Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?
A) Çarşamba Kara Sevda adlı diziyi izlediğimizi herkes biliyordu.
B) Nemrut dağı bu yıl da turistlerin uğrak yeri oldu.
C) Mahmut Amca bizim mahallenin bakkalıydı.
D) Van Kedisi yavrusu almak için Van’a gittim.
Cümlelerdeki Yazım Kurallarının Değerlendirilmesi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
- “Çarşamba Kara Sevda adlı diziyi izlediğimizi herkes biliyordu.”
- Çarşamba: Cümle başında yer aldığı için ilk harfi büyük yazılmıştır.
- Kara Sevda: Dizi adı (eser adı) olduğu için her iki sözcük de büyük harfle başlamıştır, doğrudur.
- dizi: Eser adına dâhil olmayan tür isimleri küçük harfle yazılır, kullanımı doğrudur.
- herkes: Sıkça karıştırılan bu sözcüğün sonu “-s” ile doğru yazılmıştır.
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı yoktur.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
- “Nemrut dağı bu yıl da turistlerin uğrak yeri oldu.”
- Kural: Yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve tür bildiren deniz, göl, dağ, boğaz vb. ikinci isimler büyük harfle başlar.
- Hata: “Nemrut dağı” değil, “Nemrut Dağı” şeklinde yazılmalıdır. Dolayısıyla bu cümlede yazım yanlışı vardır.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
- “Mahmut Amca bizim mahallenin bakkalıydı.”
- Kural: Akrabalık bildiren kelimeler (unvan veya lakap olarak kalıplaşmadığı sürece) küçük harfle başlar.
- Hata: Cümlede bir lakap değil, hitap/akrabalık bildirildiği için “Amca” değil, “amca” şeklinde küçük harfle yazılmalıdır. Dolayısıyla yazım yanlışı vardır.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
- “Van Kedisi yavrusu almak için Van’a gittim.”
- Kural: Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran tür adları (örneğin: Maraş dondurması, Antep fıstığı, Hindistan cevizi) küçük harfle başlar.
- Hata: “Van Kedisi” değil, “Van kedisi” şeklinde yazılmalıdır. Dolayısıyla bu cümlede yazım yanlışı vardır.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. Çarşamba Kara Sevda adlı diziyi izlediğimizi herkes biliyordu. — Tüm yazım kurallarına tam uyulmuştur.
B. Nemrut dağı bu yıl da turistlerin uğrak yeri oldu. — Nemrut Dağı şeklinde yazılmalıdır.
C. Mahmut Amca bizim mahallenin bakkalıydı. — Mahmut amca şeklinde yazılmalıdır.
D. Van Kedisi yavrusu almak için Van’a gittim. — Van kedisi şeklinde yazılmalıdır.
Adım 6 — Son Doğrulama
B, C ve D seçeneklerinde sırasıyla coğrafi tür adlarının yazımı, akrabalık bildiren sözcüklerin yazımı ve özel ada bağlı tür adlarının yazımı ile ilgili kurallara aykırılık bulunmaktadır. A seçeneğindeki tüm sözcükler TDK kurallarına uygundur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A şıkkı (Çarşamba Kara Sevda adlı diziyi izlediğimizi herkes biliyordu.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Büyük harflerin kullanımı veya birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili benzer bir kuralı pekiştirmek için başka bir soru çözmemi ister misin?