atatürk’ün okuma sevgisini yansıtan anıları
Atatürk’ün okuma sevgisini yansıtan anıları nelerdir?
Cevap:
Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu olarak sadece büyük bir lider değil, aynı zamanda derin bir okuyucu ve öğrenmeye aç bir zihne sahipti. Atatürk’ün okuma sevgisi ve kitaplara olan tutkusu, onun kişisel yaşamı ve liderlik anlayışına dair pek çok anıyla yansımıştır. İşte Atatürk’ün okuma sevgisini ve kitaplarla olan bağını gösteren önemli bazı anılar ve bilgiler:
1. Çocukluk ve Gençlik Döneminde Kitaplara Olan İlgi
- Atatürk, küçük yaşlardan itibaren kitap okumaya büyük önem vermiştir. Özellikle Samsun’a çıktığı 19 Mayıs 1919 tarihinden sonra, edindiği kitapları gece gündüz okuyarak kendini geliştirirdi.
- Eğitim hayatında da sürekli olarak kitaplarla iç içe olmuş, okul kitaplarının dışına çıkarak çeşitli tarih, felsefe ve edebiyat eserlerini de okumuştur.
2. Saray Kitapları Üzerine Derin İlgi
- Atatürk, Osmanlı Sarayı’nda bulunduğu dönemlerde sarayın kütüphanelerinden sık sık kitap ödünç almıştır.
- Kütüphanede bulunan Fransızca, İngilizce, Almanca eserleri takip etmiş ve çoğunu okuyup incelemiştir.
3. Kütüphane Kurma Çabaları
- Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin çağdaşlaşması için bilgi ve kültür kaynağının önemli olduğunu düşünerek, kütüphanelerin kurulmasına ve halkın kitaplara erişiminin artırılmasına özel önem vermiştir.
- Ankara’da kurulan Milli Kütüphane on yıl içinde büyük ölçüde geliştirilmiştir. Atatürk, kütüphaneye ziyaretlerinde oradaki kitapların sayısını ve çeşitliliğini önemserdi.
4. Gece Okuma Alışkanlığı
- Atatürk’ün gece saatlerinde kitap okumayı sevdiği ve sık sık gece yarılarına kadar kitap okuduğu birçok anısında geçer.
- Gece okuması, onun çalışma ve düşünme disiplini ile ilintilidir.
5. Kitapların Seçimi ve Çalışma Tarzı
- Atatürk, sadece sanat ve edebiyat kitaplarıyla değil, aynı zamanda tarih, felsefe, ekonomi, sosyoloji gibi bilim dallarını içeren geniş bir yelpazede kitaplar okurdu.
- Kitapları sadece okumakla kalmaz, üzerinde düşünür, notlar alır, gerektiğinde tekrar tekrar okumaya yönelirdi.
6. Kitaplara Duyduğu Saygının İfadesi
- Atatürk, kitaplara büyük bir saygı duymuş, onlardan öğrenmenin ve bilgilenmenin önemini her fırsatta vurgulamıştır.
- “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir” sözü onun bilgiye olan bağlılığını ve okuma sevgisini özetler niteliktedir.
Atatürk’ün Okuma Sevgisine Dair Önemli Anılar Tablosu
| Anı/Kaplama | Açıklama |
|---|---|
| Kütüphaneden kitabı gece okuması | Gece yarılarına kadar kitap okuduğu bilinir. |
| Milli Kütüphane’ye verdiği önem | Kuruluşunda destek olmuş ve ziyaretlerinde sayı ve çeşitlilikle ilgilenmiş. |
| Farklı alanlarda kitap okuması | Tarih, felsefe, ekonomi, sosyoloji gibi farklı bilim dallarındaki kitaplar. |
| Kitaba saygısı ve not alma alışkanlığı | Okuduğu kitaplar üzerinde derin düşünür, notlar alırdı. |
| “İlim ve fen” sözü | Bilgiye verdiği önemi, her fırsatta dile getirmiştir. |
Özet
Atatürk’ün okuma sevgisi onun hayatının her döneminde belirgindi; çocuklukta başlayan bu tutku, liderliğinde ve Türkiye’nin modernleşmesinde de etkili oldu. Kitaplara olan ilgisi yalnızca kişisel gelişimi için değil, aynı zamanda ulusun çağdaşlaşması için de temel bir araç olarak görülmüştür. Gece vakitlerini kitap okuyarak geçirmesi, çok yönlü eserleri incelemesi ve kütüphaneler kurmaya verdiği destek onun bilgiye olan derin saygısını ve bitmez tükenmez merakını gösterir. Atatürk, gerçekten de kitapları “hayatın gerçek rehberi” olarak görmüştür.
Kaynaklar:
- Atatürk’ün resmi biyografileri
- Ona ait mektuplar ve hatıralar
- Milli Kütüphane arşivleri
- Tarihçi ve biyografi yazarlarının eserleri