Atölye bilgisi

ATÖLYE BİLGİSİ
Doğal ve Beşerî Çevre Özellikleri Arasındaki İlişki

  • Sınırları kesin olarak belirlenmiş bir alanda, belli bir zaman diliminde yaşayan insanların toplam sayısına nüfus denir.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ülkenin çeşitli alanlardaki veri ihtiyacını karşılamak amacıyla bilgileri toplayan, gerekli istatistikleri oluşturan, yayımlayan ve dağıtan resmî bir kurumdur.
  • Türkiye’de nüfusun dağılışı her tarafta aynı değildir.
  • Anadolu’nun iç kesimlerindeki çoğu ilde nüfus az iken kıyı kesimlerinde fazladır.
  • İç göçler nüfusun dağılışını etkilemektedir.
  • Göç; bireylerin veya toplulukların ekonomik, toplumsal, siyasal, dinî, kültürel gibi nedenlerle bir yerleşim yerinden başka bir yerleşim yerine taşınmasıdır. Türkiye’de göçlerin başlıca sebepleri; sosyal ve siyasi olaylar, doğa olayları ve ekonomik koşullardır.
  • Nüfus yoğunluğu, kilometrekareye düşen kişi sayısıdır. Türkiye’de nüfus kıyı kesimlerde yoğun, Anadolu’nun doğu kesimlerinde ise seyrektir.
  • Geçmişten günümüze yerleşme yerlerinin seçimi ve gelişiminde, doğal ve beşerî faktörler etkili olmuştur. Ekonomik faaliyetler, dağlık ve engebeli yerlerde sınırlıyken, düzlük yerlerde daha çeşitli ve gelişmiştir.
  • Yerleşim yerleri bulundukları alan üzerindeki evlerin dağılımına veya yerleşmelerin genel dış görünümlerine göre toplu yerleşme ya da dağınık yerleşme olarak adlandırılır.
    A) Tabloda verilen ifadeleri doğru ya da yanlış olarak değerlendiriniz.
    Doğru mu? Yanlış mı?
  1. Sınırları kesin olarak belirlenmiş bir alanda, belli bir zaman diliminde yaşayan insanların toplam sayısına nüfus denir.
  2. Ülkemiz genelinde nüfus eşit yani dengeli dağılmıştır.
  3. TÜBİTAK; ülkenin çeşitli alanlardaki veri ihtiyacını karşılamak amacıyla bilgileri toplayan, gerekli istatistikleri oluşturan, yayımlayan ve dağıtan resmî bir kurumdur.
  4. Ülkemizin iç ve doğu kesimlerindeki illerde genellikle nüfus daha azdır.
  5. Nüfus yoğunluğu belirlenirken yalnızca kişi sayısını bilmek yeterlidir.
  6. Ülkemizde göçler genellikle kentten kıra doğru yapılmaktadır.
  7. Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de göçlerin başlıca sebepleri; sosyal ve siyasi olaylar, doğa olayları ve ekonomik koşullardır.
  8. Geçmişten günümüze kadar yerleşme yerinin seçiminde, yerleşmelerin gelişiminde doğal ve beşerî faktörler etkili olmuştur.

Türkiye’de Yerleşme ve Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türkiye’de nüfusun dağılışı yer şekilleri, iklim gibi doğal faktörler ile sanayi, tarım, ulaşım ve ticaret gibi beşerî faktörlere bağlı olarak dengesizdir. Nüfus verilerini resmî olarak TÜİK toplar; nüfus yoğunluğu ise toplam nüfusun yüz ölçümüne bölünmesiyle (\text{Kişi} / \text{km}^2) hesaplanır.


:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

  • 1. İfade — DOĞRU (:check_mark:): Belli bir alanda ve belirli bir zamanda yaşayan insan sayısına nüfus denir (Tanım birebir doğrudur).
  • 2. İfade — YANLIŞ (✘): Türkiye’de nüfus eşit dağılmamıştır; iklim ve iş imkânları nedeniyle kıyı kesimlerde yoğun, iç ve dağlık kesimlerde seyrektir.
  • 3. İfade — YANLIŞ (✘): İstatistikleri toplayıp yayımlayan kurum TÜBİTAK değil, TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu)'tir. TÜBİTAK bilimsel araştırma kurumudur.
  • 4. İfade — DOĞRU (:check_mark:): Sert karasal iklim ve engebeli yer şekilleri sebebiyle iç ve doğu kesimlerdeki illerin nüfusu kıyılara göre genellikle daha azdır.
  • 5. İfade — YANLIŞ (✘): Aritmetik nüfus yoğunluğu için kişi sayısının yanı sıra o yerin yüz ölçümünün de bilinmesi zorunludur.
  • 6. İfade — YANLIŞ (✘): Türkiye’de iç göçler sanayileşme ve iş olanakları nedeniyle genellikle kırdan kente doğru gerçekleşmektedir.
  • 7. İfade — DOĞRU (:check_mark:): Göçlerin temel nedenleri ekonomik şartlar, doğal afetler, sosyal ve siyasi olaylardır.
  • 8. İfade — DOĞRU (:check_mark:): Yerleşmelerin kurulması ve gelişmesinde hem doğal (iklim, su kaynakları, yer şekilleri) hem de beşerî (sanayi, ticaret, turizm) faktörler belirleyicidir.

:white_check_mark: CEVAP:

  1. Doğru (:check_mark:)
  2. Yanlış (✘)
  3. Yanlış (✘)
  4. Doğru (:check_mark:)
  5. Yanlış (✘)
  6. Yanlış (✘)
  7. Doğru (:check_mark:)
  8. Doğru (:check_mark:)

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Sorularda TÜİK ile TÜBİTAK kurumları sıkça çeldirici olarak birbirinin yerine kullanılır. Nüfus, enflasyon ve istatistik denildiğinde akla ilk olarak TÜİK gelmelidir.