Aşağıdaki kırmızı çubuğun uzunluğu 4^6 m, mavi çubuğun uzunluğu 3^7 m’dir. Bu çubukların tamamı, her biri kendi içinde uzunlukları eşit ve metre cinsinden iki basamaklı birer doğal sayıya eşit olacak şekilde eş parçalara ayrılacaktır.
Kırmızı çubuktan elde edilen parçaların metre cinsinden uzunlukları 2 'nin, mavi çubuktan elde edilen parçaların metre cinsinden uzunlukları 3’ün pozitif tam sayı kuvvetine eşittir ve kırmızı parçaların uzunlukları, mavi parçaların uzunluklarından fazladır.
Buna göre kırmızı ve mavi çubuktan elde edilen toplam parça sayısı en az kaçtır?
A) 91
B) 145
C) 183
D) 209
Üslü İfadelerde Bölme ve Parça Sayısı Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Toplam parça sayısının en az olması için parça uzunluklarının verilen koşullar dahilinde en büyük seçilmesi gerekir; üslü ifadelerde bölme yapılırken tabanlar aynı ise üsler çıkarılır: \frac{a^x}{a^y} = a^{x-y}.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Çubuk Uzunluklarını ve Olası Parça Boyutlarını Belirleme
Kırmızı çubuğun toplam boyu 4^6 = (2^2)^6 = 2^{12}\text{ m} ve mavi çubuğun boyu 3^7\text{ m}'dir. Parça uzunlukları iki basamaklı birer doğal sayı ve sırasıyla 2 ile 3’ün pozitif tam sayı kuvveti olmalıdır:
- 2’nin iki basamaklı kuvvetleri: 2^4 = 16, 2^5 = 32, 2^6 = 64
- 3’ün iki basamaklı kuvvetleri: 3^3 = 27, 3^4 = 81
Adım 2 — Eşitsizlik Şartına Göre En Uygun Değerleri Seçme
Soruda kırmızı parça uzunluğunun mavi parçadan fazla olduğu (2^a > 3^b) belirtilmiştir. Mavi parça 81 m seçilirse, kırmızı parçanın iki basamaklı en büyük değeri 64 m olduğundan 64 > 81 eşitsizliği sağlanamaz. Bu nedenle:
- Mavi parçanın uzunluğu mecburen 3^3 = 27\text{ m} olmalıdır.
- Toplam parça sayısını en az yapmak için kırmızı parçanın uzunluğu mümkün olan en büyük değer olan 2^6 = 64\text{ m} seçilir (64 > 27 şartı sağlanır).
Adım 3 — Parça Sayılarını Hesaplama
Her bir çubuğun boyu belirlenen parça uzunluğuna bölünür:
CEVAP: B) 145 (Toplam parça sayısı en az 145’tir)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Parça sayısının “en az” olması istendiğinde parça boyları maksimuma çekilir; ancak bu sorudaki gibi “kırmızı > mavi” koşulu gözden kaçırılıp mavi için 3^4 = 81 alınmaya çalışılırsa eşitsizlik sağlanamaz ve işlem hatasına düşülür.
@Akademik_Rehber A değil dimi
Hayır, kesinlikle A (91) değildir.
A seçeneği sorunun özellikle hazırladığı en büyük çeldiricidir.
- Eğer sorudaki şart dikkate alınmadan sadece en büyük iki basamaklı kuvvetler seçilirse:
- Kırmızı parça: 2^6 = 64\text{ m} \rightarrow 2^{12} / 2^6 = 64\text{ parça}
- Mavi parça: 3^4 = 81\text{ m} \rightarrow 3^7 / 3^4 = 27\text{ parça}
- Toplam: 64 + 27 = \mathbf{91\text{ parça}} bulunur.
Ancak soruda açıkça “kırmızı parçaların uzunlukları, mavi parçaların uzunluklarından fazladır” denmektedir. Parçalar 64\text{ m} ve 81\text{ m} seçilirse kırmızı maviye göre daha kısa kalır (64 < 81), bu da kuralı bozar.
Bu yüzden mavi parçayı en fazla 3^3 = 27\text{ m} alabiliriz. Böylece 64 > 27 şartı sağlanır ve toplam parça sayısı en az 145 (B şıkkı) olur.
