Aşağıda, tutulma sırasında çekilen bir fotoğraf verilmiştir.
Fotoğrafın çekildiği sırada meydana gelen bu tutulma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Gündüz vakti gerçekleşir.
B) Ay’ın gölgesi Dünya üzerine düşer.
C) Güneş, Dünya ve Ay aynı hizadadır.
D) Çıplak gözle izlenmesinde sakınca yoktur.
Aslı, tutulmalar konusunu işledikten sonra defterine aşağıdaki tabloyu çiziyor. Aslı, verilen özelliğin ilgili olduğu tutulmanın kutucuğuna heckmark işareti koyacaktır.
| No | Özellik | Ay tutulması | Güneş tutulması |
|1--- | 1— | 1--- | 1— |
| 1 | Gece gerçekleşir. | | |
| 2 | Filtreli gözlükle izlenmelidir. | | |
| 3 | Yeni ay evresinde gözlenebilir. | | |
Aslı işaretlemeleri hatasız yaptığına göre, hangi satırlardaki kutucuklardan sadece birine işaret koymuştur?
A) 1 ve 2
B) 1 ve 3
C) 2 ve 3
D) 1, 2 ve 3
12. Soru: Güneş Tutulması Özellikleri
Fotoğrafta Güneş’in önünün Ay tarafından kapatılmasıyla gerçekleşen Güneş tutulması gösterilmektedir.
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
- A Seçeneği (Gündüz vakti gerçekleşir): Doğrudur. Güneş tutulması, Dünya’nın gündüzü yaşayan bölgelerinde gözlemlenebilir.
- B Seçeneği (Ay’ın gölgesi Dünya üzerine düşer): Doğrudur. Ay, Güneş ile Dünya arasına girer ve gölgesini Dünya’nın belirli bölgelerine düşürür.
- C Seçeneği (Güneş, Dünya ve Ay aynı hizadadır): Doğrudur. Tutulmaların meydana gelebilmesi için bu üç gök cisminin aynı doğrultuda (hizada) olması şarttır.
- D Seçeneği (Çıplak gözle izlenmesinde sakınca yoktur): Yanlıştır. Güneş tutulması esnasında yayılan yoğun ışınlar retinaya ciddi zararlar verir. Bu nedenle kesinlikle özel filtreli gözlüklerle izlenmelidir; çıplak gözle izlenmesi sakıncalıdır.
Doğrulama: Yanlış olan ifade sorulduğu için doğru yanıt D seçeneğidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D — Çıplak gözle izlenmesinde sakınca yoktur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
13. Soru: Tutulmaların Karşılaştırılması Tablosu
ÇÖZÜM ADIMLARI & Tablo Analizi:
Tablodaki öncülleri tek tek inceleyelim:
-
1. Satır: “Gece gerçekleşir.”
- Ay tutulması: \checkmark (Dünya’nın geceyi yaşayan bölümünden izlenir.)
- Güneş tutulması: — (Gündüz gerçekleşir.)
- Sonuç: Bu satırda sadece bir kutucuğa (Ay tutulması) işaret konur.
-
2. Satır: “Filtreli gözlükle izlenmelidir.”
- Ay tutulması: — (Çıplak gözle güvenle izlenebilir.)
- Güneş tutulması: \checkmark (Göz sağlığını korumak için filtreli gözlük şarttır.)
- Sonuç: Bu satırda sadece bir kutucuğa (Güneş tutulması) işaret konur.
-
3. Satır: “Yeni ay evresinde gözlenebilir.”
- Ay tutulması: — (Dolunay evresinde gerçekleşir.)
- Güneş tutulması: \checkmark (Yeni ay evresinde gerçekleşir.)
- Sonuç: Bu satırda sadece bir kutucuğa (Güneş tutulması) işaret konur.
Doğrulama: 1, 2 ve 3 numaralı satırların üçünde de yalnızca tek bir tutulma türünün kutucuğuna işaret konulmuştur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D — 1, 2 ve 3
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Ay ve Güneş tutulmalarının meydana gelme sıklıkları veya Ay’ın Dünya etrafındaki yörünge eğikliği ile ilgili bir soru daha çözmek ister misin?
