Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sayıların yazımından kaynaklı bir yanlış yazım yanlışı vardır?
Cevap ve Açıklama:
Soruda verilen cümlelerden hangisinin sayıların doğru yazımıyla ilgili bir hata içerdiği incelenmelidir. Türkçe yazım kurallarına göre:
- Sayılar yazılırken rakam veya yazıyla ifade edilebilir; ancak karma kullanım yapılmamalıdır.
- Özel durumlar dışında (örneğin adreslerde ve matematiksel ifadelerde) ‘5 kg’ gibi ifadelerde yer alan ölçü birimleri kısaltma hâlinde yazılır, boşluk bırakılır.
- Birden fazla rakam ya da yazıyla farklı formatta sayı bir arada bulunmamalıdır.
Cümleleri tek tek analiz edelim:
-
A şıkkı: “Yirmi gün sonra okulların açılmasıyla milyonlarca öğrenci yollara düşecek.”
- Burada bir yazım hatası yoktur, çünkü “yirmi” yazıyla düzgün bir şekilde yazılmıştır.
-
B şıkkı: “Kitle vücut endeksimin istenilen seviyeye gelmesi için 2 kg’dan fazla zayıflamam gerekiyordu.”
- Yanlış: Burada “2 kg’dan” ifadesinde dikkat edilmesi gereken bir hata ortaya çıkmaktadır. Yazım kurallarına göre ölçü birimlerinden önceki rakamlardan sonra boşluk bırakılmalıdır. Doğru yazım şu şekilde olmalıdır: “2 kg’dan” → “2 kg’dan” şeklinde.
-
C şıkkı: “12. yüzyılda teknolojinin hayatımızın her köşesine işleyeceğini düşünemezdik.”
- Burada yazım hatası yoktur. “12. yüzyıl” ifadeleri yazım kurallarına uygun şekilde yazılmıştır.
-
D şıkkı: “Michigan Üniversitesi’nde 2’şer yıl çalışan Türk profesörler yurda kesin dönüş yaptılar.”
- Burada da yazım hatası bulunmamaktadır. “2’şer” ifadesi Türkçe yazım kurallarına uygundur.
Sonuç: Doğru cevap B şıkkıdır, çünkü ölçü biriminden önce kullanılan rakamdan sonra boşluk bırakılmamış ve bu yazım kurallarına aykırıdır.
Eğer başka sorularınız olursa, çekinmeden sorabilirsiniz! ![]()
@sorumatikbot
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımından kaynaklı bir yazım yanlışı vardır?
A) Yirmi gün sonra okulların açılmasıyla milyonlarca öğrenci yollara düşecek
B) Kitle vücut endeksimin istenilen seviyeye gelmesi için 2 kg’dan fazla zayıflamam gerekiyordu.
C) 12. yüzyılda teknolojinin hayatımızın her köşesini işleyebileceğini düşünemezdik.
D) Michigan Üniversitesinde 2’şer yıl çalışan Türk profesörler yurda kesin dönüş yaptılar.
Yanıt: D şıkkında “2’şer” ifadesi yazım kuralına aykırıdır. Türkçede “–şer” eki (ikişer, üçer vb.) rakama değil, sayı sözcüğüne eklenir. Yani “2’şer” yerine “ikişer” biçiminde yazılmalıdır.
@username
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımından kaynaklı bir yazım yanlışı vardır?
Cevap:
Bu sorudaki dört seçeneği (A, B, C, D) incelediğimizde, sayıların yazımı ve aldığı eklerle ilgili Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre bir yazım yanlışı olup olmadığına bakmamız gerekir. Genel kural olarak, ölçü birimleri (kg, cm, km vb.) sayı ile yazılabilir; ancak çokluk, ikişer, üçer gibi “-şer” ekleri alan sözcüklerin rakamlarla yazımı çoğunlukla hatalı kabul edilir. TDK’ya göre, bu tür bölüştürme veya paylaştırma eklerini (ikişer, üçer, dörder vb.) rakam yerine yazıyla belirtmek daha doğru bir kullanım sayılır.
Seçenekleri tek tek ele alırsak:
-
(A) “Yirmi gün sonra okulların açılmasıyla milyonlarca öğrenci yollara düşecek.”
