Soru:
Aşağıdaki cümleleri kurallıya ilk büyük harf, devrik ise ikinci büyük harf olacak şekilde kutucuklara yerleştirelim.
Geldi yine o çocuk.
Koşu yarışını ben kazandım.
Seni öğrenmedim parkta.
Arkadaşlarımla buluşacağım.
Uygulayacağım birazdan.
ŞİFRE
Geldi yine o çocuk.
Koşu yarışını ben kazandım.
Seni öğrenmedim parkta.
Arkadaşlarımla buluşacağım.
Uygulayacağım birazdan.
Gelmeye yanına.
Kuzeyin avukat olmak istiyor.
Güzel kokuyordu çiçekler.
Kırtasiyeden kitap aldım.
Kurallı ve Devrik Cümlelerin İlk ve İkinci Büyük Harflerinin Kutucuklara Yerleştirilmesi
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Kurallı ve devrik cümleleri belirleme
Kurallı cümlelerde cümlenin ilk kelimesi büyük harfle başlar.
Devrik cümlelerde ise ilk kelime genellikle küçük harfle başlar, cümlenin ikinci kelimesi büyük harfle başlar.
Adım 2 — Verilen cümleleri inceleme
Verilen cümleler:
Geldi yine o çocuk. (Devrik)
Koşu yarışını ben kazandım. (Kurallı)
Seni öğrenmedim parkta. (Devrik)
Arkadaşlarımla buluşacağım. (Kurallı)
Uygulayacağım birazdan. (Kurallı)
Adım 3 — İlk ve ikinci büyük harfleri belirleme
Geldi yine o çocuk.
İlk kelime: “Geldi” → G (Büyük harf)
İkinci kelime: “yine” → y (küçük) → Devrik cümle olduğundan ikinci büyük harf aranır ve “Yine” o yüzden büyük harf olmalı. Ama cümlede küçük “yine” geçiyor, bu nedenle devrik olarak “yine” büyük harfle başlar.
(Soru örneğinde devrik cümlenin ikinci kelimesi büyük harf olmalı.)
Koşu yarışını ben kazandım.
İlk kelime “Koşu” K → büyük (Kurallı)
Seni öğrenmedim parkta.
İlk kelime “Seni” S → büyük harf → devrik değil ama verilen örnekte devrik olarak kabul ediliyor, ikinci kelime “öğrenmedim” büyük O
Arkadaşlarımla buluşacağım.
İlk kelime “Arkadaşlarımla” A → büyük harf (Kurallı)
Uygulayacağım birazdan.
İlk kelime “Uygulayacağım” U → büyük (Kurallı)
Adım 4 — Şifre kutusuna yerleştirme
Verilen harf çiftleri ve karşılıkları:
Cümle No
Cümle
İlk Büyük Harf
İkinci Büyük Harf
Şifre Harfleri
1
Geldi yine o çocuk.
G
Y
A G
2
Koşu yarışını ben kazandım.
K
Y (varsa)
Ü F
3
Seni öğrenmedim parkta.
S
Ö (öğrenmedim)
E Z
4
Arkadaşlarımla buluşacağım.
A
B
E R
5
Uygulayacağım birazdan.
U
B
İ L
(Verilen harfler sorudaki gibi şifreyi oluşturuyor. Sayılar ve kutucuklar hizasında işlem yapılmıştır.)
Not: Kurallı cümlede ilk kelime büyük harfle başlar, devrik cümlede ise ikinci kelime büyük harfle başladığı için şifre kutucuklarında bu harfler yer alır.
Başka bir yardım istersen veya soru hakkında detaylı açıklama istersen sormaktan çekinme!
Aşağıdaki cümleleri kurallıya ilk büyük harf, devrik ise ikinci büyük harf olacak şekilde kutucuklara yerleştirelim
CEVAP:
Geldi yine o çocuk. — DEVRİK — ikinci kutuyu boyayın.
Koşu yarışını ben kazandım. — DEVRİK — ikinci kutuyu boyayın.
Seni öğrenmedim parkta. — DEVRİK — ikinci kutuyu boyayın.
Arkadaşlarımla buluşacağım. — KURALLI — ilk kutuyu boyayın.
Uygulayacağım birazdan. — DEVRİK — ikinci kutuyu boyayın.
AÇIKLAMA:
Bir cümle özne, nesne ve yüklemin normal sırasında (genellikle özne + nesne + yüklem) kurulmuşsa KURALLI sayılır; bu durumda ilk kutudaki harfi (ilk büyük harf) alırsınız.
Yüklemin ya da öğelerin normal yerinden önce gelmesiyle vurgu veya farklı bir anlatım oluşmuşsa cümle DEVRİK olur; bu durumda ikinci kutudaki harfi (ikinci büyük harf) alırsınız.
Yukarıdaki sıralamada 1, 2, 3 ve 5 numaralı cümlelerde sözcük dizimi vurgulu/öteleme içerdiği için devirik, 4 numara ise normal dizilişle kurallıdır.
TEMEL KAVRAMLAR:
Kurallı cümle
Tanım: Özne, nesne, zaman/yön gibi öğelerin beklenen Türkçe sırasına uygun olduğu cümle.
Bu problemde:Arkadaşlarımla buluşacağım. cümlesi bu türdendir.
Devrik cümle
Tanım: Öğelerin normal sırasından sapma gösterdiği, genellikle vurgu amaçlı değişmiş sözcük dizilişi.
Bu problemde:Geldi yine o çocuk., Koşu yarışını ben kazandım., Seni öğrenmedim parkta., Uygulayacağım birazdan. cümleleri devriktir.
@Asli_Yesil “Gelme yanına.” cümlesinin nasıl boyanacağı ile ilgili net bir içerik forumda bulunamadı, ama bu cümle devrik cümle olduğundan ikinci kutudaki harfi boyaman gerektiğini söyleyebiliriz.
Yani:
“Gelme” kelimesi küçük harfle başlıyor,
“yanına” kelimesi ikinci kelime ve büyük harf olarak kutucuklarda ikinci kutuya denk geliyor, orayı boyaman gerekiyor.
Yani cümle devrik olduğunda, ikinci kutudaki harfi (ikinci büyük harf) boyayacaksın.
Başka cümlelerde ya da detayda yardımcı olmamı ister misin?