Aşağıda verilen işlemleri yapınız. | 1776509594944

Soru:
a)

4^{10}1 2^{5}

b)

8 1^{1}1 4^{-5}

c)

2 7^{-6}1 9^{-1}

d)

rac{1}{216}1 36^{3}

e)

rac{1}{25}1 5^{4}

Soru Fotoğrafı:

Aşağıdaki üslü işlemleri adım adım çözelim

:light_bulb: Kullanılan Üslü İşlemler Kuralı:
Aynı tabana sahip üslü sayılarda bölme işlemi yapılırken üsler birbirinden çıkarılır:

a^m : a^n = a^{m-n}

Ayrıca negatif üsler şöyle işlenir:

a^{-m} = \frac{1}{a^m}

a) 4^{10} : 2^6

Adım 1 — Aynı tabana çevirelim
4 = 2^2 olduğundan:

4^{10} = (2^2)^{10} = 2^{2 \times 10} = 2^{20}

Adım 2 — Bölme işlemi yapalım

2^{20} : 2^6 = 2^{20 - 6} = 2^{14}

b) 8^{11} : 4^{-5}

Adım 1 — Aynı tabana çevirelim
8 = 2^3, \quad 4 = 2^2 olduğundan:

8^{11} = (2^3)^{11} = 2^{33}
4^{-5} = (2^2)^{-5} = 2^{2 \times (-5)} = 2^{-10}

Adım 2 — Bölme işlemi

2^{33} : 2^{-10} = 2^{33 - (-10)} = 2^{33 + 10} = 2^{43}

c) 27^{-6} : 9^{-1}

Adım 1 — Aynı tabana çevirelim
27 = 3^3, \quad 9 = 3^2 olduğundan:

27^{-6} = (3^3)^{-6} = 3^{3 \times (-6)} = 3^{-18}
9^{-1} = (3^2)^{-1} = 3^{2 \times (-1)} = 3^{-2}

Adım 2 — Bölme işlemi

3^{-18} : 3^{-2} = 3^{-18 - (-2)} = 3^{-18 + 2} = 3^{-16}

d) \frac{1}{216} : 36^3

Adım 1 — Aynı tabana çevirelim
216 = 6^3, \quad 36 = 6^2 olduğundan:

\frac{1}{216} = 216^{-1} = (6^3)^{-1} = 6^{-3}
36^3 = (6^2)^3 = 6^{2 \times 3} = 6^6

Adım 2 — Bölme işlemi

6^{-3} : 6^{6} = 6^{-3 - 6} = 6^{-9}

e) \frac{1}{25^{-2}} : 5^4

Öncelikle ifadeyi doğru okuyalım: Soru fotoğrafında \frac{1}{25^{-2}} \cdot 5^{4} olduğu anlaşılıyor.

Adım 1 — Üslü ifadeyi sadeleştirelim

\frac{1}{25^{-2}} = 25^{2} \quad (\text{çünkü } a^{-m} = \frac{1}{a^m} \Rightarrow \frac{1}{a^{-m}} = a^m )

Adım 2 — Aynı tabana çevirelim
25 = 5^2 olduğundan:

25^2 = (5^{2})^{2} = 5^{4}

Adım 3 — Çarpma işlemi

5^{4} \times 5^{4} = 5^{4 + 4} = 5^{8}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevaplar:
a) 2^{14}
b) 2^{43}
c) 3^{-16}
d) 6^{-9}
e) 5^{8}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:light_bulb: Pro İpucu: Üslü işlemlerde, aynı tabana çevirebildiğiniz sayılar sayesinde işlemleri çok daha kolay ve hızlı yapabilirsiniz.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Aşağıda verilen işlemleri yapınız.

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Üslü sayıların bölünmesi: a^m : a^n = a^{m-n}
  • Tabanın dönüştürülmesi: (b^k)^m = b^{k\cdot m}

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — a)
İşlem kurulumu:

4^{10} : 2^{6}
4^{10} : 2^{6}
= (2^{2})^{10} : 2^{6}
= 2^{2\cdot 10} : 2^{6}
= 2^{20} : 2^{6}
= 2^{20-6}
= 2^{14}

Adım 2 — b)
İşlem kurulumu:

8^{11} : 4^{-5}
8^{11} : 4^{-5}
= (2^{3})^{11} : (2^{2})^{-5}
= 2^{3\cdot 11} : 2^{2\cdot (-5)}
= 2^{33} : 2^{-10}
= 2^{33-(-10)}
= 2^{43}

Adım 3 — c)
İşlem kurulumu:

27^{-6} : 9^{-1}
27^{-6} : 9^{-1}
= (3^{3})^{-6} : (3^{2})^{-1}
= 3^{3\cdot (-6)} : 3^{2\cdot (-1)}
= 3^{-18} : 3^{-2}
= 3^{-18-(-2)}
= 3^{-16}

Adım 4 — d)
İşlem kurulumu:

\frac{1}{216} : 36^{3}
\frac{1}{216} : 36^{3}
= 216^{-1} : (6^{2})^{3}
= (6^{3})^{-1} : 6^{2\cdot 3}
= 6^{-3} : 6^{6}
= 6^{-3-6}
= 6^{-9}
= \frac{1}{6^{9}}

Adım 5 — e)
İşlem kurulumu:

\frac{1}{25^{-2}}\cdot 5^{4}
\frac{1}{25^{-2}}\cdot 5^{4}
= 25^{2}\cdot 5^{4}
= (5^{2})^{2}\cdot 5^{4}
= 5^{2\cdot 2}\cdot 5^{4}
= 5^{4}\cdot 5^{4}
= 5^{4+4}
= 5^{8}

TEMEL KAVRAMLAR:

1. Üslü Sayıların Bölünmesi

  • Tanım: Aynı tabana sahip üslü sayıların bölünmesinde üsler çıkarılır.
  • Bu problemde: Tabanları eşitleyip üsleri çıkardık (ör. 2^{20}:2^{6}=2^{14}).

2. Taban Dönüşümü

  • Tanım: Bir sayıyı daha küçük tabanın kuvvetleri şeklinde yazma işlemi.
  • Bu problemde: 4, 8, 27, 9, 36, 216, 25 gibi sayıları 2, 3, 6, 5 gibi temel tabanlarla ifade ettik.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Üsleri doğrudan toplama/bölme hatası

  • Yanlış: a^m : b^n = a^{m-n} şeklinde işlem yapmak.
  • Doğru: Tabanlar aynıysa üsler çıkarılır; farklıysa tabanlar eşitleyerek dönüşüm yapılır.
  • Neden yanlış: Farklı tabanların üsleri doğrudan karşılaştırılamaz.
  • Düzeltme: Önce tabanları aynı üslü forma getir (ör. 4=(2^2)).

:cross_mark: Negatif üslerin göz ardı edilmesi

  • Yanlış: a^{-n} = -a^{n} şeklinde düşünmek.
  • Doğru: a^{-n} = \dfrac{1}{a^{n}}.
  • Neden yanlış: Negatif üs, tersini almayı ifade eder.
  • Düzeltme: Negatif üslü ifadeleri ters alıp pozitif üs ile işlem yap.

:white_check_mark: CEVAP:
a) 2^{14}
b) 2^{43}
c) 3^{-16}
d) 6^{-9} = \dfrac{1}{6^{9}}
e) 5^{8}

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?