1
832
Aşağıdaki çıkarma işlemlerini zihinden yoparak bulduğunuz sonuçlari yozınız.
400
ZİHINDEN CIKARMA İSLEMİ-3
832-40o
432
300
2
947-500-200
9
4Sinf Matematik
3
605-300- 80
Zihinden Çıkarma İşlemi (Çıkanı Parçalayarak Çıkarma Yöntemi)
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Büyük sayıları zihinden çıkarırken, çıkan sayı yüzlük ve onluklarına ayrılarak eksilenden adım adım (ardışık olarak) çıkarılır:
A - B - C = (A - B) - C
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Bu etkinlikte amaç, çıkarılan sayıyı parçalara bölerek zihinden kolayca işlem yapmaktır. Oklar hangi sayıların işleme gireceğini göstermektedir.
1. İşlem: 832 - 400 - 300
Adım 1 — İlk Yüzlüğü Çıkarma
Eksilen sayıdan ilk yüzlük olan 400 zihinden çıkarılır:
832 - 400 = 432
Adım 2 — Kalan Yüzlüğü Çıkarma
Bulunan 432 sonucundan geriye kalan 300 çıkarılır:
432 - 300 = 132
(Diyagramdaki ilk kutuya 432, kalan çıkarma da tamamlandığında nihai sonuca 132 ulaşılır.)
2. İşlem: 947 - 500 - 200
Adım 1 — İlk Parçayı Çıkarma (Sol Kutu)
947 sayısından ilk parça olan 500 zihinden çıkarılır:
947 - 500 = 447
Sol kutuya 447 yazılır.
Adım 2 — İkinci Parçayı Yerleştirme (Sağ Kutu)
Çıkarılacak ikinci parça olan 200, ok takip edilerek sağdaki kutuya indirilir:
Sağ kutuya 200 yazılır.
Adım 3 — Sonucu Bulma (En Alt Kutu)
İlk sonuçtan ikinci parça çıkarılır:
447 - 200 = 247
En alttaki sonuç kutusuna 247 yazılır.
3. İşlem: 605 - 300 - 80
Adım 1 — Yüzlüğü Çıkarma (Sol Kutu)
605 sayısından önce 300 yüzlüğü zihinden çıkarılır:
605 - 300 = 305
Sol kutuya 305 yazılır.
Adım 2 — Onluğu Yerleştirme (Sağ Kutu)
Çıkarılacak onluk olan 80, ok takip edilerek sağdaki kutuya indirilir:
Sağ kutuya 80 yazılır.
Adım 3 — Sonucu Bulma (En Alt Kutu)
Elde edilen 305 sayısından kalan 80 sayısı zihinden çıkarılır:
305 - 80 = 225
En alttaki sonuç kutusuna 225 yazılır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- 1. Şema: Ara sonuç = 432, İşlem sonucu = 132
- 2. Şema: Sol Kutu = 447, Sağ Kutu = 200, Alt Kutu (Sonuç) = 247
- 3. Şema: Sol Kutu = 305, Sağ Kutu = 80, Alt Kutu (Sonuç) = 225
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Çıkanı Parçalama Stratejisi: Çıkarılması zor olan bir sayıyı (örneğin 380 sayısını 300 ve 80 şeklinde) zihinden işlem yapması kolay parçalara ayırarak adım adım eksiltme yöntemidir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: İkinci sıradaki kutuları doldururken çıkan parçaları birbirinden çıkarmak (örneğin 500 - 200 = 300 yapmak).- Doğru Yaklaşım: Sol kutuya eksilenden ilk parçanın çıkarılmış halini (947 - 500 = 447) yazıp, sağ kutuya kalan parçayı (200) yazarak bu iki değeri birbirinden çıkarmaktır.
Bu zihinden çıkarma stratejisini pekiştirmek için benzer bir örnek daha çözmek ister misin?