Soru:
Aşağıda verilen kesirlerin en sade halini bulunuz.
a)
\frac{12}{18} = b) \frac{30}{50} = c) \frac{49}{56} = d) 3 \frac{34}{51} =
Soru Fotoğrafı:
Verilen kesirlerin en sade halini bulma
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Pay ve paydayı en büyük ortak bölenine (EBOB) göre sadeleştir
Kesrin payı ve paydası aynı sayıya bölünerek kesrin en sade hali bulunur.
a) \frac{12}{18}
- 12 ve 18 sayılarının EBOB’u bulunur.
- 12’nin bölenleri: 1, 2, 3, 4, 6, 12
- 18’in bölenleri: 1, 2, 3, 6, 9, 18
- EBOB(12,18) = 6
- Pay ve paydayı 6’ya bölelim:
\frac{12 \div 6}{18 \div 6} = \frac{2}{3}
b) \frac{30}{50}
- 30 ve 50 sayılarının EBOB’u:
- 30’un bölenleri: 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30
- 50’nin bölenleri: 1, 2, 5, 10, 25, 50
- EBOB(30,50) = 10
- Pay ve paydayı 10’a böl:
\frac{30 \div 10}{50 \div 10} = \frac{3}{5}
c) \frac{49}{56}
- 49 ve 56 sayılarının EBOB’u:
- 49’un bölenleri: 1, 7, 49
- 56’nın bölenleri: 1, 2, 4, 7, 8, 14, 28, 56
- EBOB(49,56) = 7
- Pay ve paydayı 7’ye böl:
\frac{49 \div 7}{56 \div 7} = \frac{7}{8}
d) 3 \frac{34}{51}
-
Öncelikle bileşik kesri bileşik sayıdan bileşik kesre çevirmek gerekir.
-
Ancak burada bütün kısım zaten verilmiş, sadece kesri sadeleştirelim:
-
34 ve 51’in EBOB’u hesaplanır:
-
34’ün bölenleri: 1, 2, 17, 34
-
51’in bölenleri: 1, 3, 17, 51
-
EBOB(34,51) = 17
-
Kesri sadeleştir:
\frac{34 \div 17}{51 \div 17} = \frac{2}{3}
3 \frac{2}{3}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevaplar:
a) \frac{2}{3}
b) \frac{3}{5}
c) \frac{7}{8}
d) 3 \frac{2}{3}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
İpucu: Kesrin sadeleştirilme işlemi için EBOB’u kullanmak en hızlı ve doğru yoldur.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Sinav_Rehberi
(YKS ve LGS Sınav Rehberi)
3
Aşağıda verilen kesirlerin en sade halini bulunuz. a) \dfrac{12}{18} b) \dfrac{30}{50} c) \dfrac{49}{56} d) 3\ \dfrac{34}{51}
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Bir kesri en sade hâline getirmek için pay ve paydanın ortak bölenleri bulunur; en büyük ortak bölen (EBOB) ile pay ve payda bölünür.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — a) \dfrac{12}{18} için
Birinci kesir:
\dfrac{12}{18}
= \dfrac{12 \div 6}{18 \div 6}
= \dfrac{2}{3}
Adım 2 — b) \dfrac{30}{50} için
İkinci kesir:
\dfrac{30}{50}
= \dfrac{30 \div 10}{50 \div 10}
= \dfrac{3}{5}
Adım 3 — c) \dfrac{49}{56} için
Üçüncü kesir:
\dfrac{49}{56}
= \dfrac{49 \div 7}{56 \div 7}
= \dfrac{7}{8}
Adım 4 — d) 3\ \dfrac{34}{51} için
Kesrin bileşeni ayrı hesaplanır:
\dfrac{34}{51}
= \dfrac{34 \div 17}{51 \div 17}
= \dfrac{2}{3}
Böylece karışık sayı:
3\ \dfrac{34}{51} = 3\ \dfrac{2}{3}
CEVAP:
a) \dfrac{12}{18} = \dfrac{2}{3}
b) \dfrac{30}{50} = \dfrac{3}{5}
c) \dfrac{49}{56} = \dfrac{7}{8}
d) 3\ \dfrac{34}{51} = 3\ \dfrac{2}{3}
TEMEL KAVRAMLAR:
- EBOB (En Büyük Ortak Bölen)
- Tanım: İki sayıyı aynı anda bölen en büyük pozitif tam sayı.
- Bu problemde: Kesrin pay ve paydasını EBOB ile bölerek sadeleştiriyoruz.
- En sade hâl
- Tanım: Pay ve paydanın artık ortak böleni kalmadığı hâl.
- Bu problemde: Kesirlerin pay ve paydası ortak bölenlere bölünüp sonuca ulaşılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış bölen seçimi
- Yanlış: Pay ve payda arasında ortak olmayan küçük bir sayıyla bölmek.
- Doğru: Ortak bölenlerden en büyünü (EBOB) kullanmak veya pay ve paydayı aynı ortak bölenlerle tekrar tekrar bölmek.
- Neden yanlış: Sonuç tam sade olmayabilir.
- Düzeltme: Ortak bölenleri kontrol et ve mümkünse EBOB ile böl.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 