- atmak: Bir şeyi yere doğru bırakmak.
- girmek: Girişmek, başlamak.
- önce: İlk olarak, başlangıçta.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “atmak, girmek, önce” sözcükleri belirtilen anlamlarını karşılayacak şekilde kullanılmıştır?
A) Gemi limana girince iskeledeki çımacı önce acele etmemeleri için yolcuları uyardı, ardından elindeki halatı karşıdaki görevliye attı.
B) Şirkette idari bakımdan herkesten önce gelen üye, ileriye dönük atacakları adımları belirlemek için yoğun bir çalışmaya gireceklerini söyledi.
C) Geçen hafta girdiğim sınavda kafamdaki ön yargıları bir kenara atarak önce zor soruları çözdüm.
D) Önce hazırladığım yemleri oltaya taktım, misinayı uzak bir yere atmak için diz kapaklarıma kadar suya girdim.
E) Hazırladığı konuşma metnini önce tereddüt ederek okuyan konuşmacı, asıl konuya girince rahatladı ve elindeki kâğıtları buruşturup kürsünün altına attı.
Sözcükte Anlam ve Bağlam Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
Verilen sözcüklerin istenen anlamları:
-
atmak: Bir şeyi yere doğru bırakmak.
-
girmek: Girişmek, başlamak.
-
önce: İlk olarak, başlangıçta.
-
A Seçeneği: “Gemi limana girince…” ifadesindeki “girmek”, bir yere dışarıdan içeriye geçmek (fiziksel hareket) anlamındadır. Ayrıca halatın karşıdaki kişiye “atılması” yere bırakmak değil, bir hedefe doğru fırlatılmasıdır. Bu nedenle elenir.
-
B Seçeneği: “Herkesten önce gelen” ifadesinde “önce”, zaman veya sıra açısından değil, “önem veya derece bakımından üstün” anlamında kullanılmıştır. Ayrıca “adım atmak” deyimleşmiş bir kullanımdır. Bu nedenle elenir.
-
C Seçeneği: “Sınava girmek” bir etkinliğe, sınava katılmak/iştirak etmek demektir. “Bir kenara atmak” ise soyut bir biçimde terk etmek, önemsememek anlamında mecazlaşmıştır. Bu nedenle elenir.
-
D Seçeneği: “Misinayı atmak” ileri doğru savurmak, fırlatmak anlamındadır; yere bırakmak değildir. “Suya girmek” ifadesi de eyleme başlamak değil, doğrudan fiziksel bir ortama dahil olmaktır. Bu nedenle elenir.
-
E Seçeneği:
- önce: Konuşmacının metni “başlangıçta / ilk olarak” tereddütle okuduğunu belirtir (Tam uyar).
- girince: “Asıl konuya girince” sözü, asıl konuyu ele almaya, o konuya “girişmeye / başlamaya” işaret eder (Tam uyar).
- attı: Kâğıtları buruşturup kürsünün altına yani “yere doğru bırakma” eylemini ifade eder (Tam uyar).
Sonuç ve Doğrulama:
Üç sözcüğün de kendisinden istenen anlamları eksiksiz karşıladığı tek cümle E seçeneğinde yer almaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — Hazırladığı konuşma metnini önce tereddüt ederek okuyan konuşmacı, asıl konuya girince rahatladı ve elindeki kâğıtları buruşturup kürsünün altına attı.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Sözcükte anlam sorularında bağlam tespitiyle ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?