11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil kullanılmıştır?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
“Çocuklar parkta oynuyor.”
Bu cümlede “oynuyor” şimdiki zaman kipinde bir yüklemdir ve isimleri niteleyen bir yapı yoktur.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
“Dün gördüğüm adam burada çalışıyormuş.”
“gördüğüm” sözcüğü fiil kökünden türemiş olup (gör-) niteleme görevinde kullanılmıştır; bu nedenle sözcük bir sıfat-fiil biçiminde olup "adam"ı nitelemektedir.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
“Bu kitabı çok beğendim.”
“beğendim” geçmiş zaman kipinde yüklemdir; isimleri niteleyen sıfat-fiil eki içermez.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
“Eve erken gelmek istiyorum.”
“gelmek” mastar (isim-fiil) formudur; mastar eki sıfat-fiil eki değildir, dolayısıyla sıfat-fiil yoktur.
Adım 5 — E Seçeneğini İncele
“Arkadaşım beni aradı.”
“aradı” geçmiş zaman yüklemidir; sıfat-fiil değildir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Çocuklar parkta oynuyor. — YANLIŞ (yüklem, sıfat-fiil yok)
B. Dün gördüğüm adam burada çalışıyormuş. — DOĞRU (gördüğüm: sıfat-fiil, "adam"ı niteliyor)
C. Bu kitabı çok beğendim. — YANLIŞ (yüklem, sıfat-fiil yok)
D. Eve erken gelmek istiyorum. — YANLIŞ (mastar/isim-fiil, sıfat-fiil değil)
E. Arkadaşım beni aradı. — YANLIŞ (yüklem, sıfat-fiil yok)
Adım 7 — Son Doğrulama
“Gördüğüm” sözcüğü fiilden türemiş, -dü(ğ)ü- türü sıfat-fiil kökeni taşıyan bir yapıdır ve doğrudan “adam” ismini nitelemektedir; bu yüzden B seçeneği sıfat-fiil içerir.
CEVAP: B) Dün gördüğüm adam burada çalışıyormuş.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 