ATATÜRK’TEN BİR ANI
Büyük lider Atatürk, kitap okumayı çok severdi. Araştırmalar yapmak, okumak, öğrenmek, öğrendiklerini ve fikirlerini etrafındakilerle paylaşmak onu mutlu ederdi. Okuma alışkanlığı okul çağında başlamıştı. Savaş zamanlarında bile fırsat buldukça okuyan Atatürk, cumhuriyet yıllarında hayatında kitaba daha büyük bir yer açtı.
Atatürk, cumhuriyet yıllarında çok geniş bir kütüphaneye sahipti. Onun hizmetinde bulunan kişilerden biri olan Cemal Granada, kitap sevgisi ile ilgili şöyle bir anısını anlatıyor:
Bir gün Atatürk, kitap okuyordu. Bu bir tarih kitabydı. Büyük Önder okumaya öyle dalmıştı ki çevresinde neler olup bittiğinin farkında değildi. Vasif Çınar, uzun bir süre Atatürk’ü seyretti. Paşa’nın bu durumu tuhafına gitti. Bunca memleket meselesi dururken devlet başkanının kendini kitaba vermesi onu şaşırtmıştı. Atatürk’e saygıyla şöyle söyledi:
- Paşam! Tarih ile uğraşıp kafanızı yormasanız. 19 Mayıs’ta kitap okuyarak mı Samsun’a çıktınız?
Atatürk, Vasif Çınar’a gülümseyerek baktı. Ve,
- Ben çocukken fakirdim. İki kuruş elime geçince bir kuruşunu kitaba verirdim. Eğer böyle yapmasaydım bu yaptıklarımın hiçbirini yapamazdım, dedi.
“Atatürk’ten Bir Anı” Metin İncelemesi ve Ana Fikri
Bu metin, Mustafa Kemal Atatürk’ün kitaplara duyduğu derin sevgiyi, okuma disiplinini ve elde ettiği büyük başarıların temelinde yatan en önemli etkenin öğrenme ve okuma tutkusu olduğunu anlatan öğretici bir anıdır.
Metnin Yapı Unsurları ve Çıkarımlar:
- Metnin Konusu: Atatürk’ün kitap okuma alışkanlığı ve bilgiye verdiği değer.
- Metnin Ana Düşüncesi (Ana Fikir): Büyük başarılara ulaşmanın, doğru kararlar almanın ve bir millete önderlik edebilmenin temeli; her şartta okumaya, araştırmaya ve kendini geliştirmeye dayanır.
- Olayın Geçtiği Dönem: Cumhuriyet yılları.
- Metinde Adı Geçen Kişiler: Mustafa Kemal Atatürk, Cemal Granda (Granada), Vasıf Çınar.
Önemli Dersler ve Ayrıntılar:
- Zaman ve Şart Tanımayan Alışkanlık: Atatürk’ün okuma alışkanlığı okul çağında başlamış; savaşın en zorlu anlarında ve devlet yönetiminin en yoğun günlerinde bile kesintiye uğramamıştır.
- Fedakarlık ve Öncelik: “İki kuruş elime geçince bir kuruşunu kitaba verirdim.” sözü, bilginin maddi imkânsızlıklardan bağımsız bir öncelik olduğunu gösterir.
- Başarının Kaynağı: Atatürk, Samsun’a çıkışını ve Milli Mücadele’yi başarıyla yönetmesini, geçmişten ve kitaplardan edindiği bilgi birikimine bağlamaktadır.
Kavrama İpucu:
Bir metnin ana fikrini bulurken karakterin söylediği en vurucu cümleye odaklanılır. Bu metinde Atatürk’ün son cümlesi (“Eğer böyle yapmasaydım bu yaptıklarımın hiçbirini yapamazdım.”), metnin ana fikrinin doğrudan özetidir.
Bu metinle ilgili Türkçe dersinde karşına çıkabilecek 5N1K (Ne, Nerede, Ne Zaman, Nasıl, Neden, Kim) sorularını birlikte yanıtlayalım mı?
