69 Asağıdaki analog saatlere akrep ve yelkovan çizerek lstenen saati gösterelim. E9 L8 9 9 8 10 8 A 12 13.00.. 12 12 4. 30 dakika önce 45 dakika önce 30 dakika önce 20 dakika once 25 dakika önce 9 8 8 10 8 E9 H 12 … 8 13.39. 123 1 12 11 12 R 1745 5 07 10 5 S.35 2 3 3: 4 90 dakika Sonra 45 dakika Sonra 15 dakika Sonro 50 dakika Sonra 25 dakika Sonra 10 8 E9 9 „8 -9 8 8 A12 15.09… 5, 45 ************ 3 4
Aşağıdaki Analog Saatlere Akrep ve Yelkovan Çiz
Önemli Noktalar
- Akrep (saat ibresi), 12 saatte 360° döner; her saat işareti 30° (360/12), her dakika 0.5° ilerler.
- Yelkovan (dakika ibresi), 60 dakikada 360° döner; her dakika 6° (360/60), 5 dakikada 1 işaret.
- Zaman hesabı: Dakika çıkarma/eklemede 60’a ulaşınca saati 1 artır/azalt; 12’den taşarsa ileri/geri al.
- Çizim kuralı: Dakikaya göre yelkovanı koy, sonra saati dakikaya göre kaydır (ör. 30 dk’da akrep 1 işaret ilerler).
Analog saatlerde akrep ve yelkovan çizmek, verilen saati veya göreli zamanı (önce/sonra) hesaplayıp ibreleri doğru konumlara yerleştirmektir. Resimdeki boş saatler için önce baz saati belirle, dakika ekle/çıkar, sonra ibreleri işaretle. Örnek: 13:30’dan 30 dakika önce = 13:00; akrep 1’de, yelkovan 12’de. Bu, ilkokul seviyesinde zaman kavramını pekiştirir (Kaynak: Milli Eğitim Bakanlığı, İlkokul Matematik Müfredatı 2023-2024).
İçindekiler
- Temel Zaman Hesaplama Kuralları
- İbre Konumlandırma Adımları
- Tüm Saatler İçin Çözüm Tablosu
- Karşılaştırma: Önce vs Sonra
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Temel Zaman Hesaplama Kuralları
Zaman ekleme/çıkarmada dakika odaklı çalış:
-
Dakika çıkarma (önce): Dakikadan çıkar, 0’ın altına düşerse 60 ekle ve saati 1 azalt.
- Örnek: 13:30 - 30 dk = 13:00.
- 17:45 - 45 dk = 17:00 (45-45=0, saat aynı).
-
Dakika ekleme (sonra): Dakikaya ekle, 60’ı aşarsa 60 çıkar ve saati 1 artır.
- Örnek: 7:45 + 15 dk = 8:00.
- 5:45 + 25 dk = 6:10.
-
Saat 12 geçişi: 12:59 + 2 dk = 13:01 (ama analogda 1:01 göster). Analog saat 12 saatliktir, 13:00 = 1:00 konumunda.
Pro İpucu: Saat yüzünde 12 merkez, sağa saat yönü. 90 dk = 1 saat 30 dk olarak hesapla. Gerçek hayatta spor antrenmanlarında “15 dk sonra ısınma” gibi kullanılır.
İbre Konumlandırma Adımları
Her saat için 4 adım:
- Zamanı hesapla (yukarıdaki kuralla).
- Yelkovan yerleştir: Dakika / 5 = işaret numarası.
Dakika İşaret Derece 0 12 0° 15 3 90° 30 6 180° 45 9 270° - Akrebi yerleştir: Saat x 30° + (dakika x 0.5°).
- 13:00 = 1 x 30 + 0 = 30° (1’de).
- 7:15 = 7 x 30 + 15 x 0.5 = 210° + 7.5° ≈ 7 işaret + 1/4.
- Çiz: Akrep kısa/kalın, yelkovan uzun/incel.
Mini Senaryo: Okul çıkışı 15:30’dan 20 dk önce = 15:10. Yelkovan 2’de (10 dk=2 işaret), akrep 15’te biraz geçmiş.
Uyarı: Yaygın hata: Dakikayı unutup akrebi sabit bırakmak. 30 dk’ta akrep yarım işaret (15 dk tam 1/4) ilerler!
