Aşağıdaki tabloyu verilen örneğe göre doldurunuz
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Yalın Durumu Yaz
Verilen kelimeler yalın halinde tabloya yazılır.
Adım 2 — -i Hali (Belirtme Durumu)
Kelimenin sonuna işten, hareketten etkilenen kişiyi ya da varlığı belirtmek için uygun hâl eki (-ı, -i, -u, -ü) getirilir.
Adım 3 — -e Hali (Yönelme Durumu)
Kime, nereye yöneldiğini belirtmek için uygun hâl eki (-e, -a) getirilir.
Adım 4 — -de Hali (Bulunma Durumu)
Nerede, ne zaman, kimde bulunulduğunu belirtmek için uygun hâl eki (-de, -da, -te, -ta) getirilir.
Adım 5 — -den Hali (Ayrılma Durumu)
Nereden ayrıldığını, çıkıldığını belirtmek için uygun hâl eki (-den, -dan, -ten, -tan) getirilir.
| isimler | Yalın Durumu | -i hali (Belirtme durumu) | -e hali (Yönelme durumu) | -de hali (Bulunma durumu) | -den hali (Ayrılma durumu) |
|---|---|---|---|---|---|
| ev | ev | evi | eve | evde | evden |
| kiraz | kiraz | kirazı | kiraza | kirazda | kirazdan |
| çay | çay | çayı | çaya | çayda | çaydan |
| masa | masa | masayı | masaya | masada | masadan |
| sıra | sıra | sırayı | sıraya | sırada | sıradan |
| sınıf | sınıf | sınıfı | sınıfa | sınıfta | sınıftan |
| okul | okul | okulu | okula | okulda | okuldan |
| kalem | kalem | kalemi | kaleme | kalemde | kalemden |
| kitap | kitap | kitabı | kitaba | kitapta | kitaptan |
| telefon | telefon | telefonu | telefona | telefonda | telefondan |
| ağaç | ağaç | ağacı | ağaca | ağaçta | ağaçtan |
| park | park | parkı | parka | parkta | parkta |
Not: “park” kelimesinin -den hali “parkta” değil “parkten” ya da “parktan” olamaz, çünkü “-den” hali ayrılma durumunu belirtir; doğru kullanım “parkten” ya da “parktan” olmalıdır. Ancak Türkçede genellikle “parktan” kullanılır.
Doğrusu:
| park | park | parkı | parka | parkta | parkten / parktan |
CEVAP:
| isimler | Yalın Durumu | -i hali | -e hali | -de hali | -den hali |
|---|---|---|---|---|---|
| ev | ev | evi | eve | evde | evden |
| kiraz | kiraz | kirazı | kiraza | kirazda | kirazdan |
| çay | çay | çayı | çaya | çayda | çaydan |
| masa | masa | masayı | masaya | masada | masadan |
| sıra | sıra | sırayı | sıraya | sırada | sıradan |
| sınıf | sınıf | sınıfı | sınıfa | sınıfta | sınıftan |
| okul | okul | okulu | okula | okulda | okuldan |
| kalem | kalem | kalemi | kaleme | kalemde | kalemden |
| kitap | kitap | kitabı | kitaba | kitapta | kitaptan |
| telefon | telefon | telefonu | telefona | telefonda | telefondan |
| ağaç | ağaç | ağacı | ağaca | ağaçta | ağaçtan |
| park | park | parkı | parka | parkta | parktan |
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Aşağıdaki tablodaki verilen sözcükleri örnekteki gibi yazınız.
CEVAP:
ev — ev, evi, eve, evde, evden
kiraz — kiraz, kirazı, kiraza, kirazda, kirazdan
çay — çay, çayı, çaya, çayda, çaydan
masa — masa, masayı, masaya, masada, masadan
sıra — sıra, sırayı, sıraya, sırada, sıradan
sınıf — sınıf, sınıfı, sınıfa, sınıfta, sınıftan
okul — okul, okulu, okula, okulda, okuldan
kalem — kalem, kalemi, kaleme, kalemde, kalemden
kitap — kitap, kitabı, kitaba, kitapta, kitaptan
telefon — telefon, telefonu, telefona, telefonda, telefondan
ağaç — ağaç, ağacı, ağaca, ağaçta, ağaçtan
park — park, parkı, parka, parkta, parktan
AÇIKLAMA:
- Belirtme durumu (-i hali): sözcüğe gelen ek genelde -ı / -i / -u / -ü şeklindedir; ünlü uyumuna göre seçilir.
- Yönelme durumu (-e hali): -e / -a ekleriyle oluşur.
- Ünlü ile biten sözcüklere gelen ünlüyle başlayan eklerden önce y kaynaştırma harfi gelir (masa → masayı, masaya).
- Sert ünsüz (p, ç, t, k) ile biten sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında bazen yumuşar (kitap → kitabı, ağaç → ağacı), ancak ünsüzle başlayan eklerde (‑ta, ‑tan) genellikle değişmez (kitapta, kitaptan, ağaçta, ağaçtan).
TEMEL KAVRAMLAR:
- yalın: eki almaz hâl (ev, kiraz, çay…) — Tanım: Kelimenin temel hâli.
- belirtme (‑i hali): nesneyi belirtir — Bu problemde: evi, kirazı, çayı gibi formlar.
- yönelme (‑e hali): bir yere doğru yönelme — Bu problemde: eve, kiraza, çaya gibi formlar.
- bulunma (‑de hali): yerde bulunma — Bu problemde: evde, kirazda, çayda.
- ayrılma (‑den hali): bir yerden ayrılma — Bu problemde: evden, kirazdan, çaydan.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?