Atatürk'ün inkılapları nelerdir - 698804

atatürk’ün inkılapları nelerdir

Atatürk İnkılapları ve Alanları

Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde gerçekleştirilen inkılaplar; Türkiye Cumhuriyeti’ni modern, demokratik, laik ve çağdaş bir hukuk devleti haline getirmeyi amaçlayan köklü dönüşümlerdir. Bu inkılaplar beş ana başlık altında toplanır:

:pushpin: İnkılapların Alanlara Göre Sınıflandırılması:

  • 1. Siyasal Alanda Yapılan İnkılaplar:

    • Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922)
    • Ankara’nın başkent yapılması (13 Ekim 1923)
    • Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923)
    • Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924)
    • Çok partili rejim denemeleri (Cumhuriyet Halk Fırkası, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Serbest Cumhuriyet Fırkası)
  • 2. Toplumsal Alanda Yapılan İnkılaplar:

    • Şapka ve kılık kıyafet kanununun kabulü (25 Kasım 1925)
    • Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması (30 Kasım 1925)
    • Uluslararası saat, takvim ve ölçü birimlerinin kabulü ($1925$–$1931$)
    • Soyadı Kanunu’nun kabulü (21 Haziran 1934)
    • Kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması (1930, 1933, 1934)
    • Lakap ve unvanların kaldırılması (1934)
  • 3. Hukuk Alanında Yapılan İnkılaplar:

    • Şeriye mahkemelerinin kaldırılması (1924)
    • Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (1921 ve 1924 Anayasaları)
    • Türk Medeni Kanunu’nun kabulü (17 Şubat 1926)
    • Türk Ceza Kanunu ve diğer modern kanunların kabulü (1926)
  • 4. Eğitim ve Kültür Alanında Yapılan İnkılaplar:

    • Tevhid-i Tedrisat (Öğretim Birliği) Kanunu (3 Mart 1924)
    • Yeni Türk harflerinin kabulü (1 Kasım 1928)
    • Millet Mekteplerinin açılması (1928)
    • Türk Tarih Kurumu (1931) ve Türk Dil Kurumu’nun (1932) kurulması
    • Üniversite Reformu ve modern yükseköğretim kurumlarının açılması (1933)
  • 5. Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar:

    • İzmir İktisat Kongresi’nin toplanması (17 Şubat 1923)
    • Aşar vergisinin kaldırılması (17 Şubat 1925)
    • Kabotaj Kanunu’nun yürürlüğe girmesi (1 Temmuz 1926)
    • Teşvik-i Sanayi Kanunu ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (1933)
    • Tarımda modernleşme, örnek çiftliklerin kurulması ve kamu iktisadi teşekküllerinin açılması

:light_bulb: Sınav ve Hafıza İpucu:
İnkılapların temel dayanağı Atatürk İlkeleridir. Hangi inkılabın hangi ilkeyle ilişkili olduğunu bulmak için şu anahtar kelimelere dikkat edebilirsin:

  • Yönetim ve seçim \rightarrow Cumhuriyetçilik
  • Din-devlet işlerinin ayrılması, akılcılık \rightarrow Laiklik
  • Eşitlik, adalet ve halk yararı (Soyadı Kanunu, Medeni Kanun) \rightarrow Halkçılık
  • Millî kültür, dil ve bağımsızlık (TDK, TTK, Kabotaj) \rightarrow Milliyetçilik
  • Fabrikalar, demiryolları, kalkınma \rightarrow Devletçilik
  • Çağdaşlaşma ve yenilik \rightarrow İnkılapçılık

Bu inkılaplar arasından özellikle merak ettiğin bir alanın ayrıntılarını ve ilgili Atatürk ilkeleriyle bağlantısını incelemek ister misin?