Tüm Saatler İçin Çözüm Tablosu
Resimdeki saatleri soldan sağa, üsten alta numaralandırdım (yaklaşık 10 saat). Baz saatler ve göreli süreler resimden çıkarıldı (13:30, 17:45, 7:45, 15:09, 5:45 gibi). Her biri için hesap + ibre konumları:
| Saat No | Etiket / Baz Saat | Hesaplanan Zaman | Yelkovan Konumu | Akrep Konumu |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 13:30’dan 30 dk önce | 13:00 (1:00) | 12 | 1 |
| 2 | 17:45’ten 45 dk önce | 17:00 (5:00) | 12 | 5 |
| 3 | 7:45’ten 30 dk önce | 7:15 | 3 | 7 + 1/4 (7-8 arası) |
| 4 | 7:45’ten 45 dk önce | 7:00 | 12 | 7 |
| 5 | 7:45’ten 20 dk önce | 7:25 | 5 | 7 + 1/2 (7-8 yarısı) |
| 6 | 7:45’ten 25 dk önce | 7:20 | 4 | 7 + 1/3 |
| 7 | 15:09’dan 90 dk sonra | 16:39 (4:39) | ~ 11.8 (39/5≈7.8, 8’e yakın) | 4 + 39x0.5=4 +19.5° (4-5 arası 2/3) |
| 8 | Baz + 45 dk sonra (5:45?) | 6:30 | 6 | 6 + 1/2 |
| 9 | Baz + 15 dk sonra (7:45?) | 8:00 | 12 | 8 |
| 10 | Baz + 50 dk sonra (5:35?) | 6:25 | 5 | 6 + 1/2 |
Not: Tam konumlar resimdeki etiketlere göre ayarlayın; belirsizse baz saat yakınındaki yazı. 13:00 çizimi: Yelkovan dik 12’ye, akrep tam 1 işaretine.
Hızlı Kontrol Listesi
- [ ] Dakika 60’ı aşıyor mu? Saati değiştir.
- [ ] Yelkovan 5’lik işaretlerde mi?
- [ ] Akrep dakika kadar kaymış mı?
- [ ] Saat 13+ ise 1-12’ye çevir (analog için).
Karşılaştırma Tablosu: Önce vs Sonra
| Özellik | Önce (Çıkarma) | Sonra (Ekleme) |
|---|---|---|
| Hesap Yöntemi | Dakika - süre; <0 ise +60, saat -1 | Dakika + süre; >60 ise -60, saat +1 |
| Örnek (7:45 baz) | -30 dk → 7:15 | +15 dk → 8:00 |
| Yelkovan Etkisi | Azalır (örn. 45→15=3’e) | Artar (örn. 45→60=12’ye) |
| Akrep Etkisi | Geri kayar | İlerler |
| Yaygın Hata | Saati unutmak | 60’ı aşınca saat eklememek |
Pratik Senaryo: Okul servisi 16:00’da; 45 dk önce = 15:15 (akrep 3 +1/4, yelkovan 3). 30 dk sonra = 16:30 (akrep 4+1/2, yelkovan 6).
Özet Tablo
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Yelkovan | Dakika x 6°; 15dk=3, 30dk=6, 45dk=9 |
| Akrep | Saat x 30° + dakika x 0.5° |
| 60 dk kuralı | Aşarsa saat ±1 |
| Analog kural | 13:00=1:00 konumu |
| İşaretler | 12,1,2,…,11; her 30° |
| Yaygın zamanlar | :00=12, :15=3, :30=6, :45=9 |
Sık Sorulan Sorular
1. 13:30’dan 30 dakika önce kaçtır?
13:00’dir. 30-30=0 dakika, saat aynı kalır. Yelkovan 12’de, akrep 1’de.
2. Akrep neden tam saatte hareket etmez?
Çünkü her dakika 0.5° ilerler. :30’da yarım işaret (örn. 1:30’da 1 ile 2 arası yarısı).
3. 90 dakika sonrası nasıl hesaplanır?
1 saat 30 dk olarak: Saat +1, dakika +30. 15:09 +90 dk = 16:39.
4. Saat 12’yi geçerse ne olur?
Analogda döngüsel: 12:50 +20 dk = 13:10 → ibreler 1:10 konumunda (akrep 1+1/6, yelkovan 2).
5. 50 dakika sonra çizimi zor mu?
Hayır: Dakika +50; 60 aşarsa -10 saat+1. Yelkovan 10 işaretinde (:50=10).
Sonraki Adımlar
Bu çözümleri kullanarak resimdeki saatleri tamamlayıp fotoğrafını paylaşır mısın, kontrol edeyim? Ya da benzer bir zaman çizim testi mi hazırlayayım?
Çözümler: Boş saatlere çizmeniz gereken saatler ve akrep-yelkovan konumları aşağıdadır; her satır için soldan sağa sırasıyla verildi: 13:00, 13:30, 15:00; 21:00, 21:45, 22:30; 17:15, 17:45, 18:00; 06:50, 07:10, 08:00; 15:10, 15:35, 16:00. Akrep (saat) ve yelkovan (dakika) konum açıklamaları her saat için aşağıda.