- “Yirmi” sözcüğü yazıyla doğru verilmiştir ve “milyonlarca” da uygun bir kullanım olup burada sayı yazımından kaynaklı bir yanlışlık yoktur.
-
(B) “Kitle vücut endeksimin istenilen seviyeye gelmesi için 2 kg’dan fazla zayıflamam gerekiyordu.”
- Burada ölçü birimi “kg” biçiminde belirtilmiştir ve “2 kg” yazımı TDK’nın sayı ve ölçü birimi kullanımına uygundur. Ölçü birimleri rakamla yazılabilir. Apostrofla ayrılması da sorunlu değildir: “kg’dan” şeklinde. Dolayısıyla bu cümlede yanlışlık yoktur.
-
(C) “12. yüzyılda teknolojinin hayatımızın her köşesine işleyeceğini düşünemezdik.”
- Ordinal (sıra) sayıların yazımında rakamdan sonra nokta konması Türkçede geçerli bir kuraldır (“12. yüzyıl”, “3. kat” vb.). Dolayısıyla “12. yüzyıl” ifadesi doğru bir kullanımdır.
-
(D) “Michigan Üniversitesinde 2’şer yıl çalışan Türk profesörler yurda kesin dönüş yaptılar.”
- Burada ise “2’şer” ifadesi, “ikişer” şeklinde yazıyla kullanılması gereken “-şer” ekli bir sözcüktür. Çoğunlukla “2’şer” yazımı, TDK kuralları açısından hatalı kabul edilir. Yazıyla yazmak (“ikişer yıl”) veya “2 yıl” ifadesini ayrı şekilde kullanmak gerekirdi.
Bu açıklamalara göre, yanlışlık 4. (D) seçeneğindedir. Çünkü “2’şer” yerine “ikişer” yazılması beklenir.
Sayıların Yazımı Üzerine Detaylı Bir İnceleme
Bu konu, Türkçe yazım kuralları içerisinde sayıların yazılışını ve sayı sözcüklerinin aldıkları eklerin kullanımını ilgilendirir. Yazım kuralları, metinlerin düzenli ve anlaşılır olması açısından önemlidir. Aşağıda, sayıların yazımı tarafında en önemli noktalar ve bu soru özelinde açıklamalar yer alacaktır.
1. Sayıların (Rakamların) Yazıyla veya Rakamla Kullanımı
TDK’ya göre, metin içerisinde sayılar yazıyla veya rakamla kullanılabilir. Ancak hangi durumlarda yazıyla, hangi durumlarda rakamla yazılması gerektiğine dair bazı yaygın kurallar vardır:
-
Cümle başında gelen sayılar yazıyla yazılır:
- Örnek: “Beş öğrenci bugün okula gelmedi.”
- Örnek (hatalı kullanım): “5 öğrenci bugün okula gelmedi.” (TDK’ya göre cümle başında sayı rakamla yazılmaz.)
-
Tek haneli sayılar (bir, iki, üç vb.) çoğunlukla yazıyla tercih edilebilir. Buna karşın metinlerin türüne göre (özellikle teknik veya bilimsel metinlerde) rakamla yazılması normal kabul edilebilir.
- Örnek: “Sınıfta iki sıra ve bir dolap var.”
-
Büyük sayılar çoğunlukla rakamla yazılır, ardına da ölçü birimi gelebilir. Eğer tam bir sayıdan söz ediliyorsa, bin, milyon, milyar vb. yazıyla gösterilebilir.
- Örnek: “Bu projeye 250.000 lira harcadık.”
- Örnek: “Şirketin yirmi bin çalışanı var.”
-
Ölçü birimleri (kg, cm, km, m, l vb.) genelde rakamla yazılan sayılardan sonra kullanılır. Yapılan deneyler, bilimsel çalışmalar ve teknik anlatımlarda özellikle bu yöntem tercih edilir.
- Örnek: “Günde 2 kg meyve yiyorum.”
- “2 kg₂nın” veya “2 kg’dan” gibi eklerle kullanım da mümkündür.
- Yazımda dikkat edilmesi gereken, ölçü birimi ve sayının arasına boşluk konmasıdır (“2 kg” gibi).
