Aşağıdaki durumları okuyalım

Aşağıdaki durumları okuyalım. Sözü edilen kişilerin hangi hakkı kullandığını ve hangi sorumluluğu yerine getirmesi gerektiğini yazalım.
➤ Eylül teneffüste arkadaşlarıyla oyun oynamak istiyor.
Eylül’ün hakkı:
Eylül’ün sorumluluğu:
➤ Arda bir konuda fikrini söylemek istiyor. O sırada başka bir arkadaşı konuşuyor.
Arda’nın hakkı:
Arda’nın sorumluluğu:
➤ Nehir okulda kendini rahatsız eden bir durumu bir yetişkine anlatmak istiyor.
Nehir’in hakkı:
Nehir’in sorumluluğu:
➤ Kerem okulun ortak kullandığı oyun araçlarından birini alıyor.
Kerem’in hakkı:
Kerem’in sorumluluğu:
➤ Defne okulda dinlenme zamanında arkadaşlarıyla sohbet ediyor.
Defne’nin hakkı:
Defne’nin sorumluluğu:
Aşağıdaki cümleleri verilen sözcüklerin uygun olanlarıyla tamamlayalım.
katılmam, korumam, uymam, dinlemem, temiz tutmam, söylemem, paylaşmam, beklemem
➤ Söz almak için sıramı1… gerekir.
➤ Arkadaşım konuşurken onu1… gerekir.
➤ Düşüncelerimi uygun şekilde1… hakkımdır.
➤ Ortak eşyaları özenle1… sorumluluğumdur.
➤ Okul etkinliklerine1… hakkımdır.
➤ Oyun araçlarını arkadaşlarımla1… gerekir.
➤ Okulu1… sorumluluğumdur.
➤ Okul kurallarına1… gerekir.

İlkokul Hayat Bilgisi: Okulda Hak ve Sorumluluklarımız

Hak ve sorumluluk dengesi; bireyin okul ve toplum yaşamında sahip olduğu yasal ve eğitsel imkânları (hak) özgürce kullanırken, başkalarının haklarına saygı gösterme ve üzerine düşen görevleri (sorumluluk) eksiksiz yerine getirme ilkesidir.


1. Etkinlik: Durumlara Göre Hak ve Sorumluluk Analizi

1. Eylül teneffüste arkadaşlarıyla oyun oynamak istiyor:

  • Eylül’ün hakkı: Oyun oynama ve dinlenme hakkı.
  • Eylül’ün sorumluluğu: Oyun kurallarına uymak ve arkadaşlarına karşı nazik/saygılı olmak.

2. Arda bir konuda fikrini söylemek istiyor. O sırada başka bir arkadaşı konuşuyor:

  • Arda’nın hakkı: Düşüncelerini özgürce ifade etme hakkı.
  • Arda’nın sorumluluğu: Konuşmak için sırasını beklemek ve arkadaşının sözünü kesmemek.

3. Nehir okulda kendini rahatsız eden bir durumu bir yetişkine anlatmak istiyor:

  • Nehir’in hakkı: Güvenli bir ortamda bulunma ve yardım isteme hakkı.
  • Nehir’in sorumluluğu: Durumu dürüstçe, abartmadan ve doğru bir dille anlatmak.

4. Kerem okulun ortak kullandığı oyun araçlarından birini alıyor:

  • Kerem’in hakkı: Okulun ortak araç-gereçlerinden yararlanma hakkı.
  • Kerem’in sorumluluğu: Araçları özenle korumak, zarar vermemek ve işi bitince yerine bırakmak.

5. Defne okulda dinlenme zamanında arkadaşlarıyla sohbet ediyor:

  • Defne’nin hakkı: Arkadaşlarıyla iletişim kurma ve sosyalleşme hakkı.
  • Defne’nin sorumluluğu: Başkalarını rahatsız etmeyecek bir ses tonuyla konuşmak ve nezaket kurallarına uymak.

2. Etkinlik: Boşluk Doldurma

Kelimeler cümlelerdeki anlam akışına göre yerleştirildiğinde doğru eşleşmeler şu şekildedir:

  • Söz almak için sıramı beklemem gerekir.
  • Arkadaşım konuşurken onu dinlemem gerekir.
  • Düşüncelerimi uygun şekilde söylemem hakkımdır.
  • Ortak eşyaları özenle korumam sorumluluğumdur.
  • Okul etkinliklerine katılmam hakkımdır.
  • Oyun araçlarını arkadaşlarımla paylaşmam gerekir.
  • Okulu temiz tutmam sorumluluğumdur.
  • Okul kurallarına uymam gerekir.

:light_bulb: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Haklar bize sunulan serbestlik ve imkânları ifade ederken (“hakkımdır”), sorumluluklar yapmamız gereken ödev ve davranış kurallarını (“gerekir / sorumluluğumdur”) belirtir. Bu iki kavram daima birbiriyle dengelidir.