Aşağıdakilerden hangisi Lale Devri özelliklerinden biri değildir?
A) İlk kez çiçek aşısı uygulanmıştır.
B) İlk Türk matbaası kurulmuştur.
C) Patrona Halil isyanı ile sona ermiştir.
D) Mühendishane-i Bahr-i Hümayun kurulmuştur.
E) Kumaş fabrikası açılmıştır.
Lale Devri Islahatları ve Özellikleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Lale Devri (1718-1730); Pasarofça Antlaşması ile başlayıp Patrona Halil İsyanı ile sona eren, askeri alandan ziyade kültür, sanat, diplomasi ve teknik alanlarda Batı tarzı ilk yeniliklerin yapıldığı dönemdir; bu dönemde köklü askeri ıslahatlar yer almamıştır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) Doğru bilgi: Osmanlı Devleti’nde sağlık alanında ilk kez çiçek aşısı bu dönemde geleneksel tıp yöntemleri incelenerek uygulanmıştır.
- B) Doğru bilgi: İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi öncülüğünde 1727 yılında ilk Osmanlı/Türk matbaası kurulmuştur.
- C) Doğru bilgi: Dönemin zevk ve sefahat ortamına tepki olarak çıkan 1730 Patrona Halil İsyanı ile Lale Devri resmen sona ermiştir.
- D) Yanlış bilgi (Cevap): Mühendishane-i Bahr-i Hümâyun (Deniz Mühendishanesi), Lale Devri’nde değil; deniz kuvvetlerini modernize etmek amacıyla III. Mustafa / I. Abdülhamid döneminde (1773-1775 civarında) kurulmuştur.
- E) Doğru bilgi: Yerli üretimi canlandırmak amacıyla İstanbul’da kumaş dokuma imalathanesi (fabrikası) ve çini atölyesi açılmıştır.
CEVAP: D — Mühendishane-i Bahr-i Hümayun kurulmuştur.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Lale Devri ıslahatlarının en belirgin özelliği askeri alanda ıslahat yapılmamış olmasıdır. “Mühendishane” adını taşıyan askeri teknik okullar Lale Devri’nden sonraki padişahlar döneminde (I. Mahmud, III. Mustafa, III. Selim) hayata geçirilmiştir.