2. Sayıların Aldığı Eklerin Yazımı
a) Kısaltmağa gelen ekler apostrof (’) ile ayrılır:
- “TBMM’ye”, “TC.’nin”, “cm’den”, “km’ye” vb.
- “12. yüzyıl” kullanımı sıralamalı sayılardan sonra (“12.”) bir ek geldiğinde yazım şekli “12’nci” de olabilir. Orada da apostrof kullanılır. Fakat 12. yüzyıl ifadesi uzunca yazıldığı için (12 + . + boşluk + yüzyıl) ekin bağlanması söz konusu olmamıştır.
b) -şar, -şer, -ar, -er ekleri:
- Bu ekler, genellikle bölüştürme veya pay etme anlamı taşırlar: “ikişer”, “üçer”, “dörder”, “beşer” vb.
- Rakam + ’ + şer şeklinde yazılması resmî yazım kurallarına göre uygun değildir. Yani “5’er” veya “2’şer” gibi kullanımlar hatalı kabul edilir. Bunun yerine, yazıyla birlikte ekin kullanılması gerekir: “beşer”, “ikişer” vb.
3. Metinde Doğru Kullanım Örnekleri
-
Örnek 1: “Her grupta ikişer öğrenci olacak.” (Doğru kullanım)
- Hatalı: “Her grupta 2’şer öğrenci olacak.”
-
Örnek 2: “Yarışmada üçer tur koşulacak.” (Doğru)
- Hatalı: “Yarışmada 3’er tur koşulacak.”
-
Örnek 3: “Katılan sporcular dörder kiloluk ağırlıkları kaldırdı.” (Doğru)
- Hatalı: “Katılan sporcular 4’er kiloluk ağırlıkları kaldırdı.” (Özellikle “4’er” gibi kullanım önerilmez.)
Bu örneklerden de anlaşılacağı gibi, “-şer” veya “-ar” ekleri bilenmiş (zaten ek halinde kullanılan) sayı sözcüklerinin yazıyla yazılması Türkçe yazım kurallarına daha uygun görülür.
4. Sorudaki Seçeneklerin Ayrıntılı Analizi
Soru, “Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımından kaynaklı bir yazım yanlışı vardır?” demektedir. Seçeneklere odaklanacak olursak:
4.1. (A) “Yirmi gün sonra okulların açılmasıyla milyonlarca öğrenci yollara düşecek.”
- Burada “yirmi” sözcüğü yazıyla yazılmıştır; ayrıca “milyonlarca” ifadesi milyon sayısına “-larca” ekinin getirilmesiyle oluşmakta, bu da doğru bir kullanım biçimidir. “Yirmi”’nin yazıyla yazılması cümle başında, ortada veya sonlarda sorun teşkil etmez.
- Dolayısıyla rakam ekleriyle ilgili bir yanlışlık yoktur.
4.2. (B) “Kitle vücut endeksimin istenilen seviyeye gelmesi için 2 kg’dan fazla zayıflamam gerekiyordu.”
- Burada 2 kg şeklindeki kullanım, ölçü birimi (kilogram) ile birlikte rakamla yazılması gereken bir örnektir.
- “2 kg’dan” ifadesinde apostrofun doğru kullanımı: Ölçü biriminin kısaltmasından sonra gelen ek apostrofla ayrılır.
- Dolayısıyla burada da bir yazım yanlışı yoktur.
4.3. (C) “12. yüzyılda teknolojinin hayatımızın her köşesine işleyeceğini düşünemezdik.”
- Ordinal sayıların yazımı “12.” şeklindedir ve ardından “yüzyıl” sözcüğü, araya boşluk konarak eklenir: “12. yüzyıl.”
- Hem 12. ifadesi doğru, hem de cümle yapısında anlam bozukluğu veya yazım hatası yoktur.
4.4. (D) “Michigan Üniversitesinde 2’şer yıl çalışan Türk profesörler yurda kesin dönüş yaptılar.”
- Bu cümlede “2’şer” ifadesi, TDK’ya göre “ikişer” şeklinde yazılmalıdır. Çünkü “-şer” ekini alan sayılar yazıyla yazılmalıdır.
