Aşağıdaki haritada, Türkiye'de pamuk üretiminin ya pıldiğı alanlar gösterilmiştir

P5. Aşağıdaki haritada, Türkiye’de pamuk üretiminin ya
pıldiğı alanlar gösterilmiştir.
Buna göre, pamuk üretiminin yapıldığı yörelerin
ortak özelliği aşağIdakilerden hangisidir?
A) Yükseltileri deniz seviyesinden ortalama 200 - 300
metre yukarıdadır.
B) Kişın kar yağışI ve don olayı görülmez.
C) Terra rossa toprak türü görülür.
D) Yllik toplam yağış miktarı 1000 mm Üzerindedir.
ETKIşlar ilik yaz mevsimi uzun, sIcak ve kuraktır

Türkiye’de Pamuk Üretim Alanlarının Ortak Özellikleri

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi (Yükseltileri deniz seviyesinden ortalama 200 - 300 metre yukarıdadır)

  • Haritada gösterilen alanlar arasında deniz seviyesine çok yakın kıyı ovaları (Çukurova, Gediz, Büyük Menderes) bulunduğu gibi, ortalama yükseltisi 500 - 800\text{ m} olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve yaklaşık 850\text{ m} yükseltiye sahip Iğdır Ovası da yer almaktadır.
  • Bu nedenle 200 - 300\text{ m} yükselti tüm merkezler için ortak bir yükselti basamağı değildir. Bu seçenek yanlıştır.

Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi (Kışın kar yağışı ve don olayı görülmez)

  • Kıyı Ege ve Akdeniz kıyılarında kışlar ılık geçse de, pamuk tarımı yapılan Iğdır ve Güneydoğu Anadolu havzalarında kış mevsiminde kar yağışı ve don olayları yaşanmaktadır.
  • Bu ifade tüm üretim alanlarını kapsamadığı için ortak bir özellik olamaz. Bu seçenek yanlıştır.

Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi (Terra rossa toprak türü görülür)

  • Terra rossa (kırmızı Akdeniz toprağı), yalnızca Akdeniz iklim kuşağındaki kireç taşları (kalker) üzerinde gelişir.
  • Pamuk üretimi yapılan ovaların büyük çoğunluğunda verimli alüvyal topraklar ve Güneydoğu’da kahverengi/kestane renkli bozkır toprakları yaygındır. Dolayısıyla toprak türü ortak değildir. Bu seçenek yanlıştır.

Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi (Yıllık toplam yağış miktarı 1000 mm üzerindedir)

  • Pamuk üretiminin en fazla yapıldığı Güneydoğu Anadolu (400 - 600\text{ mm}) ve mikroklima alanı olan Iğdır Ovası (250 - 350\text{ mm}), Türkiye’nin en az yağış alan kurak/yarı kurak yörelerindendir.
  • 1000\text{ mm} üzeri yağış genellikle Karadeniz kıyı kuşağına aittir; pamuk ise olgunlaşma döneminde yağış değil kuraklık ister. Bu seçenek yanlıştır.

Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi (Kışlar ılık yaz mevsimi uzun, sıcak ve kuraktır)

  • Pamuk bitkisi gelişim evresinde yüksek sıcaklığa ve olgunlaşma-hasat döneminde belirgin bir yaz kuraklığına ihtiyaç duyar.
  • Haritada işaretli tüm yörelerin en belirgin ortak iklim koşulu; vejetasyon (büyüme) süresinin uzun olması, yazların çok sıcak ve kurak geçmesidir. Bu koşul pamuk tarımının temel gereksinimidir.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:cross_mark: A. Yükseltileri ortalama 200 - 300 metredir — Kıyı ovaları ile iç/doğu ovaların yükseltileri birbirinden çok farklıdır.
:cross_mark: B. Kışın kar yağışı ve don olayı görülmez — Iğdır ve Güneydoğu Anadolu’da kışın don ve kar görülür.
:cross_mark: C. Terra rossa toprak türü görülür — Tarım alanlarının geneli alüvyal topraklardan oluşur.
:cross_mark: D. Yıllık toplam yağış miktarı 1000 mm üzerindedir — Üretim sahaları kurak ve yarı kurak özellik gösterir.
:white_check_mark: E. Kışlar ılık yaz mevsimi uzun, sıcak ve kuraktır — Pamuk bitkisinin ekolojik istekleriyle uyuşan temel ortak özelliktir.

Adım 7 — Son Doğrulama
Pamuk üretiminde belirleyici faktör yaz sıcaklığı ve hasat dönemindeki kuraklıktır. Haritadaki Ege, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve Iğdır yörelerinin tamamında yaz mevsimi belirgin şekilde sıcak, uzun ve kurak geçer.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: E) Kışlar ılık yaz mevsimi uzun, sıcak ve kuraktır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Türkiye’de tarım ürünlerinin coğrafi dağılışı ve mikroklima alanları ile ilgili benzer bir soru çözmemi ister misin?