- atmak: Bir şeyi yere doğru bırakmak.
- girmek: Girişmek, başlamak.
- önce: İlk olarak, başlangıçta.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “atmak, girmek, önce” sözcükleri belirtilen anlamlarını karşılayacak şekilde kullanılmıştır?
A) Gemi limana girince iskeledeki çımacı önce acele etmemeleri için yolcuları uyardı, ardından elindeki halatı karşıdaki görevliye attı.
B) Şirkette idari bakımdan herkesten önce gelen üye, ileriye dönük atacakları adımları belirlemek için yoğun bir çalışmaya gireceklerini söyledi.
C) Geçen hafta girdiğim sınavda kafamdaki ön yargıları bir kenara atarak önce zor soruları çözdüm.
D) Önce hazırladığım yemleri oltaya taktım, misinayı uzak bir yere atmak için diz kapaklarıma kadar suya girdim.
E) Hazırladığı konuşma metnini önce tereddüt ederek okuyan konuşmacı, asıl konuya girince rahatladı ve elindeki kâğıtları buruşturup kürsünün altına attı.
Sözcükte Anlam ve Bağlam Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
Soruda verilen sözcüklerin cümle içinde şu anlamları karşılaması istenmektedir:
-
atmak: Bir şeyi yere doğru bırakmak.
-
girmek: Girişmek, başlamak.
-
önce: İlk olarak, başlangıçta.
-
A Seçeneği: “Gemi limana girince” ifadesinde girmek, fiziksel olarak bir alanın içine dâhil olmayı ifade eder (başlamak/girişmek değildir). Halatı “atmak” ise yere bırakmak değil, bir hedefe fırlatmak anlamındadır.
-
B Seçeneği: “Herkesten önce gelen” ifadesindeki önce, zaman bakımından başlangıçta olmayı değil, kıdem ve derece üstünlüğünü belirtir. “Adım atmak” kalıplaşmış mecaz bir ifadedir, yere bir nesne bırakmak değildir.
-
C Seçeneği: “Sınava girmek” bir sınava katılmak anlamındadır. “Ön yargıları bir kenara atmak” ise soyut bir düşünceden kurtulmak, uzaklaşmak anlamında mecaz olarak kullanılmıştır.
-
D Seçeneği: “Misinayı atmak” fırlatmak anlamında, “suya girmek” ise fiziksel olarak sıvının içine girmek anlamında kullanılmıştır; konuya ya da işe başlama anlamı içermez.
-
E Seçeneği:
- önce: “İlk olarak, başlangıçta” (başlangıçta tereddütlüymüş).
- girince: “Girişmek, başlamak” (asıl konuyu anlatmaya başlayınca).
- attı: “Bir şeyi yere doğru bırakmak” (buruşturulan kâğıtların kürsünün altına, yere bırakılması).
- Tüm sözcükler verilen tanımları eksiksiz karşılamaktadır.
Sonuç ve Doğrulama:
E seçeneğindeki kullanımda “önce” sözcüğü başlangıç durumunu, “konuya girmek” eylemi anlatıma başlamayı/girişmeyi, kâğıtları “kürsünün altına atmak” ise nesneyi yere doğru bırakmayı tam olarak karşılamaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — Hazırladığı konuşma metnini önce tereddüt ederek okuyan konuşmacı, asıl konuya girince rahatladı ve elindeki kâğıtları buruşturup kürsünün altına attı.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Sözcükte çok anlamlılık konusunu pekiştirmek için benzer bir soru daha çözmek ister misin?