Örnek - 7
AŞagidakilerin hangisinde cümlenin anlamını “durum” bakI-
mindan tamamlayan bir sözcük vardır?
A) Oğrenciler dersi sessizce dinliyordu.
B) Oğleyin kapıların kapanacağını söyledi.
C) Bu soğuk havalarda dışari çıkmayın.
D) Seyirciler oyuncuları çok alkışladı.
E) BazıI ağaçlar yapraklarını niçin dökmez?
Çözüm>
Sso
onel
iop nebi3
Aşağıdakilerin hangisinde cümlenin anlamını “durum” bakımından tamamlayan bir sözcük vardır?
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Durum Bakımından Tamamlayan Sözcüğü Tanımlama
Bir cümlenin anlamını “durum” bakımından tamamlayan sözcükler durum zarflarıdır. Fiile veya fiilimsiye sorulan “Nasıl?” sorusunun cevabı bize durum zarfını verir.
Adım 2 — Seçenek A’nın Analizi
“Öğrenciler dersi sessizce dinliyordu.” cümlesinde fiil “dinliyordu” sözcüğüdür. Fiile “Nasıl dinliyordu?” sorusunu sorduğumuzda “sessizce” cevabını alırız. Bu sözcük eylemin yapılış şeklini, yani durumunu belirtmektedir.
Adım 3 — Seçenek B’nin Analizi
“Öğleyin kapıların kapanacağını söyledi.” cümlesinde “Öğleyin” sözcüğü eylemin ne zaman yapıldığını bildirir. Bu bir zaman zarfıdır.
Adım 4 — Seçenek C’nin Analizi
“Bu soğuk havalarda dışarı çıkmayın.” cümlesinde “dışarı” sözcüğü yön bildirmektedir. Bu bir yer-yön zarfıdır.
Adım 5 — Seçenek D’nin Analizi
“Seyirciler oyuncuları çok alkışladı.” cümlesinde “çok” sözcüğü eylemin miktarını bildirir. Bu bir miktar (azlık-çokluk) zarfıdır.
Adım 6 — Seçenek E’nin Analizi
“Bazı ağaçlar yapraklarını niçin dökmez?” cümlesinde “niçin” sözcüğü eylemin sebebini sorgular. Bu bir soru zarfıdır.
Adım 7 — Seçenek Karşılaştırması
A. sessizce — Durum bildiren sözcük (Doğru)
B. öğleyin — Zaman bildiren sözcük (Yanlış)
C. dışarı — Yer-yön bildiren sözcük (Yanlış)
D. çok — Miktar bildiren sözcük (Yanlış)
E. niçin — Soru bildiren sözcük (Yanlış)
Adım 8 — Son Doğrulama
A seçeneğindeki “sessizce” sözcüğü, fiilin durumunu nitelediği için cümlenin anlamını durum bakımından tamamlamaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] A) Öğrenciler dersi sessizce dinliyordu.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Zarf türleri (zaman, miktar, yer-yön) arasındaki farkları daha detaylı örneklerle açıklamamı ister misin?