bu ödevi yapamadık
3. Etkinlik: Üç Basamaklı Sayılarda Basamak Değeri Tablosu
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Yüzler Basamağı Değeri: \text{Rakam} \times 100
- Onlar Basamağı Değeri: \text{Rakam} \times 10
- Birler Basamağı Değeri: \text{Rakam} \times 1
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sayı Değeri ile Basamak Değerini Ayırt Etme
- Rakamı (Sayı Değeri): O basamakta duran rakamın kendisidir (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9).
- Değeri (Basamak Değeri): Rakamın bulunduğu basamağa göre kazandığı değerdir.
Adım 2 — Verilen Sayıları Teker Teker Çözümleme
-
237 Sayısı:
- Yüzler Basamağı: Rakamı: 2, Değeri: 2 \times 100 = \mathbf{200}
- Onlar Basamağı: Rakamı: 3, Değeri: 3 \times 10 = \mathbf{30}
- Birler Basamağı: Rakamı: 7, Değeri: 7 \times 1 = \mathbf{7}
-
504 Sayısı:
- Yüzler Basamağı: Rakamı: 5, Değeri: 5 \times 100 = \mathbf{500}
- Onlar Basamağı: Rakamı: 0, Değeri: 0 \times 10 = \mathbf{0}
- Birler Basamağı: Rakamı: 4, Değeri: 4 \times 1 = \mathbf{4}
-
679 Sayısı:
- Yüzler Basamağı: Rakamı: 6, Değeri: 6 \times 100 = \mathbf{600}
- Onlar Basamağı: Rakamı: 7, Değeri: 7 \times 10 = \mathbf{70}
- Birler Basamağı: Rakamı: 9, Değeri: 9 \times 1 = \mathbf{9}
-
813 Sayısı:
- Yüzler Basamağı: Rakamı: 8, Değeri: 8 \times 100 = \mathbf{800}
- Onlar Basamağı: Rakamı: 1, Değeri: 1 \times 10 = \mathbf{10}
- Birler Basamağı: Rakamı: 3, Değeri: 3 \times 1 = \mathbf{3}
-
926 Sayısı:
- Yüzler Basamağı: Rakamı: 9, Değeri: 9 \times 100 = \mathbf{900}
- Onlar Basamağı: Rakamı: 2, Değeri: 2 \times 10 = \mathbf{20}
- Birler Basamağı: Rakamı: 6, Değeri: 6 \times 1 = \mathbf{6}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP (TABLO DOLDURMA REHBERİ):
| Sayı | Yüzler Basamağı (Rakamı / Değeri) | Onlar Basamağı (Rakamı / Değeri) | Birler Basamağı (Rakamı / Değeri) |
|---|---|---|---|
| 237 | 2 / 200 | 3 / 30 | 7 / 7 |
| 504 | 5 / 500 | 0 / 0 | 4 / 4 |
| 679 | 6 / 600 | 7 / 70 | 9 / 9 |
| 813 | 8 / 800 | 1 / 10 | 3 / 3 |
| 926 | 9 / 900 | 2 / 20 | 6 / 6 |
| ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ |
TEMEL KAVRAMLAR:
- Basamak Değeri: Rakamın bulunduğu konuma göre kazandığı nicel büyüklüktür. Yüzler basamağındaki rakamın sonuna iki sıfır (00), onlar basamağındakinin sonuna bir sıfır (0) eklenerek pratik yoldan da bulunabilir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: “Değeri” kısmına rakamın aynısını yazmak (Örneğin 237 sayısında yüzler basamağının değerine sadece 2 yazmak).
Doğru Yaklaşım: “Rakamı” kutucuğuna 2, “Değeri” kutucuğuna ise yüzler basamağında olduğu için 200 yazılmalıdır.
Benzer bir sayıyla (örneğin 745) alıştırma yapmak ister misiniz?
Yüzdeler Konusu — Test Sorularının Çözümleri
Soru 4: Kâr Yüzdesi En Fazla Olan Kaban
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
-
A Kabanı:
- Kâr: 200 - 160 = 40\text{ TL}
- Yüzde: \frac{40}{160} = \frac{1}{4} = \%25
-
B Kabanı:
- Kâr: 250 - 200 = 50\text{ TL}
- Yüzde: \frac{50}{200} = \frac{1}{4} = \%25
-
C Kabanı:
- Kâr: 300 - 250 = 50\text{ TL}
- Yüzde: \frac{50}{250} = \frac{1}{5} = \%20
-
D Kabanı:
- Kâr: 450 - 400 = 50\text{ TL}
- Yüzde: \frac{50}{400} = \frac{1}{8} = \%12{,}5
-
Not: Soruda A ve B seçeneklerinin her ikisinde de kâr oranı \%25 çıkmaktadır. Ancak soru kökünde en yüksek oran arandığından, yaygın olarak A ve B eşit maksimum kâr oranına (\%25) sahiptir. (Baskı kaynaklı bir eşitlik mevcuttur; şıklarda A veya B doğru kabul edilir).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A veya B (%25 kâr oranı ile en yüksek)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 5: Art Arda Yapılan İndirimler
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Başlangıç Değeri Belirleme
Hesaplama kolaylığı için ürünün ilk etiket fiyatını 100\text{ TL} kabul edelim.
Adım 2 — İlk İndirimi Uygulama (%20)
Adım 3 — İkinci İndirimi İndirimli Fiyat Üzerinden Uygulama (%10)
İkinci indirim 80\text{ TL} üzerinden yapılır:
Adım 4 — Toplam İndirim Yüzdesini Bulma
İlk fiyat 100\text{ TL}, son fiyat 72\text{ TL} olduğuna göre:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) 28
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 6: Sınıftaki Kız Öğrenci Sayısı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Gözlüklü Erkeklerin Tüm Sınıfa Oranını Bulma
Sınıf mevcuduna 100x diyelim:
- Erkek öğrenci sayısı: 100x \cdot \frac{60}{100} = 60x
- Gözlüklü erkek öğrenci sayısı: 60x \cdot \frac{25}{100} = 15x
Adım 2 — x Değerini ve Sınıf Mevcudunu Hesaplama
Gözlüklü erkek öğrenci sayısı 6 olarak verilmiştir:
Adım 3 — Kız Öğrenci Sayısını Bulma
Sınıfın \%60’ı erkek ise, \%40’ı kız öğrencidir:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) 16
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 7: Kenar Değişimine Göre Alan Değişimi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Başlangıç Değerlerini Belirleme
İşlemi kolaylaştırmak için başlangıç kenar uzunluklarını 10 ve 10 birim kabul edelim (Kare de özel bir dikdörtgendir):
Adım 2 — Kenar Değişimlerini Uygulama
- Kısa kenar \%20 uzatılırsa: 10 + 2 = 12 birim
- Uzun kenar \%20 kısaltılırsa: 10 - 2 = 8 birim
Adım 3 — Yeni Alanı ve Farkı Bulma
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) %4 azalır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Maliyet Üzerinden Kâr: Kâr yüzdesi hesaplanırken kâr miktarı daima satış fiyatına değil, maliyet fiyatına bölünür.
- Müteakip (Art Arda) İndirimler: Yüzdeler doğrudan toplanmaz (\%20 + \%10 \neq \%30). İkinci indirim, ilk indirimin uygulandığı ara fiyata uygulanır.
Bu soru tiplerinden birini daha iyi kavramak için benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misiniz?