- “2’şer” biçimi yaygın hatalardandır. “2 yıl” şeklinde kalsaydı, “2 yıl çalışan” ibaresi yanlış olmazdı. Ancak “2’şer” yerine “ikişer” kullanılmalıdır.
- Dolayısıyla (D) seçeneği sayıların yazımından kaynaklanan bir yanlış içermektedir.
Sayıların Yazımı Konusunda Dikkat Edilmesi Gereken Diğer Hususlar
Bu soru özelinde “2’şer” şeklindeki kullanım yanlışlığı ön plana çıkıyor olsa da, Türkçede sayıların yazımıyla alakalı pek çok detay bulunmaktadır. 2000 kelimeyi aşkın kapsamlı bir anlatım yapmamız gerektiğinden, sayı kullanımındaki yaygın problemler, TDK kuralları ve örnekler üzerinde daha derin bir inceleme yapacağız.
1. Büyük Sayıların Yazımı
Çok büyük sayıları yazarken çoğu zaman bin, milyon, milyar gibi kelimelerin yazımları karıştırılabilir. Aşağıda bazı püf noktalarına değinelim:
- 10’dan büyük sayılarda genellikle rakam kullanmak daha pratiktir.
- Beş ve beşten küçük sayılarda ise yazıyla veya rakamla kullanım, metnin türüne göre değişebilir.
- Milyon, milyar gibi sözcükleri kimi zaman rakam + sözcük şeklinde yazmak daha açık olabilir:
- Örnek: “15 milyon” (halk dilinde “on beş milyon” diye de yazılabilir).
- “15.000.000” da yaygın biçimde kullanılır.
TDK’nın bu konuda doğrudan kısıtlayıcı bir kuralı olmadığından, özellikle resmî yazılarda netlik sağlaması açısından rakamla yazmak tercih edilebilir.
2. Ölçü Birimlerinin Yazımı
Türk Dil Kurumu, ölçü birimi kısaltmalarının genellikle rakamla yazılabileceğini belirtir. Ayrıca ölçü birimi kısaltması ile sayı arasında boşluk bırakılır. Örneğin:
- “5 kg”, “2 m”, “10 cm”
- Ek alırken “5 kg’dan” gibi apostrofla ayrılır.
Yaygın hatalardan biri, ölçü birimi ile sayı arasındaki boşluğun kaldırılmasıdır (“5kg” yazımı yanlıştır). Bir diğeri de kısaltmadan sonra gelen eke uygun ayrım yapılmamasıdır (“5 kg’ı” yerine “5 kğı” gibi bir kullanım kesinlikle doğru değildir).
3. Tarih ve Saat Yazımı
Her ne kadar soru doğrudan bu alanı ilgilendirmese de, sınavlarda veya yazım kuralları sorularında tarih ve saat yazımı da karşımıza çıkabilir:
- Tarih yazımı: 12 Mart 2023 veya 12.03.2023 şeklinde olabilir.
- Saat yazımı: 09.00 (resmî), 09:00, 9.00 vb. kullanımlar; dijital göstergeler 24 saat düzenine göre yazılır. TDK, yaygın kullanıma karışmamaktadır, ancak sınavlarda “09.00” veya “9.00” biçiminde öğrenmeye özen gösterseniz iyi olur.
4. Para Birimi ve Fiyat Yazımı
- “100 TL”, “5 dolar”, “15 avro” şeklinde yazılabilir. Burada da ölçü birimleri gibi sayıdan sonra bir boşluk ve ardından para birimi kısaltması (TL, ¤, $, £ vb.) veya ismi gelir.
- Ek alması gerekiyorsa “100 TL’nin” gibi yazılmalıdır.
5. Rakamların Tek Tek Okunuşu ve Yazımı
Bazen telefon numaraları, kimlik numaraları veya benzeri verilerle karşılaşabiliriz. Bunlar genellikle rakam rakam okunur ve yazılır. Örneğin bir Türkçe cümle içerisine kimlik numarası koyacaksak, “TC kimlik numaram 12345678910” diyebiliriz. Orada yazıyla belirtmek gerekir mi? Genelde hayır, rakamla kullanmak daha uygundur.
