Aşağıda verilen şekil A, B, C ve D merkezli 4 eş çember birleştirilerek oluşturulmuştur.
|KL| = 40 cm olduğuna göre çemberlerden birinin çapı kaç santimetredir?
A) 10
B) 12
C) 14
D) 16
4 Eş Çemberin Çapının Hesaplanması
KULLANILAN FORMÜL VE KURALLAR:
- Bir çemberin yarıçapı r, çapı ise R = 2r formülü ile gösterilir.
- Bir çemberin merkezi, yanındaki çemberin üzerinden geçtiğinde iki merkez arasındaki uzaklık çemberin yarıçapına (r) eşit olur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Doğru Parçasını Yarıçap Cinsinden İfade Etme
Şekilde A, B, C, D merkezli 4 eş çemberin merkezleri ve kesişimleri doğrusal bir hat üzerindedir:
- K noktası A merkezli çemberin üzerinde olduğundan: |KA| = r
- A ve B çemberleri birbirinin merkezinden geçtiği için: |AB| = r
- B ve C çemberleri birbirinin merkezinden geçtiği için: |BC| = r
- C ve D çemberleri birbirinin merkezinden geçtiği için: |CD| = r
- L noktası D merkezli çemberin üzerinde olduğundan: |DL| = r
Adım 2 — Toplam Uzunluğu Yarıçap Cinsinden Yazma
[KL] doğru parçası ardışık 5 adet yarıçap parçasından oluşmaktadır:
Adım 3 — Yarıçap Uzunluğunu (r) Bulma
Verilen toplam uzunluğu eşitliğe yazalım:
Adım 4 — Çemberlerden Birinin Çapını Hesaplama
Soru çemberin yarıçapını değil, çapını (R) sormaktadır:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D şıkkı — 16\text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Çemberde Çap ve Yarıçap İlişkisi
- Tanım: Çap, çemberin merkezinden geçen ve çember üzerindeki iki noktayı birleştiren en uzun doğru parçasıdır; yarıçapın 2 katıdır (R = 2r).
- Bu problemde: Bulunan 8\text{ cm} değeri yarıçap olup, 2 ile çarpılarak çap 16\text{ cm} olarak bulunmuştur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yarıçapı Çap Olarak İşaretlemek
- Yanlış: r = 8\text{ cm} bulup doğrudan yarıçapı cevap kabul etmek veya dikkatsizlikle adımları eksik bırakmak.
- Doğru: Sorunun kökünde “çap” istendiği için r = 8\text{ cm} değerini 2 ile çarparak 16\text{ cm} sonucuna ulaşmak.
- Neden yanlış: Soruda yarıçap (r) değil, çap (2r) sorulmaktadır.
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir çember sorusu çözmemi ister misin?
