. öncüldeki bağ sayıları yanlıştır.
CEVAP: C) I ve II
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: ATP’deki “2 adet” olan bağlar glikozit veya ester bağı değil; fosfatlar arasında yer alan yüksek enerjili fosfat bağlarıdır. Sorularda bu bağ türleri ve sayıları sıklıkla çeldirici olarak kullanılır.