Aşağıdakilerden hangisi etik veri
görselleştirme ilkeleri
kapsamninda yer almaz?
OA) Verilerin
manipülasyonundan kaçınilması
OB-) Verilerin doğru ve adil
şekilde temsil edilmesi
OC-) Gizlilik ve anonimlik ilkesine
uyum sağlanması
OD-) Grafik boyutiarının yalnızca
estetik olarak düzenlenmesi
OE-)Eksik veya seçici veri
sunumundan kaçınilmas!
Aşağıdakilerden hangisi etik veri görselleştirme ilkeleri kapsamında yer almaz?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
Verilerin manipülasyonundan kaçınılması: Etik veri görselleştirmenin en temel kuralıdır. Verileri kasıtlı olarak saptırmak veya yanlış bir algı yaratmak etik dışıdır. Bu nedenle bu bir etik ilkedir.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
Verilerin doğru ve adil şekilde temsil edilmesi: Görselleştirmenin amacı gerçeği yansıtmaktır. Ölçeklerin doğru kullanımı ve verinin dürüstçe sunulması etik bir gerekliliktir. Bu nedenle bu bir etik ilkedir.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
Gizlilik ve anonimlik ilkesine uyum sağlanması: Veri görselleştirilirken kişisel verilerin korunması ve bireylerin kimliklerinin ifşa edilmemesi yasal ve etik bir zorunluluktur. Bu nedenle bu bir etik ilkedir.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
Grafik boyutlarının yalnızca estetik olarak düzenlenmesi: Bu ifade etik bir ilke değildir, aksine etik bir risk taşır. Grafik boyutları (örneğin eksenlerin başlangıç noktaları veya bar genişlikleri) estetik kaygılarla değiştirilirse, veriler olduğundan büyük veya küçük görünebilir. Boyutlandırma estetiğe göre değil, verinin oranına göre yapılmalıdır.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi
Eksik veya seçici veri sunumundan kaçınılması: Sadece işimize gelen verileri göstermek (“cherry picking”) etik dışıdır. Bütünsel ve dürüst bir sunum etik ilkedir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Veri manipülasyonundan kaçınmak — (Etik İlke)
B. Doğru ve adil temsil — (Etik İlke)
C. Gizlilik ve anonimlik — (Etik İlke)
D. Grafik boyutlarının yalnızca estetik düzenlenmesi — (Etik İlke Değildir)
E. Seçici sunumdan kaçınmak — (Etik İlke)
Adım 7 — Son Doğrulama
Etik veri görselleştirmede görsel unsurlar (boyut, renk, şekil) veriyi doğru aktarmak için kullanılır. Eğer boyutlar “yalnızca estetik” için değiştirilirse, bu durum kullanıcıyı yanıltabilir ve “yanıltıcı görselleştirme” sınıfına girer.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D-) Grafik boyutlarının yalnızca estetik olarak düzenlenmesi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Etik bir görselleştirmede kullanılan “yanıltıcı grafik” türlerini (örneğin ekseni sıfırdan başlatmamak gibi) daha detaylı incelememi ister misin?