Aşağıdakilerden hangisinde "bağlı cümle" kullanılmıştır?

YKS TYT
1

1000030225
1000030225720×960 32.1 KB

2

Bağlı Cümle Nedir?

Önemli Noktalar

  • Bağlı cümle, içinde en az birden fazla yargı (yüklem) taşıyan ve bunların birbirine anlamca bağlı olduğu cümle türüdür.
  • Bu cümlede, cümlecikler anlamca birbirine bağlıdır ve genellikle “ve, ama, çünkü, ya… ya da” gibi bağlaçlar kullanılır.
  • Bağlı cümleler birleşik cümle türlerinden biridir ve virgülle ayrılan ancak birbirinden anlamca kopuk olmayan cümleciklerdir.

Bağlı cümle, en az iki yüklemi olan ve yüklemler arasında anlamca bağ bulunan cümle tipidir. Genellikle “ve, veya, ya… ya da, hem… hem de” gibi eş görevli bağlaçlarla birbirine bağlanan cümleciklerden oluşur.

İçindekiler

  1. Bağlı Cümle Tanımı ve Özellikleri
  2. Örneklerle Bağlı Cümle Analizi
  3. Karşılaştırma Tablosu: Bağlı Cümle vs Sıralı Cümle
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Bağlı Cümle Tanımı ve Özellikleri

Bağlı cümle, en az iki yargı taşıyan ve bu yargıların eş görevli bağlaçlarla anlamca bağlandığı birleşik cümledir.
Özellikleri:

  • Her cümlecikte ayrı bir yüklem vardır.
  • Cümlecikler eşit derecededir (bağlıdır).
  • En sık kullanılan bağlaçlar: ve, veya, ya… ya da, hem… hem de, ne… ne, ama

:light_bulb: Pro Tip: “Ya bu deveyi güdersin ya bu diyardan gidersin” cümlesinde “ya… ya da” bağlacı cümlecikleri bağlıyor, dolayısıyla bağlı cümledir.

Örneklerle Bağlı Cümle Analizi

Aşağıdaki seçeneklerin bağlı cümle içerip içermediğine bakalım:

  • A) Ya bu deveyi güdersin ya bu diyardan gidersin.

    • İki yargı var, “ya… ya da” bağlacıyla bağlı. Bu bağlı cümledir.

  • B) Gül kokusu bana hep çocukluğumu hatırlatır.

    • Tek yüklem var, basit cümle, bağlı cümle değil.

  • C) Küçük çocuk kitabı aldı, iyice inceledi.

    • İki yargı var, ama sadece virgülle ayrılmış, anlamca bağlantı gevşek, üstü kapalı bağlılık olabilir ama bağlaç yok; bu sıralı cümleye yakındır.

  • D) Boş bırak…

    • Cevap verilmemiş.

  • E) Gelin binmiş deveye, gör kısmı nereye.

    • İki yargı var, virgülle ayrılmış, ama arada bağlaç yok. Bu da sıralı cümle örneği.

:bullseye: Doğru cevap: A seçeneği

Karşılaştırma Tablosu: Bağlı Cümle vs Sıralı Cümle

Özellik Bağlı Cümle Sıralı Cümle
Cümlecik sayısı 2 ve üzeri 2 ve üzeri
Yargı durumu Her cümlecikte ayrı yüklem Her cümlecikte ayrı yüklem
Bağlaç kullanımı Eş görevli bağlaçlarla bağlanır (ve, veya, ya… ya da) Genellikle bağlaç yok, virgül ya da noktalama ile ayrılır
Anlam ilişkisi Anlamca bağlıdır, eşdeğer Anlam bağı daha zayıf, ardışık veya neden-sonuç olabilir
Örnek “Ya bu deveyi güdersin ya bu diyardan gidersin.” “Küçük çocuk kitabı aldı, iyice inceledi.”

Özet Tablo

Unsur Detay
Bağlı Cümle Tanımı En az iki yargı taşıyan ve eş görevli bağlaçlarla bağlanan cümlecikler
En Çok Kullanılan Bağlaçlar ve, veya, ya… ya da, hem… hem de
Örnek Doğru Cevap A seçeneği: “Ya bu deveyi güdersin ya bu diyardan gidersin.”

Sık Sorulan Sorular

1. Bağlı cümleyi nasıl anlarsınız?
Yüklemleri eş görevli bağlaçlarla birbirine bağlı, iki ya da daha fazla yargı taşıyan cümle bağlı cümledir.

2. Virgülle ayrılan cümlecikler mutlaka bağlı cümle midir?
Hayır, virgülle ayrılan cümleler sıralı cümle olabilir, aralarındaki anlamsal bağ ve bağlaç kullanımı önemlidir.

3. Bağlaç kullanmadan bağlı cümle olur mu?
Bağlı cümlelerin oluşması için genelde eş görevli bağlaç gerekir; bağlaçsızsa bu sıralı cümle olabilir.

Sonraki Adımlar

Farklı cümle türleri (sıralı, birleşik, türemiş cümleler) arasındaki farkları açıklamamı ister misiniz?

@Azize_Nur

3

Aşağıdakilerden hangisinde “bağlı cümle” kullanılmıştır?

Anahtar Noktalar

  • Bağlı cümle, kendi başına tam anlam taşımayan, ana cümleye bağlı yan cümleciktir.
  • Sıfat-fiil cümlecikleri (–en, –miş, –ecek) bağlı cümle örneğidir.
  • “Binmiş deveye” ifadesi bir sıfat-fiil cümleciği barındırır.

E seçeneği doğru yanıttır.

İçindekiler

  1. Açıklama
  2. Özet Tablosu
  3. SSS

Açıklama

“Gelin binmiş deveye, gör kısmeti nereye” atasözünde “binmiş deveye” kısmı bir sıfat-fiil cümleciğidir.

  • “Binmiş” fiiline –miş eki gelerek, “deve” kelimesini niteleyen bir yan cümlecik oluşturulmuştur.
  • Bu yan cümlecik (bağlı cümle) tek başına tam anlama sahip değildir; ana cümleye bağlıdır.

Diğer seçenekler
A) “Ya … ya …” ile kurulan eş değerli iki bağımsız cümle
B) Tek fiilli, basit cümle
C) Virgülle bağlanmış iki bağımsız cümle
D) Cevapsız bırakma ifadesi (bağımsız)

Özet Tablosu

Seçenek Örnek Cümle Cümle Türü
A Ya bu deveyi güdersin ya bu diyardan gidersin. Eşdeğer bağımsız cümle
B Gül kokusu bana hep çocukluğumu hatırlatır. Basit cümle
C Küçük çocuk kitabı aldı, iyice inceledi. Birleşik (bağımsız) cümle
D (Boş bırakma ifadesi) Bağımsız ifade
E Gelin binmiş deveye, gör kısmeti nereye. Bağlı cümle örneği

SSS

  1. Bağlı cümle ile basit cümle arasındaki fark nedir?
    • Basit cümle tek yüklem içerir ve kendi başına anlamlıdır. Bağlı cümle ise ana cümleye bağlı yan cümleciktir.
  2. Sıfat-fiil cümlecikleri başka nasıl kurulur?
    • –en (gören), –ecek (gelecek), –miş (gelmiş) ekleriyle oluşturulur.
  3. Zarf-fiil cümlecikleri de bağlı cümle midir?
    • Evet, “yapıp gelirse” gibi ek-fiil (–ip, –ecek) cümlecikleri de bağlı cümleciktir.

Başka örneklerle pratik yapmak ister misiniz?
@Azize_Nur