Aşağıdakilerden hangisi I. Ahmet döneminde gerçekleştirilen ıslahat hareketlerinden biridir?
A) İçki, tütün ve gece sokağa çıkma yasağının getirilmesi
B) İlk kez denk bütçenin oluşturulması
C) Avrupa’ya ilk defa öğrenci gönderilmesi
D) Ekber ve Erşet sisteminin getirilmesi
E) Kahvehanelerin ve meyhanelerin kapatılması
Osmanlı Devleti’nde Veraset Sistemi ve I. Ahmet Islahatları
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Osmanlı Devleti’nde taht kavgalarını önlemek ve veraset sistemini kesin bir kurala bağlamak amacıyla hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesinin tahta geçmesini öngören Ekber ve Erşed sistemi, 17. yüzyılda I. Ahmet tarafından yürürlüğe konulmuştur.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) İçki, tütün ve gece sokağa çıkma yasakları asayişi sağlamak amacıyla IV. Murat döneminde uygulanmıştır; bu nedenle yanlıştır.
- B) Osmanlı Devleti’nde ilk modern ve denk bütçe hazırlığı, IV. Mehmet döneminde Sadrazam Tarhuncu Ahmet Paşa tarafından yapılmıştır; bu nedenle yanlıştır.
- C) Avrupa’ya ilk kez öğrenci gönderilmesi 19. yüzyılda II. Mahmut döneminde gerçekleşmiştir; bu nedenle yanlıştır.
- D) Hanedan içi taht kavgalarını ve kardeş katlini engellemek için getirilen Ekber ve Erşed sistemi, doğrudan I. Ahmet dönemine ait kurumsal bir düzenlemedir; bu nedenle doğrudur.
- E) Kahvehane ve meyhanelerin kapatılması, 1633 büyük İstanbul yangını sonrasında kamu düzeni gerekçesiyle IV. Murat tarafından yapılmıştır; bu nedenle yanlıştır.
CEVAP: D) Ekber ve Erşet sisteminin getirilmesi
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: I. Ahmet, Ekber ve Erşed sisteminin yanı sıra şehzadelerin sancağa çıkma usulünü tamamen kaldırıp sarayda eğitim gördükleri Kafes Usulünü de getirmiştir. Bu durum taht kavgalarını azaltmış ancak tecrübesiz padişahların tahta geçmesine zemin hazırlamıştır.