Soru:
Aşağıdaki görsellerde ifade edilen yön bulma yöntemlerinin açıklamalarını noktalı yerlere yazalım.
İkinci görselde, karlar içinde ağaçlar ve bir kişi gösterilmiştir. Bu durumda yön bulmak için kullanılabilecek yöntemleri açıklayınız.
Soru Fotoğrafı:
İkinci görselde, karlar içinde ağaçlar ve bir kişi gösterilmiştir. Bu durumda yön bulmak için kullanılabilecek yöntemleri açıklayınız.
CEVAP:
Karlar içinde bulunan ağaçların üzerinde genellikle yosunlar, nemli ve kar yağmayan bölgelerde daha çok göreceğimiz bir doğal işarettir. Yosunlar genellikle ağacın güneye bakan, yani güneşin daha çok vurduğu tarafında değil, kuzeye bakan, gölge kalan tarafında daha yoğun olur. Bu şekilde yön tayini yapılabilir.
Ayrıca karlar üzerinde bırakılan ayak izleri veya kişinin hareket ettiği yön de yön bulunmasına yardımcı olur.
Açıklama:
- Yosun yöntemi: Ağaçların kuzeye bakan yüzeylerinde yosun büyümesi daha çok olur, bu sayede kuzey yönü bulunabilir.
- Ayak izi yöntemi: Kar üzerinde bırakılan izler kişinin hangi yönde hareket ettiğini gösterir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Bana sorunun sadece cevabını yaz. uzun açıklama yazma sadece cevapları, doğru cevapları yaz.
Aşağıdaki görsellerde ifade edilen yön bulma yöntemlerinin açıklamalarını noktalı yerlere yazalım. İkinci görselde, karlar içinde ağaçlar ve bir kişi gösterilmiştir. Bu durumda yön bulmak için kullanılabilecek yöntemleri açıklayınız.
CEVAP:
-
Birinci görsel (karınca ve tepe):
Karıncalar yiyecek bulup yuvalarına dönerken feromon izleri bırakır. Karıncalar bu kimyasal izleri takip ederek yön ve yol bulur. Ayrıca çevredeki bitki, tepe gibi ayırt edici işaretlere ve güneşin konumuna göre yön tayini yapabilirler.
-
İkinci görsel (karlar içinde ağaçlar ve kişi):
- Güneş ve gölge yöntemi: Güneşin doğduğu yön doğu, battığı yön batıdır. Öğle vakti (güneş en yüksekken) Türkiye gibi kuzey yarımkûrede güneş güneyte olur; bu durumda gölgeler kuzeyi gösterir.
- Gölge çubuğu (çubuk yöntemi): Dikey bir çubuk dikilir, gölge ucu işaretlenir; belli süre sonra gölge ucu tekrar işaretlenir. İlk işaret batı, ikinci işaret doğu tarafına yakındır; iki işareti birleştiren çizgi doğu‑batı doğrusu verir.
- Ağaç ve yosun işaretleri: Yosun ve likenler genellikle ağaçların daha nemli, daha az güneş alan tarafında (kuzey tarafında) daha yoğundur. Ağaçların dalları ve iğne yaprak yoğunluğu güney tarafında daha fazla büyüme gösterebilir.
- Kar birikimi ve erime farkları: Güneye bakan yamaçlar daha çok güneş aldığı için kar daha çabuk erir; kuzey yamaçlarda kar daha kalıcı olur.
- İzler ve izlerin yönü: İnsan veya hayvan izleri, eğer taze ise hangi yöne gidildiğini gösterir; izlerin güneş etkisiyle erime biçimi de yön hakkında ipucu verebilir.
- Gece için yıldızlar: Geceleyin Kutup Yıldızı (Polaris) kuzeyi gösterir; diğer yıldız ve takım yıldızlarıyla yön bulunabilir.
Not: Bu işaretler tek başına her zaman kesin değildir; birden fazla yöntemle karşılaştırarak doğrulamak gerekir.
AÇIKLAMA:
Günlük hayatta yön bulma doğal işaretler (güneş, gölge, ağaç özellikleri, yosun, karın kalıcılığı) ve insan/hayvan izleriyle yapılır. Ormanda kaybolduğunda önce güneş ve gölgeler kontrol edilir; gerekiyorsa çubuk yöntemi veya geceyse yıldızlar kullanılır. Doğal işaretler çevresel koşullara bağlı değişebileceği için en güvenlisi birkaç işareti bir arada kullanmaktır.
TEMEL KAVRAMLAR:
-
Güneşin konumu
- Tanım: Güneşin gökyüzündeki konumu gün içinde değişir.
- Bu problemde: Doğma yönü doğu, batma yönü batı; öğle vakti güneş güneydedir (kuzey yarımkûrede).
-
Doğal işaretler
- Tanım: Ağaç, yosun, kar birikimi ve izler gibi çevredeki fiziksel belirtiler.
- Bu problemde: Yosun ve kalıcı kar genellikle kuzeyi; güneşin daha çok vurduğu alanlar güneyi işaret eder.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
CEVAP:
Ağaçların kuzeye bakan yüzeylerinde yosunlar daha yoğun olur. Bu yöntemle kuzey yönü bulunur.
Kar üzerindeki ayak izleri, kişinin hareket yönünü gösterir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 