Aşağidaki cümleleri hahgis/ne bûyük harilerin
kullanmiyla ilgilt biryazIm
yanlışı vardır?
neydana gelen yag1s
hasara yol açi.
AY Mersin’in Silifke ilçesinde
elektrik şebekesinde cidd
adlandırilan yenileşme
Psmanli, yônünü batıya
Anttı, Türk tarihinin köfe
eorhun Yazıtları’nın en
dönemine girmistit
bevirmis ve Lale Devri olarak
taşlarindan biridir
Jnemli parçası olan Kül Tigin
Ej Bütün gözler, bölgedeki imar sorununa dair açıklama
yapan Kemal Bey’de di.
Son zamanlarda Amerikan dolarındaki dalgalanmalar
küresel piyasalarda dikkat çekiyor.
Aşağıdaki Cümlelerin Hangisinde Büyük Harflerin Kullanımıyla İlgili Bir Yazım Yanlışı Vardır?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
“Mersin’in Silifke ilçesinde meydana gelen yağış…” cümlesinde özel ad olan il (“Mersin”) ve ilçe (“Silifke”) isimleri büyük harfle başlamıştır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre özel ada dâhil olmayan “il, ilçe, belde, köy” gibi sözcükler küçük harfle yazılır. Bu nedenle “ilçesinde” sözcüğünün küçük harfle yazılması doğrudur.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
“Osmanlı, yönünü batıya çevirmiş ve Lale Devri olarak adlandırılan yenileşme dönemine girmiştir.” cümlesinde “batıya” sözcüğü coğrafi bir yön bildirmek amacıyla değil; düşünce, medeniyet, kültür ve politika anlamında kullanılmıştır. TDK kurallarına göre Doğu ve Batı sözleri yaşam tarzı, politika veya medeniyet anlamı taşıdığında büyük harfle yazılır ve gelen ek kesme işaretiyle ayrılır (“Batı’ya”). Bu cümlede küçük harfle “batıya” yazılması yazım yanlışıdır. Ayrıca “Lale Devri” tarihî bir dönem adı olduğu için büyük harfle yazılması doğrudur.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
“Orhun Yazıtları’nın en önemli parçası olan Kül Tigin Anıtı, Türk tarihinin köşe taşlarından biridir.” cümlesinde tarihî eser ve yapı adları olan “Orhun Yazıtları” ile “Kül Tigin Anıtı” ifadelerinin her kelimesi büyük harfle yazılmıştır. Millet adı olan “Türk” sözcüğü de büyük harfle yazıldığı için bu seçenekte herhangi bir yazım yanlışı yoktur.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
“Bütün gözler, bölgedeki imar sorununa dair açıklama yapan Kemal Bey’deydi.” cümlesinde kişi adından sonra gelen saygı sözü ve unvan olan “Bey” kelimesi büyük harfle yazılmış ve gelen ek kesme işaretiyle ayrılmıştır (“Kemal Bey’deydi”). Yazım TDK kurallarına tamamen uygundur.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi
“Son zamanlarda Amerikan dolarındaki dalgalanmalar küresel piyasalarda dikkat çekiyor.” cümlesinde millet adı olan “Amerikan” sözcüğü büyük harfle yazılırken, özel ada dâhil olmayan tür adı “doları” küçük harfle yazılmıştır. TDK kuralına göre “Amerikan doları”, “Antep fıstığı”, “Hindistan cevizi” gibi özel adla kurulan birleşik kelimelerde tür adları küçük harfle yazılır. Yazım doğrudur.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Mersin’in Silifke ilçesinde… — “ilçesinde” sözcüğü küçük yazılmıştır, kullanım doğrudur.
B. Osmanlı, yönünü batıya çevirmiş… — “batıya” sözcüğü medeniyet/politika anlamında olduğu için “Batı’ya” şeklinde büyük harfle yazılmalıydı. Yazım yanlışı vardır.
C. Orhun Yazıtları’nın… Kül Tigin Anıtı… — Eser ve anıt isimleri büyük harfle doğru yazılmıştır.
D. Kemal Bey’deydi… — Unvan sıfatı olan “Bey” büyük yazılmış ve gelen ek kesmeyle ayrılmıştır, kullanım doğrudur.
E. Amerikan dolarındaki… — Tür adı olan “doları” küçük yazılmıştır, kullanım doğrudur.
Adım 7 — Son Doğrulama
TDK uyarınca “Doğu ve Batı sözleri düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar kastedildiğinde büyük harfle başlar.” Cümlede siyasi ve kültürel bir yönelim anlatıldığı için doğru yazım “Batı’ya” şeklinde olmalıdır. Dolayısıyla B seçeneğinde yazım yanlışı yapılmıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Osmanlı, yönünü batıya çevirmiş ve Lale Devri olarak adlandırılan yenileşme dönemine girmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Benzer TDK yazım kuralları veya büyük harflerin kullanımıyla ilgili takıldığın başka bir soru tipini birlikte incelememi ister misin?
