Asağidaki tablo bir bisiklet satiş mağazasında beli bir sürede satılan bisikletlerin renklerine
göre sikliğını göstermektedir.
Tablo: Renklerine Göre Bisiklet Sayılar
Renk
Bisikletlerin Satış Sayiları
Gri Kirmızi
Buna göre verilen soruları cevaplayınz.
8
Beyaz
5
a) Bu mağazada satilan bir bisikletin beyaz olma olayınin deneysel olasıliğı kaçtir?
Bisiklet Satış Verilerine Göre Deneysel Olasılık Hesabı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
\text{Deneysel Olasılık} = \frac{\text{Gerçekleşen İstenen Durum Sayısı}}{\text{Toplam Deneme (Olay) Sayısı}}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Toplam Satılan Bisiklet Sayısını Bulma
Deneysel olasılık hesabında payda kısmına toplam satış miktarı yazılır. Mağazada satılan tüm bisiklet sayılarını toplayalım:
\text{Toplam Bisiklet Sayısı} = 8 + 7 + 5 = 20
Adım 2 — a) Beyaz Renkli Bisikletin Deneysel Olasılığını Hesaplama
Tabloya göre satılan beyaz bisiklet sayısı 5, toplam bisiklet sayısı ise 20’dir. İlgili değerleri formülde yerine yazıp en sade haline getirelim:
\text{Olasılık (Beyaz)} = \frac{5}{20} = \frac{1}{4} = 0{,}25 \quad (\%25)
Adım 3 — b) Deneysel Olasılığı En Fazla Olan Rengi Belirleme
Deneysel olasılık, yapılan denemelerdeki frekansa (satış sıklığına) doğrudan bağlıdır. Hangi renkten daha çok satılmışsa, o rengin deneysel olasılığı en büyüktür:
- Gri: \frac{8}{20}
- Kırmızı: \frac{7}{20}
- Beyaz: \frac{5}{20}
Satış sayısı en fazla olan renk 8 adet ile Gri renktir. Dolayısıyla deneysel olasılığı en yüksek olan renk Gri’dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- a) \frac{1}{4} (veya \%25)
- b) Gri
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Deneysel Olasılık: Bir olayın gerçekleşme olasılığının daha önceki deney, gözlem veya verilere (frekanslara) dayanılarak hesaplanmasıdır.
- Teorik Olasılık: Deney yapmadan, tüm durumların eş olasılıklı olduğu varsayılarak matematiksel kurallarla hesaplanan olasılıktır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: 3 farklı renk olduğu için her rengin olasılığını \frac{1}{3} olarak almak (Teorik yaklaşım ile deneysel yaklaşımı karıştırmak).- Doğru Yaklaşım: Soruda “deneysel olasılık” istendiği için tablodaki gerçek satış adetlerini dikkate alarak hesaplama yapmak.
Bu konuyla ilgili teorik olasılık ile deneysel olasılık arasındaki farkı pekiştirmek için benzer bir soru çözmek ister misin?