Aşağıda uykunun en dinlendirici bölümü olan “Derin Uyku Skoru” ile telefon, bilgisayar ve televizyon gibi ekranlardan tamamen uzak durulan “Dijital Detoks Süresi” verilerinden oluşturulmuş bir saçılım grafiği verilmiştir.
Buna göre derin uyku skoru ile dijital detoks süresi arasındaki ilişkinin yönü ve gücü ile ilgili
I. Pozitiftir.
II. Güçlüdür.
III. Zayıftır.
ifadelerinden hangileri söylenebilir?
Saçılım Grafiğinde Korelasyonun Yönü ve Gücü Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki değişken arasındaki ilişkiyi gösteren saçılım (serpme) grafiğinde, bir değişken artarken diğeri de artıyorsa ilişkinin yönü pozitif; noktalar bir doğru veya eğri etrafında birbirine çok yakın ve düzenli dizilmişse ilişkinin gücü güçlü (kuvvetli) olarak tanımlanır.
ÇÖZÜM VE ÖNCÜL ANALİZİ
Grafikte yatay eksende yer alan dijital detoks süresi arttıkça, düşey eksendeki derin uyku skorunun da düzenli olarak arttığı görülmektedir. Verilen öncülleri inceleyelim:
- I. Pozitiftir: Doğrudur. Dijital detoks süresi arttıkça derin uyku skoru da artış gösterdiğinden değişkenler aynı yönde hareket eder; dolayısıyla aralarındaki ilişki pozitif yönlüdür.
- II. Güçlüdür: Doğrudur. Grafikteki veri noktaları rastgele dağılmamış, belirgin bir eğri hattı üzerinde birbirine son derece yakın dizilmiştir. Noktaların saçılımının çok az olması ilişkinin güçlü (yüksek korelasyonlu) olduğunu gösterir.
- III. Zayıftır: Yanlıştır. Zayıf bir ilişkide noktaların grafiğe dağınık ve düzensiz yayılması gerekirdi; burada ise belirgin ve sıkı bir örüntü vardır.
CEVAP: I ve II
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Saçılım grafiklerinde eğim yukarı doğruysa pozitif, aşağı doğruysa negatif ilişki vardır. Noktalar bir hat üzerinde ne kadar az dağılıp toplanıyorsa ilişki o kadar güçlüdür.