Asal Say Uygulamaları
240.a = b ifadesinde a ve b pozitif tam sayılardir.
a+b toplam/en az kaçtır?
A) 90
B) 75
D) 65
C) 70
E) 50
240 \cdot a = b^2 İfadesinde a + b Toplamının En Küçük Değerini Bulma
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Pozitif bir tam sayının karesi (b^2) olan bir sayının asal çarpanlarına ayrılmış halinde, tüm asal çarpanların üsleri çift sayı (2, 4, 6, \dots) olmalıdır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 240 Sayısını Asal Çarpanlarına Ayırma
240 sayısının asal çarpanlarını belirleyelim:
Adım 2 — Eşitliği Kurma ve Eksik Çarpanları Belirleme
Verilen eşitliği asal çarpanlar cinsinden yazalım:
Bu çarpımın bir tam kare (b^2) olabilmesi için tüm üslerin en azından çift sayı yapılması gerekir. a sayısının en küçük pozitif tam sayı değeri için:
- 2^4 ifadesinin üssü zaten çifttir (4).
- 3^1 ifadesinin üssünü çift yapmak için en az bir tane 3 gerekir: 3^1
- 5^1 ifadesinin üssünü çift yapmak için en az bir tane 5 gerekir: 5^1
Buradan a’nın en küçük değeri:
Adım 3 — b Sayısının Değerini Hesaplama
Bulduğumuz a = 15 değerini eşitlikte yerine yazalım:
(Asal çarpanlar üzerinden: b^2 = 2^4 \cdot 3^2 \cdot 5^2 \implies b = 2^2 \cdot 3^1 \cdot 5^1 = 4 \cdot 3 \cdot 5 = 60)
Adım 4 — a + b Toplamını Bulma
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) 75
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Tam Kare Sayı (Asal Çarpan Durumu)
- Tanım: Bir tam sayının karesi olan sayılardır. Asal çarpanlarına ayrıldıklarında her asal çarpanın üssü çifttir.
- Bu problemde: 240 \cdot a ifadesinin tam kare olması için tek kuvvete sahip olan 3^1 ve 5^1 çarpanları a sayısı ile tamamlanmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
2^4 Çarpanını da a’ya Dahil Etmek
- Yanlış: a = 2 \cdot 3 \cdot 5 = 30 almak.
- Doğru: 2’nin üssü zaten 4 (çift) olduğu için a’nın içine fazladan 2 çarpanı eklenmez.
- Neden yanlış: a’ya gereksiz çarpan eklemek, elde edilecek toplamın en küçük değerden daha büyük çıkmasına neden olur.
Bu sorunun b^3 (tam küp) versiyonu ile pratik yapmak için benzer bir soru çözmemi ister misin?
