Aşağıdaki kelimeleri sözlük sırasına göre sıralayınız.
A) kalp - kanguru - kamera - kanarya
B) armut - aslan - ağaç - araba
C) çorap - çanta - çorba - çilek
D) pencere - pervane - peçete - pembe
E) silgi - sinema - sipariş - silindir
HATIRLA!
Sözlük sıralamasında kelimelerin anlamı değil, harflerin sırası önemlidir.
PUF NOKTASI!
İlk harf aynıysa ikinci harfe, ikinci harf aynıysa üçüncü harfe bakılarak sıralama yapılır.
Kelimeleri Sözlük Sırasına Göre Sıralama
KULLANILAN KURAL: Kelimeler sözlük sırasına (alfabetik sıraya) dizilirken sırasıyla harflere bakılır:
- İlk harflere bakılır.
- İlk harfler aynıysa ikinci harflere bakılır.
- İkinci harfler de aynıysa üçüncü harflere bakılarak sıralama yapılır.
1. Bölüm: Üst Kısımdaki Alıştırmalar
1. Alıştırma: karga - kapı - kavanoz - kıyafet - kitaplık
- İkinci harfi “a” olanlar önce gelir: kapı (üçüncü harfi p), karga (üçüncü harfi r), kavanoz (üçüncü harfi v).
- Ardından “ı” harfi gelir: kıyafet
- Son olarak “i” harfi gelir: kitaplık
- Sıralama:
1. kapı—2. karga—3. kavanoz—4. kıyafet—5. kitaplık
2. Alıştırma: tırnak - terlik - top - toka - tesbih
- İkinci harfi “e” olanlar: terlik (üçüncü harfi r), tesbih (üçüncü harfi s).
- İkinci harfi “ı” olan: tırnak
- İkinci harfi “o” olanlar: toka (üçüncü harfi k), top (üçüncü harfi p).
- Sıralama:
1. terlik—2. tesbih—3. tırnak—4. toka—5. top
2. Bölüm: Harfli Soruların Çözüm Adımları
a) kalp - kanguru - kamera - kanarya
- Hepsi “ka” ile başlar. Üçüncü harflere bakalım: l, n, m, n.
- Alfabe sırasına göre: l (kalp) \rightarrow m (kamera) \rightarrow n (kanarya, kanguru).
- “kan…” kelimelerinde dördüncü harfe bakılır: a (kanarya), g (kanguru).
- Sonuç: kalp \rightarrow kamera \rightarrow kanarya \rightarrow kanguru
b) armut - aslan - ağaç - araba
- İkinci harflere bakalım: r, s, ğ, r.
- Alfabede ğ en önce gelir: ağaç.
- İkinci harfi r olanlarda üçüncü harfe bakılır: araba (üçüncü harfi a), armut (üçüncü harfi m).
- İkinci harfi s olan en sona kalır: aslan.
- Sonuç: ağaç \rightarrow araba \rightarrow armut \rightarrow aslan
c) çorap - çanta - çorba - çilek
- İkinci harflere bakalım: a, i, o.
- İlk olarak çanta (ikinci harfi a), ardından çilek (ikinci harfi i) gelir.
- “ço…” ile başlayanlarda dördüncü harfe bakılır: çorap (dördüncü harfi a), çorba (dördüncü harfi b).
- Sonuç: çanta \rightarrow çilek \rightarrow çorap \rightarrow çorba
d) pencere - pervane - peçete - pembe
- Hepsi “pe” ile başlar. Üçüncü harflere bakalım: n, r, ç, m.
- Alfabedeki sıraları: ç \rightarrow m \rightarrow n \rightarrow r
- Sonuç: peçete \rightarrow pembe \rightarrow pencere \rightarrow pervane
e) silgi - sinema - sipariş - silindir
- Hepsi “si” ile başlar. Üçüncü harflere bakalım: l, n, p, l.
- “sil…” ile başlayanlarda dördüncü harfe bakılır: silgi (dördüncü harfi g), silindir (dördüncü harfi i).
- Diğerleri üçüncü harflerine göre dizilir: n (sinema), p (sipariş).
- Sonuç: silgi \rightarrow silindir \rightarrow sinema \rightarrow sipariş
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TOPLU CEVAP ANAHTARI:
- a) kalp \rightarrow kamera \rightarrow kanarya \rightarrow kanguru
- b) ağaç \rightarrow araba \rightarrow armut \rightarrow aslan
- c) çanta \rightarrow çilek \rightarrow çorap \rightarrow çorba
- d) peçete \rightarrow pembe \rightarrow pencere \rightarrow pervane
- e) silgi \rightarrow silindir \rightarrow sinema \rightarrow sipariş
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Alfabetik Sıralama: Kelimeleri Türk alfabesindeki harf düzenine (A, B, C, Ç... Y, Z) göre baştan sona karşılaştırarak dizme kuralıdır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış: Kelimenin uzunluğuna veya anlamına bakarak sıralamak.
Doğru: Sadece harflerin alfabedeki yerine bakarak adım adım ilerlemek.
Alfabe sırasını pekiştirmek için senin belirleyeceğin 4 farklı kelimeyle mini bir alıştırma daha yapalım mı?
