Atom numarası 34 olan X²⁻ iyonunun 38 tane nötronu vardır. yargılarından hangileri doğrudur?

Atom numarası 34 olan X^{2-} iyonunun 38 tane nötronu vardır.
Buna göre nötr X atomu ile ilgili,
I. Nükleon sayısı 38’dir.
II. Elektron sayısı 36’dır.
III. Proton sayısı 34’tür.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I, II ve III

Atom Numarası ve Nötr Atom Özellikleri

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜLLER / KURALLAR:

  • \text{Atom Numarası} = \text{Proton Sayısı } (p)
  • \text{Kütle Numarası (Nükleon Sayısı)} = \text{Proton Sayısı } (p) + \text{Nötron Sayısı } (n)
  • \text{Nötr Atomda:} \quad \text{Elektron Sayısı } (e) = \text{Proton Sayısı } (p)
  • \text{İyonda:} \quad \text{Yük} = \text{Proton Sayısı} - \text{Elektron Sayısı}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI & ÖNCÜL ANALİZİ:

Soruda verilen temel bilgiler:

  • Atom numarası (p) = 34
  • Nötron sayısı (n) = 38

Soru kökünde bizden X^{2-} iyonu değil, “nötr X atomu” ile ilgili yargılar istenmektedir:

  • I. Öncül: “Nükleon sayısı 38’dir.”

    • Nükleon sayısı (kütle numarası), çekirdekteki proton ve nötron sayılarının toplamıdır:
      \text{Nükleon Sayısı} = p + n = 34 + 38 = 72
    • 38 değeri nötron sayısıdır, nükleon sayısı 72’dir. Bu nedenle I. öncül yanlıştır.
  • II. Öncül: “Elektron sayısı 36’dır.”

    • X^{2-} iyonunda elektron sayısı 34 - (-2) = 36’dır; fakat soru nötr X atomunu sormaktadır.
    • Nötr bir atomda proton sayısı elektron sayısına eşit olmak zorundadır:
      \text{Elektron Sayısı } (e) = \text{Proton Sayısı } (p) = 34
    • Bu nedenle II. öncül yanlıştır.
  • III. Öncül: “Proton sayısı 34’tür.”

    • Atom numarası doğrudan proton sayısına eşittir:
      p = 34
    • Bir atom iyon hâline geçse bile çekirdeğindeki proton sayısı asla değişmez. Dolayısıyla nötr X atomunun da proton sayısı 34’tür. Bu nedenle III. öncül doğrudur.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: C — Yalnız III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

  • :cross_mark: Hatalı Yaklaşım: Soruda verilen X^{2-} iyonunun elektron sayısını (36) hesaplayıp II. öncülü doğru kabul etmek (D şıkkına düşmek).
  • :white_check_mark: Doğru Yaklaşım: Soru kökündeki “nötr X atomu ile ilgili” ifadesine dikkat ederek nötr hâldeki elektron sayısının proton sayısına eşit (34) olduğunu görmek.

Bu soru tipinde iyon yükü ile elektron sayısı arasındaki ilişkiyi pekiştirmek için bir alıştırma daha yapalım mı?