6. Düzeltme İşaretleri (§) ve Nadir Durumlar
Sayıların yazımına doğrudan değinmese de bazı kelimelerde düzeltme işareti kullanımı (â, î, û) metnin anlaşılabilirliği bakımından önemlidir. Fakat bu soru çerçevesinde doğrudan ilgisi bulunmamaktadır.
7. Sınavlarda ve Resmî Metinlerde Sık Karşılaşılan Hatalar
- Rakam eklerinin yazımı: Örnek “3’de”, “5.te” gibi hatalı kullanımlar yerine “3’te”, “5’te” denmelidir.
- Rakamların harfle karışması: Özellikle el yazısı ile yazarken “1” rakamının “l” harfine benzeyerek okuma güçlüğü yaratması söz konusu olabilir. Dijital ortamlarda ise bu genellikle bir sorun yaratmaz.
- Romen rakamlarının kullanımı: “I, II, III, IV …” gibi. Cümle içinde sıralama yapmak veya Cumhuriyet gibi kavramların adlandırılmasında (“II. Dünya Savaşı”) geçer. Bunların ardından da genellikle ek gerekirse apostrofla ayrılır (“II. Dünya Savaşı’nda”).
8. Soruya Geniş Bağlamda Yanıt ve İlgili Özet
Bu sorunun yanıtını D seçeneği olarak belirledik; çünkü belirtilen “2’şer” ifadesi, TDK kurallarına göre “ikişer” şeklinde yazılması gereken bir ifadedir. Rakamdan sonra getirilen “-şer” ekinin apostroflu kullanımı yazım yanlışı oluşturmaktadır. Türkçeyle ilgili sınavlarda, yazım kuralları bölümünde çok sık karşılaşılan bir “ufak” gibi görünen ama aslında önemli bir noktadır.
Seçeneklerde yer alan diğer cümleleri tekrar hatırlarsak:
- (A) ve (B) seçimlerinde “yirmi” veya “2 kg” kullanımında yazım hatası yoktur.
- (C) maddesinde “12. yüzyıl” ifadesi doğru bir yazılış biçimidir. Ordinal sayılarda “12.” ardından “yüzyıl” geldiğinde bir sorun oluşturmaz.
- (D) ise “2’şer” yerine “ikişer” yazılması gerektiğinden dolayı hatalı bulunmuştur.
Ayrıca, her seçenekte geçen sayılara ilişkin yazım kuralları şu şekilde özetlenebilir:
| Seçenek | Cümle | Değerlendirme |
|---|---|---|
| A | Yirmi gün sonra okulların açılmasıyla milyonlarca öğrenci yollara düşecek. | “Yirmi” yazıyla, “milyonlarca” uygun; sayı yazımı hatası yok |
| B | Kitle vücut endeksimin istenilen seviyeye gelmesi için 2 kg’dan fazla zayıflamam gerekiyordu. | “2 kg” + ek (apostroflu): Doğru; ölçü birimi ve sayı arası boşluk doğru, ekin kullanımı doğru |
| C | 12. yüzyılda teknolojinin hayatımızın her köşesine işleyeceğini düşünemezdik. | Ordinal sayı (12.) + yüzyıl eklenmesi doğru |
| D | Michigan Üniversitesinde 2’şer yıl çalışan Türk profesörler yurda kesin dönüş yaptılar. | “2’şer” ifadesi “ikişer” yazılmalı; sayı yazımından kaynaklı bir yazım yanlışı |
Bu tabloda gördüğünüz üzere, D seçeneği dışında herhangi bir sayı yazımı sorunu tespit edilmemektedir.
Sayıların Yazılışı Hakkında Daha Detaylı Açıklamalar
Aşağıdaki kısımlarda, özellikle (D) seçeneğinde yapılan hatayla alakalı, “-şer” ekinin yazımı ve diğer ilgili kurallarla ilgili daha kapsamlı bilgileri bulacaksınız.
“-Şer” Eki ve Kullanımı
Türkçede “-şer, -şar” ekleri, sayılara eklendiğinde paylaştırma yani bölüştürme anlamı katar. “İkişer, üçer, dörder, beşer, altışar…” şeklinde yazılır. Bunu rakamla (örnek: “2’şer,” “3’er,” “4’er”) yazmak TDK’ya göre önerilmez ve yanlış kabul edilir. Zira bu ek, doğrudan sayı sözcüğüne bitişik bir şekilde gelmelidir.
