Aşağıda üzerinde rasyonel sayılar yazılı üç kart gösterilmiştir.
-\frac{1}{7} -\frac{1}{2} +\frac{1}{7}
Kartlar üzerinde yazılı olan en küçük rasyonel sayı hangisidir?
Buna göre işlemin sonucu kaçtır?
A) -\frac{9}{14}
B) -\frac{5}{14}
C) 0
D) +\frac{5}{14}
Üç Kart Üzerindeki Rasyonel Sayıların Karşılaştırılması ve Toplama İşlemi
KULLANILAN KURAL / BİLGİ:
- Negatif rasyonel sayılarda, 0’a daha uzak olan (mutlak değeri daha büyük olan) sayı daha küçüktür.
- Zıt işaretli aynı iki sayının toplamı sıfırdır (Toplama işlemine göre ters eleman özelliği): (-a) + (+a) = 0
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kartlardaki Sayıları Belirleme ve Paydaları Eşitleme
Kartların üzerinde yazan sayılar:
-
- Kart: -\frac{1}{7}
-
- Kart: -\frac{1}{2}
-
- Kart: +\frac{1}{7}
Sayıları kolayca karşılaştırabilmek için paydalarını 14’te eşitleyelim:
- -\frac{1}{7} = -\frac{2}{14}
- -\frac{1}{2} = -\frac{7}{14}
- +\frac{1}{7} = +\frac{2}{14}
Adım 2 — En Küçük Rasyonel Sayıyı Bulma
Paydaları eşitlenen negatif sayılardan payı küçük olan (yani mutlak değeri büyük olan) daha küçüktür:
-\frac{7}{14} < -\frac{2}{14} < +\frac{2}{14}
Buna göre en küçük sayı -\frac{1}{2}'dir.
Adım 3 — Kalan İki Sayıyı Toplama
Soru bizden en küçük sayı hariç kalan diğer iki sayıyı toplamamızı istemektedir. Kalan sayılar: -\frac{1}{7} ve +\frac{1}{7}'dir.
\left(-\frac{1}{7}\right) + \left(+\frac{1}{7}\right) = \frac{-1 + 1}{7} = \frac{0}{7} = 0
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C şıkkı (0)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Rasyonel Sayılarda Sıralama
- Tanım: Negatif sayılar sayı doğrusunda sıfırın solunda yer alır ve sıfırdan uzaklaştıkça değerleri küçülür.
- Bu problemde: -\frac{1}{2} (yani -0{,}5), -\frac{1}{7}'den (yaklaşık -0{,}14) daha solda yer aldığı için en küçük sayıdır.
2. Toplama İşlemine Göre Ters Eleman
- Tanım: Bir sayının toplama işlemine göre tersi, o sayının zıt işaretlisidir. Bir sayı ile toplama işlemine göre tersinin toplamı daima 0’dır.
- Bu problemde: -\frac{1}{7} ile +\frac{1}{7} birbirinin ters işaretlisidir ve toplamları 0 yapmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Negatif Sayılarda Payda Karşılaştırma Hatası
- Yanlış: Paydası büyük olan -\frac{1}{7}'yi, -\frac{1}{2}'den daha küçük sanmak.
- Doğru: Pozitiflerde \frac{1}{2} > \frac{1}{7} iken, negatiflerde durum tersine döner ve -\frac{1}{2} < -\frac{1}{7} olur.
- Neden yanlış: Negatif sayılarda sayı doğrusunda sola gidildikçe değer küçülür.
Bu soru tipini pekiştirmek için benzer bir rasyonel sayı sıralama ve işlem sorusu çözmemi ister misin?