Aşağıdaki tabloda, Mustafa Kemal’i etkileyen aydınlar ve Mustafa Kemal’in bu kişilerin hangi fikirlerinden etkilendiği gösterilmiştir.
|1--- | 1— |$ 1— |
| I. | Tevfik Fikret | Batılılaşma |
| II. | Mehmet Emin Yurdakul | Demokrasi |
| III. | Jean Jacques Rousseau | Millî birlik ve beraberlik |
| IV. | Namık Kemal | Vatanseverlik |
Bu tablonun doğru olması için kaç numaralı aydınların yer değiştirmesi gerekir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) III ve IV
Mustafa Kemal’in Fikir Hayatını Etkileyen Düşünürler ve Alanları
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Mustafa Kemal Atatürk’ün fikir hayatının oluşumunda yerli düşünürler (Namık Kemal, Mehmet Emin Yurdakul, Ziya Gökalp, Tevfik Fikret) özellikle vatan sevgisi, milliyetçilik ve Batılılaşma; yabancı düşünürler (J. J. Rousseau, Montesquieu, Voltaire) ise demokrasi, millî egemenlik, eşitlik ve cumhuriyetçilik fikirleriyle etkili olmuştur.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Tablodaki öncüller ve temsil ettikleri fikirler incelendiğinde:
- I. Tevfik Fikret — Batılılaşma: Eşleşme doğrudur. Tevfik Fikret, Atatürk’ü çağdaşlaşma, inkılapçılık ve Batı medeniyetini yakalama ilkelerinde derinden etkilemiştir.
- II. Mehmet Emin Yurdakul — Demokrasi: Eşleşme yanlıştır. “Millî Şair” olarak anılan Mehmet Emin Yurdakul, Atatürk’ü milliyetçilik, Türkçülük ve millî birlik ve beraberlik konularında etkilemiştir.
- III. Jean Jacques Rousseau — Millî birlik ve beraberlik: Eşleşme yanlıştır. Fransız düşünür J. J. Rousseau, eserlerinde toplumsal sözleşme, halk egemenliği ve demokrasi kavramlarını işlemiştir.
- IV. Namık Kemal — Vatanseverlik: Eşleşme doğrudur. “Vatan Şairi” Namık Kemal, Atatürk’ün hürriyet ve vatanperverlik duygularının pekişmesini sağlamıştır.
Tablonun doğru tamamlanabilmesi için II (Mehmet Emin Yurdakul) ile III (Jean Jacques Rousseau) yer değiştirmelidir. Böylece Rousseau Demokrasi ile, Yurdakul ise Millî birlik ve beraberlik ile doğru şekilde eşleşmiş olur.
- A) I ve II yer değiştirirse Batılılaşma ve Demokrasi kavramları bağlam dışına çıkar, yanlıştır.
- B) I ve III yer değiştirdiğinde Fransız düşünür Batılılaşma ile, Tevfik Fikret ise millî birlik ile eşleşemez, yanlıştır.
- C) II ve III yer değiştirdiğinde iki düşünürün de temsil ettiği asıl alanlar yerli yerine oturur, doğrudur.
- D) III ve IV yer değiştirdiğinde Namık Kemal demokrasi, Rousseau vatanseverlik ile uyuşmaz, yanlıştır.
CEVAP: C — II ve III