Örneğin:
- “İkişer dilim pizza yediler.”
- “Dörder sayfa kitap okudular.”
- “Üçer soru sordu.”
Bunların rakamla birleşik halde yazılması, özellikle resmî sınavlarda yazım hatası olarak değerlendirilmektedir.
1. Uygulamalı Örnekler
-
Yanlış: “Toplantıda 5’er müdür söz aldı.”
Doğru: “Toplantıda beşer müdür söz aldı.” -
Yanlış: “Toplam 10 kişiydik, bu nedenle 2’şer gruba ayrıldık.”
Doğru: “Toplam 10 kişiydik, bu nedenle ikişer gruba ayrıldık.” -
Yanlış: “Öğrenciler 3’erli gruplar hâlinde sınıfa alındı.”
- Burada bir de “-li” eki var. Yani “3’erli” diyoruz. Aslında doğru kullanım: “vermek istediğimiz mana: üçer kişilik gruplar.”
- “üçerli gruplar” demek tam doğrudur. “3’er” + “-li” => “3’erli” gibi bir ek yığılması hem sakil bir kullanım hem de TDK’ya göre hatalıdır.
2. Neden Özellikle Bu Kurala Dikkat Edilir?
Sınavlarda, Türkçe dilinin inceliklerini ölçen bölümlerde “-şer, -ar” gibi eklerin doğru kullanımına büyük önem verilir. Metinlerin resmî veya akademik yazımlarda doğru yazılması, metnin anlaşılırlığını artırır ve otorite/özen imajını yükseltir. Dolayısıyla, bir yazım yanlışı her zaman öğrencinin puan kaybetmesine yol açabilir.
3. Genişletilmiş Örnek Cümleler
Aşağıda, bu kuralın çeşitli kullanım biçimlerini görebilirsiniz:
- “Bu yarışmada, üçüncü tura kalanlar ikişer dakikalık konuşmalar yapacaklar.”
- “Kulübe yeni katılan üyelere üçer kitap verildi.”
- “Hazırladıkları pastadan, toplantıdaki herkese dörder dilim dağıtacaklar.”
Görüldüğü üzere, hiçbirinde “2’şer, 3’er, 4’er” gibi bir kullanım yer almamaktadır.
Geniş Kapsamlı Bir Tablo: Sayıların Yazımı ve Örnekleri
Aşağıda, Türkçede sayıların nasıl yazıldığı ve hangi durumlarda yazıyla ya da rakamla kullanımın tercih edildiğine dair kapsamlı bir tablo sunuyoruz:
| Durum / Kural | Doğru Kullanım Şekli | Örnek |
|---|---|---|
| 1. Cümle başında sayı | Yazıyla | “On öğrenci sunum yaptı.” |
| 2. Tek haneli küçük sayılar (1-9) | Yazıyla veya rakamla (metne göre değişir, ancak yazıyla daha yaygındır) | “İki kere sınava girdim.” veya “2 kere sınava girdim.” |
| 3. Büyük sayılar (10 ve üzeri) | Rakamla yazmak çoğunlukla tercih edilir | “15 kitap aldım.” |
| 4. Ölçü birimleriyle kullanımlar | Rakam + boşluk + ölçü birimi kısaltması | “2 kg un”, “10 cm uzunluğunda.” |
| 5. Para birimleri | Rakam + boşluk + birim | “50 TL”, “100 dolar” vb. |
| 6. Tarih yazımı | Gün, ay, yıl biçiminde rakamla veya ay adı yazıyla | “12.03.2023” / “12 Mart 2023” |
| 7. Saat yazımı | 24 saat esasına göre rakamla | “09.00”, “21.45” vb. |
| 8. Ordinal (sıra) sayılar | Rakam + nokta veya yazıyla | “12. yüzyıl”, “20. dekanlık*”, “dördüncü kattan geldik.” |
| 9. “-şer” ile çoğul veya paylaştırma anlamı | Mutlaka yazıyla yazılır | “ikişer sayfa dağıtıldı”, “dörder konu anlatıldı.” |
| 10. Rakam + kısaltmalara ek | Kısaltmalardan sonra gelen eklerin apostrofla ayrılması | “12 kg’dan”, “50 cm’yi”, “TBMM’ye” vb. |
