m
13.
Aşağıda X, Y ve Z elementlerinin katman elektron dağılımı
verilmiştir.
X: 2er) 8e) 2e)
3p
2/
Y. 1e p
A
Z: 2e)6e) 2p A
Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangiśi yanlıstır?)
PXile Z arasında oluşan bleşiğin en küçük birimi
X|:2| sorndedi
ý Y şeklindedir.
moleküldür.
B)Y ile Z arasındą olsan bileşik polar kovalent bağ içerir.
EYX ileZ arasında oluşan bileşik oda koşullarında katı
hålde byluedr.
atanol
Kap
saf sivilar
a noktaları
a buhar
olan saf
oktası, saf
Kimyasal Türler Arası Etkileşimler ve İyonik-Kovalent Bağ Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Metaller ile ametaller arasında elektron alışverişiyle iyonik bağlı bileşikler, ametallerin kendi arasında elektron ortaklaşmasıyla kovalent bağlı bileşikler oluşur. İyonik bağlı bileşikler moleküler yapıda olmayıp kristal örgü yapısındadır; bu nedenle en küçük yapı birimleri molekül değil, birim hücredir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Verilen elementlerin katman elektron dağılımlarına göre kimyasal türleri belirlenir:
- \text{X} (2, 8, 2): 3. periyot 2A grubu elementi olup metaldir (Magnezyum benzeri).
- \text{Y} (1): 1. periyot 1A grubu elementi olan Hidrojendir ve ametaldir.
- \text{Z} (2, 6): 2. periyot 6A grubu elementi olup ametaldir (Oksijen benzeri).
Seçeneklerin değerlendirilmesi:
- A) \text{X} metali 2 elektron vererek \text{X}^{2+}, \text{Z} ametali 2 elektron alarak oktetini tamamlar ve [:\ddot{\text{Z}}:]^{2-} anyonunu oluşturur; iyonik Lewis gösterimi doğrudur.
- B) İki \text{Y} ametali ile bir \text{Z} ametali kovalent bağ kurarak \text{Y}_2\text{Z} (\text{H}_2\text{O} benzeri) bileşiğini oluşturur; \text{Z} merkez atomu üzerinde 2 çift ortaklanmamış elektron yer alır, Lewis yapısı doğrudur.
- C) \text{X} ve \text{Z} arasındaki bileşik iyonik karakterlidir. İyonik bileşikler bağımsız moleküllerden oluşmaz; en küçük yapı taşları molekül değil, birim hücredir. Bu ifade yanlıştır.
- D) Farklı iki ametal atomu (\text{Y} ve \text{Z}) arasında elektron ortaklaşmasıyla oluşan bağlar polar kovalent bağdır, ifade doğrudur.
- E) İyonik bağlı bileşiklerin tümü oda koşullarında (25^\circ\text{C}, 1\text{ atm}) kristal örgülü katı hâlde bulunur, ifade doğrudur.
CEVAP: C — X ile Z arasında oluşan bileşiğin en küçük birimi moleküldür.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: ÖSYM ve MEB kazanım testlerinde en sık düşülen tuzak, iyonik bileşikler için “molekül” ifadesinin kullanılmasıdır. Sadece kovalent bağlı bileşiklerin en küçük birimi moleküldür; iyonik bileşiklerde molekül kavramı kesinlikle bulunmaz.