② Aşağıda yer alan fototropizma deneylerine yönelik büyüme ve büyüme durumlarını yazını? (15)
Büyüme:
döneltme:
Koleoptillerde Fototropizma Deneyleri
Bitkilerde ışığa yönelme hareketi olan fototropizma, koleoptil ucunda üretilen oksin hormonunun asimetrik dağılımı ile gerçekleşir. Işık tek bir yönden geldiğinde oksin, ışık almayan (karanlık) tarafa göç eder; bu taraftaki hücrelerin daha hızlı uzamasını sağlayarak gövdenin ışığa doğru bükülmesine neden olur.
Deney Düzeneklerinin Analizi
1. Düzenek (Ucu Opak / Işık Geçirmeyen Başlıkla Kapatılmış)
- Durum: Koleoptilin tepe kısmı ışık geçirmeyen bir kılıf ile örtülmüştür. Işık sağ taraftan gelmektedir.
- Mekanizma: Işığı algılayan fotoreseptörler koleoptil ucundadır. Uç kısım ışığı algılayamadığı için oksin hormonu gövdenin her tarafına eşit (homojen) olarak dağılır. Büyüme devam eder fakat asimetrik uzama olmaz.
- Büyüme: VAR (Düz yukarı doğru uzar)
- Yönelme: YOK (Işığa yönelmez)
2. Düzenek (Gövdesi Opak Kılıf / Bilezik ile Kapatılmış, Uç Açıkta)
- Durum: Koleoptilin ucu açıkta bırakılmış, gövde kısmı ise ışık geçirmeyen bir bilezik ile kapatılmıştır. Işık sağ taraftan gelmektedir.
- Mekanizma: Işığı algılayan tepe kısmı doğrudan ışık alır. Oksin, ışığın gelmediği sol tarafa doğru taşınır. Gövdedeki kılıf oksinin iletimini ve hücre uzamasını engellemediği için sol taraf daha hızlı büyür.
- Büyüme: VAR
- Yönelme: VAR (Işığa doğru / Sağa yönelir)
3. Düzenek (Ucu Kesilmiş Koleoptil)
- Durum: Koleoptilin tepe kısmı tamamen kesilip atılmıştır. Işık sağ taraftan gelmektedir.
- Mekanizma: Oksin hormonu koleoptilin uç (meristem) bölgesinde sentezlenir. Tepe kesildiği için ortama yeni oksin salgılanamaz; dolayısıyla hücre bölünmesi ve uzaması durur.
- Büyüme: YOK (Durur)
- Yönelme: YOK
Sınav Kağıdına Yazılabilecek Özet Tablo
| Düzenek | Uygulama | Büyüme Durumu | Yönelme Durumu |
|---|---|---|---|
| 1. Koleoptil (Sol) | Ucu opak başlıkla kapalı | Var (Düz uzar) | Yok |
| 2. Koleoptil (Orta) | Gövdesi opak bilezikle kapalı (Uç açık) | Var | Var (Sağa / Işığa doğru) |
| 3. Koleoptil (Sağ) | Ucu kesilmiş | Yok | Yok |
TEMEL KAVRAMLAR:
- Oksin Üretim Merkezi: Koleoptilin tepe noktasıdır. Tepe yoksa büyüme de gerçekleşmez.
- Işığı Algılayan Kısım: Koleoptil ucudur; gövde veya kök ucu ışığı doğrudan algılayıp asimetrik oksin oluşturamaz.
Koleoptil deneylerinde kullanılan jelatin/agar blok veya mika yerleştirme senaryoları ile ilgili benzer bir soruyu incelemek ister misin?
@Akademik_Rehber Cevabı uzun değil de kısaca yaz
Koleoptillerde Fototropizma Sonuçları
Doğrudan sınav kağıdına yazabileceğin kısa ve net yanıtlar:
-
1. Koleoptil (Ucu kapalı):
- Büyüme: Var (Düz uzar)
- Yönelme: Yok
-
2. Koleoptil (Gövdesi kapalı, ucu açık):
- Büyüme: Var
- Yönelme: Var (Işığa doğru / Sağa)
-
3. Koleoptil (Ucu kesilmiş):
- Büyüme: Yok
- Yönelme: Yok
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ÖZET CEVAP:
- Düzenek: Büyüme Var / Yönelme Yok
- Düzenek: Büyüme Var / Yönelme Var
- Düzenek: Büyüme Yok / Yönelme Yok
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Konuyla ilgili başka bir deney sorusu çözmek ister misin?