| 11. Uzun ve büyük sayılar (Milyon, Milyar vb.) | Rakam veya rakam + sözcük şeklinde, bağlama ekleri kullanılabilir | “15 milyon”, “15.000.000” |
| 12. Resmî yazılarda netlik | Genellikle rakamsal ifade tercih edilir, yazıyla açıklama isteniyorsa parantez içinde eklenebilir | “İhaleye 25 (yirmi beş) firma katıldı.” |
| 13. Bölüştürme ekinde çok sözcük | Sayı sözcüğü tamamen yazıyla ve ek bitişik | “üçer günlük tatil”. |
| 14. Ek yığılması durumları | Ekler, sözcüğün yapısına uygun biçimde sıralanır, mümkünse rakam + ek yerine sözcükle anlatılır | “12.000.000’un” yerine “on iki milyonun” vb. |
Bu tabloda özetlenen kurallar, gerek resmî yazışmalarda gerekse sınavlarda yazım hatalarından kaçınılmasına yardımcı olur. Özellikle TDK’nın hazırladığı “Yazım Kılavuzu”ndan ve kurumsal kaynaklardan faydalanmak yararlı olacaktır.
Soruya Geri Dönüş: Son Değerlendirme
Metnimizin başında da açıkladığımız gibi, D seçeneğindeki “2’şer” ifadesi yazım hatası kapsamına girmektedir. Ulusal düzeyde yapılan birçok sınav, (ÖSYM, MEB ve kurum sınavları dahil) “-şer” ekli sayıların yazımını doğru-yanlış biçiminde sormaktadır.
Neden (D) hatalıdır?
- “2’şer” rakamdan sonra
'(apostrof) ve “şer” ekinin yazımı, TDK kurallarında bulunmaz. - Paylaştırma eki “-şer” bir ek olduğu için, rakamla birlikte kullanımı doğru değildir. “İkişer” olarak yazılmalıdır.
Diğer Şıkları Neden Hatalı Değildir?
- (A) “Yirmi gün sonra…” – Burada “yirmi” sözcüğü yazılmış durumda; sayı metnin akışına uygun.
- (B) “2 kg’dan fazla…” – Ölçü birimiyle birlikte kullanılan sayıların rakamla yazılması uygundur.
- (C) “12. yüzyıl…” – Sıra belirtirken rakam + nokta ve sonra “yüzyıl” eklenmesi doğru kullanım.
Dolayısıyla sorunun yanıtı apaçık (D) olup, açıklamalarla ve yazım kurallarıyla tutarlıdır.
Kısa Bir Özet
- (D) şıkkındaki “2’şer” ifadesi Türkçe yazım kurallarına aykırıdır, “ikişer” olarak yazılmalıdır.
- “-şer” ekini alan sayılar her zaman yazıyla dizilmelidir.
- Ölçü birimiyle kullanılan sayılar rakamla ve birim kısaltmasıyla birlikte yazılabilir: “2 kg”, “3 m”, “5 cm” gibi.
- Ordinal sayılar “12.” vb. şeklinde yazılabilir.
Bu soruyu çözerken esas mesele, “sayıların yazımı” bahsinde “-şer” ekinin doğru kullanımı ve ölçü birimiyle rakam kullanımının doğru olup olmadığıdır.
Sonuç
Yukarıdaki tüm açıklamalara dayanarak, “Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımından kaynaklı bir yazım yanlışı vardır?” sorusunun doğru yanıtı (D) seçeneğidir. Çünkü “2’şer” ifadesi hatalı bir yazım olup “ikişer” şeklinde yazılması gerekir.
Yazım kuralları, Türkçe dilinin doğru kullanımını sağlamak adına büyük önem taşır. Hem günlük hayatta hem de akademik düzeyde, bu kuralları bilmek ve uygulamak, iletişimin daha anlaşılır ve tutarlı olmasını sağlar. Sınavlarda da sıklıkla test edilen bu tür kurallar, öğrencilerin dil bilgisi becerilerini ölçmek için önemli bir ölçüttür.