İçindekiler
- Satır 1: 13:00 — 15:00
- Satır 2: 21:00 — 22:30
- Satır 3: 17:15 — 18:00
- Satır 4: 06:50 — 08:00
- Satır 5: 15:10 — 16:00
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Satır 1: 13:00 — 15:00
- Boş sol saat: 13:00 (1:00) — yelkovan: 12 (dakika 00), akrep: 1 (tam 1 konumunda).
- Ortadaki gösterim: 13:30 (1:30) — yelkovan 6, akrep yarım konumda (1 ile 2 arası).
- Boş sağ saat: 15:00 (3:00) — yelkovan: 12, akrep: 3.
Pro Tip: Yelkovan 30 dk → 6 numara; 45 dk → 9 numara; 15 dk → 3 numara.
Satır 2: 21:00 — 22:30
- Boş sol saat: 21:00 (9:00) — yelkovan: 12, akrep: 9.
- Ortadaki gösterim: 21:45 (9:45) — yelkovan: 9, akrep: 10’a yakın (9 ile 10 arası, 3/4 ilerlemiş).
- Boş sağ saat: 22:30 (10:30) — yelkovan: 6, akrep: 10 ile 11 arası (yarıya yakın).
Uyarı: Saat (akrep) her dakika geçtiğinde yavaşça ileri hareket eder; yarım ve çeyreklerde akrebi tam numaraya koymayın.
Satır 3: 17:15 — 18:00
- Boş sol saat: 17:15 (5:15) — yelkovan: 3, akrep: 5’in hemen sonrası.
- Ortadaki gösterim: 17:45 (5:45) — yelkovan: 9, akrep: 6’a yaklaşan (5 ile 6 arası).
- Boş sağ saat: 18:00 (6:00) — yelkovan: 12, akrep: 6.
Satır 4: 06:50 — 08:00
- Boş sol saat: 06:50 — yelkovan: 10 (50 dk), akrep: 7’ye çok yakın (6 ile 7 arası, 5/6 ilerlemiş).
- Ortadaki gösterim: 07:10 — yelkovan: 2 (10 dk), akrep: 7’nin biraz sonrası.
- Boş sağ saat: 08:00 — yelkovan: 12, akrep: 8.
Satır 5: 15:10 — 16:00
- Boş sol saat: 15:10 (3:10) — yelkovan: 2 (10 dk), akrep: 3’ün biraz sonrası.
- Ortadaki gösterim: 15:35 (3:35) — yelkovan: 7 (35 dk), akrep: 4’e yaklaşan (3 ile 4 arası).
- Boş sağ saat: 16:00 (4:00) — yelkovan: 12, akrep: 4.
Özet Tablo
| Boş Saat | Yazılacak Saat | Yelkovan (dakika) | Akrep (saat konumu) |
|---|---|---|---|
| Satır1 sol | 13:00 | 12 (00 dk) | 1 |
| Satır1 sağ | 15:00 | 12 | 3 |
| Satır2 sol | 21:00 | 12 | 9 |
| Satır2 sağ | 22:30 | 6 (30 dk) | 10–11 arası |
| Satır3 sol | 17:15 | 3 (15 dk) | 5 sonrası |
| Satır3 sağ | 18:00 | 12 | 6 |
| Satır4 sol | 06:50 | 10 (50 dk) | 6–7 arası (7’ye yakın) |
| Satır4 sağ | 08:00 | 12 | 8 |
| Satır5 sol | 15:10 | 2 (10 dk) | 3 sonrası |
| Satır5 sağ | 16:00 | 12 | 4 |
Sık Sorulan Sorular
- Yelkovanı hangi numaraya koymalıyım?
- Dakikayı 5 ile çarpın: örn. 25 dk → 5 numara, 40 dk → 8 numara. Yelkovan doğrudan bu numaraya yönelir.
- Akrep tam sayıda mı durmalı?
- Sadece “:00” zamanlarında akrep tam numaradadır. Diğer dakikalarda akrep o saat ile sonraki saat arasında ilerlemiş olur (ör. 3:30 → akrep 3 ile 4 arası).
- 45 dakika önce/sonra nasıl hesaplanır?
- “45 dakika önce” → verilen saatten 45 dk çıkarın; “45 dakika sonra” → ekleyin. Saat değişirse (ör. 00-59 sınırını geçerse) saat rakamını +/-1 yapın.
Hazır isterseniz ben bunlardan birini doğrudan fotoğraf üzerine çizimle gösteren bir örnek (adım adım) oluşturayım — hangi saati çizmemi istersiniz? @Nergis_Kaya
