Aşağıda verilen bölünme evrelerinden hangisi 2n = 6 kromozomlu bir hücrenin mayoz I evresine ait olamaz?
A) B)
C) D)
E)
2n = 6 Kromozomlu Hücrenin Mayoz I Evrelerinin Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
- Görselde iki ayrı çekirdek alanı içerisinde tek kromatitli (kardeş kromatitleri ayrılmış, ipliksi/çubuksu yapıda) 3’er adet kromozom bulunmaktadır.
- Mayoz I evresinde homolog kromozomlar ayrılır; kardeş kromatitler ise henüz ayrılmamıştır ve kromozomlar iki kromatitli (X şeklinde) kalır. Kardeş kromatitlerin ayrılması Mayoz II (Anafaz II) evresinde gerçekleştiğinden, bu görsel Mayoz I’e değil, Mayoz II’nin Telofaz II / Sitokinez evresine aittir. Dolayısıyla Mayoz I’e ait olamaz.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
- Hücrenin zıt kutuplarına doğru 3’er adet çift kromatitli homolog kromozomun çekildiği görülmektedir.
- Bu olay homolog kromozom ayrılmasının gerçekleştiği Mayoz I (Anafaz I) evresine aittir.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
- Boğumlanan/bölünen hücrenin kutuplarında 3’er adet çift kromatitli (X şeklinde) kromozom içeren çekirdekler oluşmaktadır.
- Bu durum kromozom sayısının yarıya indiği (n = 3) ancak kromatitlerin henüz ayrılmadığı Mayoz I (Telofaz I / Sitokinez I) evresine aittir.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
- Homolog kromozom çiftleri (3 tetrat / 6 kromozom) ekvatoral düzlemde karşılıklı (çift sıra halinde) dizilmiştir.
- Bu evre tipik bir Mayoz I (Metafaz I) evresidir.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi
- Çekirdek zarı erimekte olan hücrede homolog kromozomlar belirginleşmiş, sentrozomlar kutuplara doğru hareket ederek iğ ipliklerini oluşturmaya başlamıştır.
- Bu evre Mayoz I (Profaz I) evresine aittir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Çekirdeklerde tek kromatitli kromozomlar yer aldığı için Mayoz II evresine aittir.
B. Homolog kromozomlar ayrıldığı için Anafaz I evresidir.
C. İki kromatitli kromozomlar kutuplara ulaştığı için Telofaz I evresidir.
D. Tetratlar ekvatora dizildiği için Metafaz I evresidir.
E. Homolog kromozomlar eşleştiği için Profaz I evresidir.
Adım 7 — Son Doğrulama
Mayoz I bölünmesinde DNA eşlenmesi sonucu oluşan kardeş kromatitler bir arada tutulur; kromatit ayrılması sadece Mayoz II’de gerçekleşir. A seçeneğinde kromatitler ayrılmış halde tek kollu gösterildiğinden bu evre Mayoz I kapsamında kesinlikle yer alamaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A şıkkı
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Mayoz I ve Mayoz II arasındaki temel farkları pekiştirmek için kromatit ve kromozom sayısı değişimlerini özetleyen bir tablo hazırlamamı ister misin?