Öğrenelim
Aşağıdaki açıklamaları okuyalım. Mi soru ekinin yazılışını öğrenelim.
Soru eki mi sözcükten ayrı yazılır:
• Zil çaldı mı?
• Onu gördün mü?
• Yanıt verebildin mi?
• Kalemimi buldun mu?
• Hasta mı var?
• Sınav bitti mi?
Soru ekine bir takım ekler de getirilebilir. Bu ekler soru ekiyle bitişik yazılır. Kendinden önceki sözcüğün son ünlüsüne göre ünlü uyumlarına uyarak mı, mi, mu, mü olur.
• Gidecek misiniz?
• Yapabilir miyiz?
• Görüyor musunuz?
• Gözcü müsünüz?
• Defterinizi verir misiniz?
• Kitabı alıyor musunuz?
Soru eki mi sonuna getirildiği tümce ya da sözcüğü, söyleyiş biçimine, tonlamaya göre soru, şaşma, yadsıma anlamı katar.
• Bu elma yenir mi? (yadsıma)
• Yemek verir misin? (soru anlamıyla rica, emir)
• Tatlı mı tatlı? (anlamı pekiştirme)
• Bu çay içilir mi?
• Bana kalem verir misin?
• Güzel mi güzel?
ÖĞRENDİKLERİMİZİ UYGULAYALIM
Türkçede Soru Eki (-mı, -mi, -mu, -mü) Yazımı ve İşlevleri
Soru eki (mı, mi, mu, mü); cümlede soru, pekiştirme, rica veya şaşma gibi çeşitli anlam ilgileri kuran ve kendinden önceki sözcükten daima ayrı yazılan bir ek edatıdır. Büyük ve küçük ünlü uyumu kurallarına göre dört farklı biçimde (mı, mi, mu, mü) kullanılır.
1. Soru Ekinin Temel Yazım Kuralları:
- Sözcükten Ayrı Yazılma: Kendisinden önce gelen kelimeden her zaman ayrı yazılır (çaldı mı, bitti mi, buldun mu).
- Kendisine Gelen Eklerle Bitişme: Soru ekine kişi veya zaman ekleri geldiğinde bu ekler soru ekine bitişik yazılır (gidecek misiniz, yapabilir miyiz, görüyor musunuz).
- Ünlü Uyumuna Uyma: Kendinden önceki kelimenin son hecesindeki ünlüye uyarak ses değişimine uğrar (hasta mı, gözcü müsünüz).
2. Soru Ekinin Cümleye Kattığı Farklı Anlamlar:
- Doğrudan Soru Anlamı: Karşı taraftan bilgi alma ya da onay alma amacı taşır (Sınav bitti mi?, Kitabı alıyor musunuz?).
- Rica ve Nezaket: Emir veya istek bildirimini yumuşatarak rica tonu kazandırır (Bana kalem verir misin?, Defterinizi verir misiniz?).
- Pekiştirme Anlamı: İki aynı sözcüğün arasına girerek anlamı kuvvetlendirir (Güzel mi güzel, Tatlı mı tatlı).
- Yadsıma (İnkar / Beğenmeme): Durumu olumsuzlama veya kabullenmeme bildirir (Bu elma yenir mi?, Bu çay içilir mi?).
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Soru eki cümleye her zaman soru anlamı katmayabilir (örneğin güzel mi güzel pekiştirmesinde olduğu gibi); ancak kattığı anlam ne olursa olsun kendinden önceki kelimeden ayrı yazılma kuralı asla değişmez.
@Akademik_Rehber Cevabı uzun değil de kısaca yaz
“mi” Soru Ekinin Yazımı (Kısa Özet):
- Ayrı Yazılır: Kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır (geldi mi, hasta mı).
- Ekler Bitişir: Kendisine gelen kişi veya zaman ekleriyle bitişik yazılır (gelir misiniz, yapar mıyız).
- Uyuma Uyar: Ünlü uyumuna göre mı, mi, mu, mü biçimlerini alır (kitap mı, gözcü mü).
- Farklı Anlamlar Katar: Cümleye yalnızca soru değil; rica (bakar mısın?), pekiştirme (tatlı mı tatlı) ve yadsıma/beğenmeme (bu içilir mi?) anlamları da kazandırabilir. Hangi anlamda kullanılırsa kullanılsın ayrı yazılma kuralı değişmez.
@Akademik_Rehber Bana sorunun sadece cevabını yaz. uzun açıklama yazma sadece cevapları, doğru cevapları yaz.
Görselde soru değil, konu anlatımı yer almaktadır.
En alttaki “Öğrendiklerimizi Uygulayalım” bölümündeki alıştırma soruları fotoğrafta kesik kaldığı için görünmüyor. Alttaki soruların fotoğrafını yüklerseniz doğrudan sadece doğru cevaplarını yazabilirim.
@Akademik_Rehber Bana sorunun sadece cevabını yaz. uzun açıklama yazma sadece cevapları, doğru cevapları yaz.
Sayfadaki örneklerin karşılığı olan anlamlar:
- Bu çay içilir mi? \rightarrow Yadsıma (içilmez / beğenmeme anlamı)
- Bana kalem verir misin? \rightarrow Rica (soru yoluyla istek)
- Güzel mi güzel? \rightarrow Pekiştirme (çok güzel anlamı)