Aşağıdaki dikdörtgenler içinde yazan doğal sayıların ortak bölenlerini bularak bu lenlerden daire içinde olanları işaretleyiniz.
A) 12 ve 16
B) 15
25 ve 45
C) 3
36 ve 54
Aşağıdaki dikdörtgenler içinde yazan doğal sayıların ortak katlarını bularak bu katlar dan daire içinde olanları işaretleyiniz.
A) 24
6 ve 8
B) 70
10 ve 15
C) 108
12 ve 18
Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.
Doğal Sayılarda Ortak Bölenler ve Ortak Katlar
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Ortak Bölen: İki veya daha fazla doğal sayıyı kalansız olarak bölebilen sayılardır.
- Ortak Kat: İki veya daha fazla doğal sayının en küçük ortak katının (\text{EKOK}) pozitif tam sayı katlarıdır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
1. Soru: Ortak Bölenleri Bulma
a) 12 ve 16 Sayıları
- 12’nin bölenleri: 1, 2, 3, 4, 6, 12
- 16’nın bölenleri: 1, 2, 4, 8, 16
- Ortak Bölenler: 1, 2, 4
- Daire içinden işaretlenecekler: 1, 2, 4
b) 25 ve 45 Sayıları
- 25’in bölenleri: 1, 5, 25
- 45’in bölenleri: 1, 3, 5, 9, 15, 45
- Ortak Bölenler: 1, 5
- Daire içinden işaretlenecekler: 1, 5
c) 36 ve 54 Sayıları
- 36’nın bölenleri: 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 36
- 54’ün bölenleri: 1, 2, 3, 6, 9, 18, 27, 54
- Ortak Bölenler: 1, 2, 3, 6, 9, 18
- Daire içinden işaretlenecekler: 3, 6, 18
2. Soru: Ortak Katları Bulma
a) 6 ve 8 Sayıları
- \text{EKOK}(6, 8) = 24
- Ortak katlar 24’ün katlarıdır: 24, 48, 72, 96, 120, \dots
- Daire içinden işaretlenecekler: 24, 72, 96
b) 10 ve 15 Sayıları
- \text{EKOK}(10, 15) = 30
- Ortak katlar 30’un katlarıdır: 30, 60, 90, 120, 150, \dots
- Daire içinden işaretlenecekler: 60, 120
c) 12 ve 18 Sayıları
- \text{EKOK}(12, 18) = 36
- Ortak katlar 36’nın katlarıdır: 36, 72, 108, 144, \dots
- Daire içinden işaretlenecekler: 36, 72, 108
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAPLAR (İŞARETLENECEK SAYILAR):
1. Soru:
- a) 1, 2, 4
- b) 1, 5
- c) 3, 6, 18
2. Soru:
- a) 24, 72, 96
- b) 60, 120
- c) 36, 72, 108
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Bölen (Çarpan): Bir sayıyı kalansız bölen pozitif tam sayılardır.
- Kat: Bir sayının pozitif tam sayılarla çarpılması sonucu elde edilen sayılardır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Yalnızca sayılardan birini bölen veya birinin katı olan sayıları ortak kabul etmek (Örneğin: 27, 54’ü böler ama 36’yı bölmez).
Doğru Yaklaşım: Ortak bölen ya da ortak kat aranırken sayının her iki sayıyı da sağlaması şarttır.
Bu konuyu iyice pekiştirmek için benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?
