Aşağıdaki kutuların içine 3, 9, 12, 15 ve 18
dört tanesi her kutuya farklı bir say gelecek
yerleştirildiğinde eşitlik sağlanmaktadır.
arindan
ilde
O+/O - /O+0
Buna göre kutulara yerleştirilmeyen sayı kaçtır?
A) 3
B) 9
c) 12
D) 15
E) 18
Kutulara Sayı Yerleştirme ve Eşitlik Problemi
[KULLANILAN FORMÜL VE MANTIK:]
Bu soruda köklü ifadelerde toplama işlemi ve tam kare çarpanlara ayırma mantığı kullanılmaktadır. Verilen eşitlik şu şekildedir:
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Sayıların Köklü İfadelerini Sadeleştirme
Verilen sayılar: 3, 9, 12, 15, 18. Bu sayıları kök dışına çıkabilen çarpanlarına göre düzenleyelim:
- \sqrt{3} = \sqrt{3}
- \sqrt{9} = 3
- \sqrt{12} = \sqrt{4 \cdot 3} = 2\sqrt{3}
- \sqrt{15} = \sqrt{15}
- \sqrt{18} = \sqrt{9 \cdot 2} = 3\sqrt{2}
Adım 2 — Eşitliğin Sol Tarafını Belirleme
Köklü ifadelerde toplama yapılabilmesi için kök içlerinin aynı olması gerekir. Elimizdeki sayılardan kök içi aynı olanlar \sqrt{3} ve 2\sqrt{3}'tür (\sqrt{12}).
- Sol taraf: \sqrt{3} + 2\sqrt{3} = 3\sqrt{3}
Adım 3 — Eşitliğin Sağ Tarafını Doğrulama
Bulduğumuz 3\sqrt{3} ifadesini kök içine geri sokalım:
- 3\sqrt{3} = \sqrt{3^2 \cdot 3} = \sqrt{9 \cdot 3} = \sqrt{27}
Eşitliğin sağ tarafı \sqrt{\square + \square} formatındaydı. Yani kök içindeki iki sayının toplamı 27 olmalıdır.
Elimizde kalan sayılardan toplamı 27 olanları seçelim:
- 12 + 15 = 27
- 9 + 18 = 27
Adım 4 — Sayıları Yerleştirme
Kutulara yerleştirilecek sayılar her kutuda farklı olmalıdır.
- Sol taraf için kullandıklarımız: 3 ve 12
- Sağ taraf için toplamları 27 olan ve henüz kullanılmayan ikiliyi seçmeliyiz: 9 ve 18.
- Denklem: \sqrt{3} + \sqrt{12} = \sqrt{9 + 18}
- \sqrt{3} + 2\sqrt{3} = \sqrt{27}
- 3\sqrt{3} = 3\sqrt{3} (Eşitlik sağlandı)
Bu durumda kullanılan sayılar: 3, 12, 9 ve 18.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] Yerleştirilmeyen sayı 15’tir. Doğru seçenek D şıkkıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Köklü Sayılarda Toplama
- [Tanım:] Kök içleri ve dereceleri aynı olan ifadelerin katsayıları toplanır.
- [Bu problemde:] \sqrt{3} ile 2\sqrt{3} toplanarak 3\sqrt{3} elde edilmiştir.
2. Kök İçine Alma
- [Tanım:] Kök dışındaki bir sayı, derecesini kuvvet alarak içeri girer.
- [Bu problemde:] 3\sqrt{3} ifadesi, 3’ün karesi alınarak \sqrt{27} olarak içeri alınmıştır.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Kök İçlerini Direkt Toplamak
- [Yanlış:] \sqrt{3} + \sqrt{9} = \sqrt{12} olduğunu düşünmek.
- [Doğru:] \sqrt{a} + \sqrt{b} \neq \sqrt{a+b}. Sadece katsayılar toplanabilir.
- [Neden yanlış:] Köklü ifadeler üslü sayı kuralına tabidir ve toplama işleminde dağılma özelliği göstermezler.
Bu tür köklü sayı problemlerinde başka bir örnek çözmemi ister misin?
