Aşağıdaki cümleler doğru ise "D", yanlış ise "Y" sütununu işaretleyiniz

Aşağıdaki cümleler doğru ise “D”, yanlış ise “Y” sütununu işaretleyiniz.

D Y
checkmark Bezelyelerde mor çiçek geni beyaz çiçek genine baskındır.
checkmark Mendel bezelyeler kısa sürede yetiştiği için çalışmalarını bezelyeler üzerinde yapmıştır.
checkmark Çekinik bir gen sadece saf döl olduğu zaman etkisini gösterebilir.
checkmark Baskın gen, çaprazlamalarda küçük harfle gösterilir.
Bir ailenin çocuklarının kız ya da erkek olmasını anne belirler.
Kromozomların üzerinde kalıtsal özellikleri taşıyan yapılara gen denir.
Down sendromu, eşey kromozomlarının birbirinden ayrılmaması sonucu oluşan genetik bir hastalıktır.
checkmark Baskın gen, fenotipte etkisini gösteremeyen gendir.
Akraba evliliklerinde çekinik genlerin bir araya gelme ihtimalleri yüksektir.
Fenotip, canlının genlerinin tamamıdır.
  1. Aşağıdaki kavramların harflerini uygun açıklamaların yanına yazınız.
    | | | | |
    |—|—|—|—|
    | A | Kalıtım | B | Genetik hastalıkların nedenlerinden biridir. |
    | B | Akraba evliliği | | Genetiğin temellerini atmış bilim insanıdır. |
    | C | Heterozigot | | Canlıdaki bir özelliğini belirleyen gen çiftinin aynı olması durumudur. |
    | D | Homozigot | | Bir özellik için anne ve babadan gelen genlerin farklı olması durumudur. |
    | E | George Mendel | | Canlının gen yapısının ve evrenin etkisiyle ortaya çıkan dış görünüşüdür. |
    | G | Fenotip | | Anne ve babaya ait özelliklerin oğul döllere geçişini, oğul döllerin anne ve babaya benzerliğinin ortaya çıkma olasılığını inceler. |
  2. Aşağıdaki cümlelerde verilen boşlukları tamamlayınız.
  • İki kız çocuğu bulunan bir ailenin üçüncü çocuklarının erkek olma ihtimali1…dir.
  • Melez döl sarı tohumlu bezelye ile arı döl yeşil tohumlu bezelyenin çaprazlanması sonucunda yeşil tohumlu geni taşıma ihtimali1…dür.
  • Melez uzun gövdeli bezelye ile arı döl kısa gövdeli bezelye çaprazlandığında oluşan toplam bezelye sayısı 800 olduğuna göre uzun gövdeli bezelye sayısı 1................, kısa gövdeli bezelye sayısı ise1…dür.
  • Kalıtsal hastalıklar1…genle taşınır.
  • “S” sarı tohum genini temsil ettiğine göre1… melez döl sarı tohumu temsil ederken1… arı döl yeşil tohumu temsil eder.

8. Sınıf Fen Bilimleri: Kalıtım, Genetik ve Çaprazlamalar


1. Doğru (D) / Yanlış (Y) Etkinliği

  1. [ D ] Bezelyelerde mor çiçek geni beyaz çiçek genine baskındır.
  2. [ D ] Mendel bezelyeler kısa sürede yetiştiği için çalışmalarını bezelyeler üzerinde yapmıştır.
  3. [ D ] Çekinik bir gen sadece saf döl olduğu zaman etkisini gösterebilir.
  4. [ Y ] Baskın gen, çaprazlamalarda küçük harfle gösterilir. (Doğrusu: Baskın genler büyük harfle gösterilir.)
  5. [ Y ] Bir ailenin çocuklarının kız ya da erkek olmasını anne belirler. (Doğrusu: Babadan gelen X veya Y kromozomu belirler.)
  6. [ D ] Kromozomların üzerinde kalıtsal özellikleri taşıyan yapılara gen denir.
  7. [ Y ] Down sendromu, eşey kromozomlarının birbirinden ayrılmaması sonucu oluşan genetik bir hastalıktır. (Doğrusu: 21. vücut kromozomunun ayrılmaması sonucu ortaya çıkar.)
  8. [ Y ] Baskın gen, fenotipte etkisini gösteremeyen gendir. (Doğrusu: Fenotipte etkisini daima gösteren gendir.)
  9. [ D ] Akraba evliliklerinde çekinik genlerin bir araya gelme ihtimalleri yüksektir.
  10. [ Y ] Fenotip, canlının genlerinin tamamıdır. (Doğrusu: Genlerin tamamına genotip, dış görünüşe fenotip denir.)

2. Kavram Eşleştirme Etkinliği

  • [ B ] Genetik hastalıkların nedenlerinden biridir. \rightarrow Akraba evliliği
  • [ E ] Genetiğin temellerini atmış bilim insanıdır. \rightarrow Gregor (George) Mendel
  • [ D ] Canlıdaki bir özelliğini belirleyen gen çiftinin aynı olması durumudur. \rightarrow Homozigot (Saf döl)
  • [ C ] Bir özellik için anne ve babadan gelen genlerin farklı olması durumudur. \rightarrow Heterozigot (Melez döl)
  • [ G ] Canlının gen yapısının ve çevrenin etkisiyle ortaya çıkan dış görünüşüdür. \rightarrow Fenotip
  • [ A ] Anne ve babaya ait özelliklerin oğul döllere geçişini, oğul döllerin anne ve babaya benzerliğinin ortaya çıkma olasılığını inceler. \rightarrow Kalıtım

3. Cümle Tamamlama (Boşluk Doldurma)

  1. İki kız çocuğu bulunan bir ailenin üçüncü çocuklarının erkek olma ihtimali %50 (veya \frac{1}{2}) dir.
  2. Melez döl sarı tohumlu bezelye (Ss) ile arı döl yeşil tohumlu bezelyenin (ss) çaprazlanması (Ss \times ss \rightarrow Ss, Ss, ss, ss) sonucunda yeşil tohumlu geni taşıma ihtimali %100 dür.
  3. Melez mor çiçekli bezelyeler tozlaştırıldığında (Mm \times Mm \rightarrow 3 mor : 1 beyaz) oluşan bezelyelerin 600 tanesi mor çiçekli olduğuna göre beyaz çiçekli bezelye sayısı 200, toplam bezelye sayısı ise 800 dür.
  4. Melez uzun gövdeli bezelye (Uu) ile arı döl kısa gövdeli bezelye (uu) çaprazlandığında oluşan toplam bezelye sayısı 800 olduğuna göre uzun gövdeli bezelye sayısı 400, kısa gövdeli bezelye sayısı ise 400 dür. (Oran %50-%50’dir)
  5. Kalıtsal hastalıklar çekinik (resesif) genle taşınır.
  6. “S” sarı tohum genini temsil ettiğine göre Ss melez döl sarı tohumu temsil ederken ss arı döl yeşil tohumu temsil eder.