Aşağıdaki görselde bir bitki hücresine ait bazı organeller numaralandırılarak gösterilmiştir.
Bu organellerin işlev ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) 1, merkezî koful olup hayvan hücrelerinde bulunmaz.
B) 2 ve 3, çift katlı zar ile çevrelenmiş olup ışık varlığında her ikisinde de ATP sentezi gerçekleşir.
C) 4 ve 5, tek katlı zar ile çevrelenmiş olup her ikisi de koful oluşturabilir.
D) 1 ve 4, ribozom bulundurduğundan protein sentezinde görev alır.
E) 2 ve 3, kendilerine özgü DNA’ları sayesinde gerektiğinde çoğalabilir.
Bitki Hücresi Organelleri ve Görevleri
Görselde numaralandırılmış organeller şunlardır:
- 1: Merkezî Koful (Central Vacuole)
- 2: Kloroplast (Chloroplast)
- 3: Mitokondri (Mitochondrion)
- 4: Golgi Aygıtı (Golgi Apparatus)
- 5: Endoplazmik Retikulum (ER)
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
- A Seçeneği: Doğru. 1 numaralı yapı olgun bitki hücrelerine özgü olan merkezî kofuldur. Hayvan hücrelerinde merkezî koful bulunmaz (hayvanlarda kofullar küçük ve çok sayıdadır).
- B Seçeneği: Doğru. 2 (kloroplast) ve 3 (mitokondri) çift katlı zar sistemine sahiptir. Işık varlığında kloroplast fotofosforilasyonla, mitokondri ise oksidatif fosforilasyonla ATP sentezleyebilir.
- C Seçeneği: Doğru. 4 (Golgi) ve 5 (Endoplazmik Retikulum) tek katlı zarla çevrilidir. Her ikisi de tomurcuklanma yoluyla vezikül ve koful oluşturabilir.
- D Seçeneği: Yanlış. 1 numaralı koful ve 4 numaralı Golgi aygıtının yapısında ribozom bulunmaz. Ribozom bulundurmadıkları için doğrudan protein sentezi yapamazlar (Protein sentezi sitoplazmada, granüllü endoplazmik retikulum üzerinde, mitokondride veya kloroplastta gerçekleşir).
- E Seçeneği: Doğru. 2 (kloroplast) ve 3 (mitokondri) kendilerine ait halkasal DNA, RNA ve ribozomlara sahip oldukları için çekirdek kontrolünde çoğalabilirler.
Sonuç ve Doğrulama:
Koful ve Golgi organelleri ribozom içermez; bu nedenle protein sentezinde görev aldıklarını söylemek biyolojik olarak hatalıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D — 1 ve 4, ribozom bulundurduğundan protein sentezinde görev alır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Hücredeki diğer organellerin zarsız, tek zarlı veya çift zarlı olma durumlarıyla ilgili pratik bir sınıflandırma tablosu çıkarmak ister misin?